Toneel (uit: 'Mormonisme en Literatuur' op de MVG website)

De ruimtebeperking van dit artikel belet ons diep in te gaan op de liefdevolle relatie van de mormoonse gemeenschap met het toneel. Van bij de aanvang, en in tegenstelling met heel wat christelijke bewegingen uit die periode, heeft de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen het toneel sterk aangemoedigd. Joseph Smith stichtte de "Nauvoo Dramatic Company" en Brigham Young liet het in het Amerika beroemde "Salt Lake Theater" bouwen. Praktisch elk kerkgebouw, waar ook ter wereld, is uitgerust met een toneel voor "de opbouw en het vermaak der Heiligen". Uiteraard heeft de gemeenschapsliteratuur haar stempel gedrukt op de lokale toneelproductie, maar men kan niet ontkennen dat de ontelbare stukken, gespeeld door jonge en oude amateurs, een uiterst belangrijke sociale functie vervuld hebben en nog vervullen in het smeden van de gemeenschap. De roadshow-traditie, die zich de laatste jaren, althans in de grotere ringen, ontpopt heeft tot groots opgevatte musicals, blijft een vitaal onderdeel van het mormoonse leven. Tot de meest succesvolle musicals horen "Promised Valley" (Beloofde vallei), waarvan elke zomer honderduizenden toeristen genieten in Salt Lake City, "Saturday's Warrior" (Zaterdagstrijder), "Brigham", "My Turn on Earth" (mijn beurt op aarde), "The Order is Love" (Het bevel is liefde). Men zal in deze traditie ook de kerkelijke "pageants" (historisch spektakel) niet vergeten - bij de heuvel Cumorah in de staat New York en bij de Manti tempel in Utah.

Maar onder de nieuwe generatie zoeken enkele dramaturgen ook naar inhouden en vormen die verder reiken dan eenvoudige plots en glinsterende finales. Het gemeenschapstoneel en de roadshow-traditie zijn waardevol voor makkelijke ontspanning en ontroering, maar wanneer ze als enige vorm worden aangeboden drukken ze op acteurs en publiek stereotype beelden zonder werkelijk begrip van het menselijke gemoed. Authentiek toneel immers, in de grote literaire traditie, is het drama dat aangrijpt en zuivert. Het is vooral aan de Brigham Young Universiteit, in de faculteit voor dramatische kunst, dat de beweging voor rijper mormoons toneel bloesemt. Het jaarlijks "Mormon Arts Festival" ziet de creatie van betekenisvolle stukken, soms zwaar lyrisch in de epiek van een Clinton F. Larson ("The Mantle of the Prophet", "Coriantumr", "Moroni"), soms diep psychologisch in het gezinsdramatiek van een Thomas F. Rogers.