ABORTUS PROVOCATUS

Eugene England
(Uit: "Making Peace", Signature Books Salt Lake City 1995)

Het abortus-vraagstuk verscheurt ons land en polariseert mogelijkerwijs zelfs binnen kerkgemeenschap en gezinsleven. Het gaat immers om wezenlijke vragen rond de controle over het ongeboren leven, de aard van de morele vrijheid, en de controle die mannen over vrouwen uitoefenen.

Het beginsel dat ik wil benadrukken, is dat van het meest fundamentele zelfbeschikkingsrecht dat geldt vanaf de bevruchting. Ethische verplichtingen t.o.v. de ander, vooral als die ander hulpeloos is, in het eigen lichaam gevormd, worden aangeduid in het gebod van Christus:
"Gij zult niet... doden, noch iets dergelijks doen." (Leer en Verbonden 59:6)

De feiten onthullen dat in de VS jaarlijks meer dan een miljoen embryo's worden "afgedreven", soms op brute wijze, en veelvuldiger dan twintig jaar geleden het geval was. Een hoog percentage van dergelijke zwangerschapsbeeindigingen zijn van "sociale" aard , d.w.z. niet veroorzaakt door incest, verkrachting, i.v.m. de gezondheid van de moeder of een i.v.m. een afwijking in de embryo. Een dergelijke omvangrijke beeindiging van het leven, leven waarom vaak niet wordt gerouwd, doet ons mens-zijn geweld aan, verminkt de ziel van vele vrouwen, maar ook van instemmende en aanmoedigende vaders.

Abortus heeft te maken met een toenemende afstandelijkheid voor de gevolgen van seksuele verlangens en seksueel handelen die in film en andere media als oncontroleerbaar worden geportreteerd. "Oncontroleerbaar" komt mij als verontrustend over m.b.t. de morele en geestelijke gezondheid van onze maatschappij. Het geeft uitdrukking aan een groeiend gebrek aan eerbied voor het leven en een vlucht van onze verantwoordelijkheid t.o.v. anderen, en is in de bewoording van een officiele kerkelijke verklaring uit 1991: "verwoestend" van aard. De bedoelde verklaring vormt een belangrijke basis voor een consequente mormoonse ethiek in de 21e eeuw t.o.v. levens-belangrijke vraagstukken. Ze benadrukt nog eens heel duidelijk oppositie tegen "abortus als keus", wellicht met referentie aan abortus eenvoudigweg voor het gemak, maar de verklaring heeft het echter ook heel specifiek over "zeldzame gevallen waarin abortus kan worden gerechtvaardigd - zwangerschappen als gevolg van incest en verkrachting: bij ernstige gezondheidsproblemen of levensgevaar van de vrouw in kwestie; of wanneer de foetus ernstige defecten vertoont waarbij geen kans op overleving bestaat voor de baby na de geboorte."
En zelfs onder dergelijke omstandigheden wordt e.e.a. niet automatisch goedgekeurd, maar vereist het een evenwichtig besluit door beide ouders genomen, in overleg met hun bisschop en middels de bevestiging van de geest.

De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen stelt zich echter neutraal en ondogmatisch op als het gaat om de indringende vraag welke rol de wetgeving zou moeten spelen in de regelgeving rond abortus, hoe te definieren op welk punt een embryo een mens wordt die door de overheid tegen moord moet worden beschermd, en voor godsdienstige personen de vraag wanneer de geest z'n intrede doet in een lichaam.
De kerk "heeft geen specifieke wetsvoorstellen gesteund, noch er oppositie tegen gevoerd". Het Kerkelijk Handboek vermeldt duidelijk dat abortus geen moord is.
Alhoewel het Eerste Presidentschap in 1909 verklaarde dat een geest "op een bepaald moment" het lichaam betreedt, wordt verschillend gedacht over wat dat nu precies inhoudt. Het is van belang op te merken dat de kerk miskramen of doodgeborene kinderen niet vastlegt, aan de ouders verzegelt, of leert dat zij zullen opstaan en zullen worden opgevoed door de ouders - hetgeen er op zou kunnen duiden dat de geest het lichaam nog niet heeft betreden of dat de geesten van allen die voor hun geboorte overlijden eenvoudigweg ander lichamen krijgen toegewezen teneinde een sterfelijk leven te kunnen leiden.
Zowel de officiele kerkelijke positie als het gezonde verstand verwerpt het absolutisme van de "pro-life" rethoriek welke abortus als moord bestempelt; overigens een levens-gevaarlijke opvatting, zolas bleek op 10 Maart 1992 toen een dokter in een abortuskliniek in Florida werd vermoord door een "pro-life" aktivist. De dader beriep zich op de Bijbel als rechtvaardiging voor het doden van een "moordenaar".
Veel "pro-life" aktivisten leggen een opmerkelijke ongevoeligheid aan de dag als het gaat om andermans rechten in een pluralistische samenleving waarin men ernstig van mening verschilt over de vraag wanneer in een zwangerschap, abortus het leven van een individu bedreigt en dientengevolge overheidsingrijpen rechtvaardigt.
Grondwettelijke juristen benadrukken het feit dat de stabiliteit van overheden het gevolg is van een algemene terughoudendheid m.b.t. wetgeving die persoonlijke moraal en geweten aangaat. Wanneer we mensen dwingen tot het conformeren aan wetgeving die wat hen betreft (en volgens een groot deel van de bevolking) onnodig is omdat abortus volgens hen geen duidelijke bedreiging betekent van een ander persoon, op dat moment voelt men zich persoonlijk tekortgedaan in rechtsvrijheid.
In een verhandeling in "Time" (6 Maart 1995, 108) vertolkt George J. Church het heel treffend als hij stelt dat in geval van moord, vrijwel iedereen het er over eens is dat het gaat om een aanslag op een persoon en een ernstige bedreiging vormt voor de openbare orde, terwijl in het geval van abortus beide omstandigheden ontbreken. Sommige commentators zoals bijv. Charles Krauthammer zijn verontrust over de schijnbare tegenstelling in opiniepeilingen die aangeven dat Amerikanen in grote meerderheid tegen abortus zijn, maar dat een evengrote meerderheid zich verzet tegen stringente wetgeving daartegen. Volgens mij is dit echter volkomen logisch; zowel eerbied voor het leven alswel morele vrijheid zijn belangrijk.
In een moeilijk vraagstuk als abortus, waar men het er niet over eens is wanneer en of er sprake is van moord, moeten we terughoudend zijn om de uitvoerende en strafrechterlijke macht tussenbeide te laten komen. De beoordeling wanneer de wetgever mag ingrijpen is cruciaal. Onze komst naar de aarde heeft als doel morele verantwoordelijkhied te leren - zoals Brigham Young het stelde: "rechtvaardig te zijn in de duisternis".
Christus leert ons in de Leer en Verbonden dat de kerngedachte van de grondwet is: "Opdat een ieder in leer en beginsel met betrekking tot de toekomst moge handelen overeenkomstig de morele vrijheid, die Ik hem heb gegeven... (L&V 101:78),
m.a.w. de wet beschermt ons tegen elkaar, doch neemt het niet op zich individuele moraliteit af te dwingen. Abortus is een grijs gebied; de beoordeling tussen een ander geweld aandoen en het nemen van een persoonlijke morele beslissing is moeilijk, en we moeten dan ook voorzichtig manouvreren tussen de twee elementaire waarden van leven en vrijheid.

Als bijdrage aan een morele en vreedzame samenleving kunnen mormonen vrijmoedig en geengageerd, maar altijd vreedzaam en niet veroordelend, betrokken zijn bij wettelijke regelgeving overeenkomstig individuele overtuiging m.b.t. de vraag wanneer het door de wet beschermde menselijke leven begint, uiteenlopend van volledige beperking tot en met vrijwel geen beperkingen. Heiligen der Laatste Dagen moeten echter ook bereid zijn politiek compromis te aanvaarden, zonder andersdenkenden als moordenaars te brandmerken, of broeders en zusters als ketters te bestempelen op terreinen waar officiele kerkelijke standpunten ontbreken.

Er is in onze cultuur veel geweld dat gericht is tegen vrouwen en kinderen, geweld dat op haar beurt resulteert in het geweld van abortus, waaraan "pro-life" rethoriek vaak voorbij gaat. Traditioneel hebben mannen nu eenmaal een grote mate van controle uitgeoefend over vrouwen, en de strijd rond abortus is deels een strijd om die controle te beeindigen - welke volgens velen zelfs een belangrijke oorzaak is van abortus.
Anderzijds wordt door degenen die een vrije keus voorstaan, geromantiseerde individuele vrijheid verheven boven sociale verantwoordelijkheid en wordt het abortusvraagstuk gemarginaliseerd alsof het geen kwestie zou zijn van leven of dood.
Bepaalde uitdrukkingen en taalgebruik onthullen een verbijsterende ongevoeligheid t.o.v. de gang van zaken in abortusklinieken, alsmede t.o.v. degenen die zich er tegen verzetten. "abortus, 'n bewuste keus", "abortus, wanneer je maar wilt, en zonder verontschuldiging". In dit soort taalgebruik ontbreekt respect voor het leven, ontbreekt ook een besef van rouw over de miljoenen doden, hetgeen relevant is t.o.v. andere vraagstukken zoals bijvoorbeeld euthanasie. Erger nog, veel pro-abortus rethoriek geeft blijk van individuele onwil om gecompliceerde morele vraagstukken onder ogen te zien, fundamentele levenskwesties, respect voor anderen, zelfbeschikkingsrecht van de vrouw zonder vernietiging van leven. Pro-abortus aktivisten schenken te weinig aandacht aan blijvende gevoelens van diepe droefheid en schuldgevoeldens onder vrouwen die een abortus heben ondergaan - en dit geldt ook voor de vaders - schenken te weinig aandacht ook aan de vloedgolf van seksualiteit zonder verantwoordelijkheid en aan een afnemend respect voor het leven, inclusief dat van de vrouw, waar massale abortus onherroepelijk toe leidt.
Heiligen der Laatste Dagen moeten zich m.i. distancieren van pro- of anti-abortus bewegingen en rethoriek, want beide richtingen bedienen zich soms van zaken die niet in overeenstemming kunnen worden gebracht met het evangelie van Jezus Christus.. Bovendien hebben ze beiden bewezen ondoeltreffend te zijn als het gaat om de positie van de vrouw te versterken, dan wel abortus terug te dringen. Het is mijn suggestie dat heiligen der laatste dagen zich verenigen onder het motto " Mormonen voor leven en keuzevrijheid", we kunnen werken aan het terugdringen van de machtspositie van de man als verantwoordelijke voor onvrijwillige zwangerschap, keuze mogelijkheden vergroten middels onderwijs en voorlichting, terugdringen van armoede, slechte gezondheidszorg, en andere sociale omstandigheden die vrouwen ontmoedigen in verwachting te zijn. Morele overredingskracht en verbetering van sociale omstandigheden, i.p.v. wettelijke dwangmaatrgelen zijn effectiever en in moreel opzicht superieur in het bestrijden van abortus.
Laten we gezamelijk werken aan wetgeving die het ongeboren leven beschermd zonder de moeders het slachtoffer te laten worden, door bijv. gezinsverlofregelingen, maatregelen die onveilige en winstgevende abortusklinieken verbieden. Ouderschap kan als keuze aantrekkelijk worden gemaakt d.m.v. wettelijke financiele regelingen en middels voorlichting. Gedeelde verantwoordelijkheid tussen man en vrouw in het ouderschap moet worden onderwezen, bewustwording van de degenererende gedachte dat vrouwen het recht van abortus nodig hebben om op gelijke voet economisch met mannen te kunnen wedijveren. De seksistische veronderstelling dat een zwangerschap een handicap zou zijn, of een cosmetische onvolmaaktheid die middels operatief ingrijpen gecorrigeerd moet worden, ontkrachten. Het zich beperken van seksueel verkeer binnen het huwelijksverband kan worden benadrukt, maar ook moet aandacht worden besteed aan de mate van oprechte gewilligheid en zelfbeschikking in een relatie. We kunnen jongeren meer bewust maken van hun seksualiteit in relatie tot eerbied voor het leven.

Bovengenoemde benaderingen kunnen er toe bijdragen dat de samenleving abortus zal gaan beschouwen als een tragisch kwaad, behalve in zeldzame gevallen, en dat een pragmatische benadering te verkiezen is boven een dwangmatige aanpak om abortus tot zeldzaamheid te verklaren.

lees ook:

Gedicht voor een verloren vrucht van Esta Seaton

Mormoons Oppositieleider (Democraten) Senator Harry Reid over abortus wetgeving

Bekijk een korte video over een jonge vrouw die een ingrijpend besluit neemt..