Utah's motto: geen verblijfsverguning, geen probleem

door Michael Riley (Denver Post Redaktie)

Salt Lake City, 'n drukke Latijn-Amerikaanse markt in het westen van de stad waar men tussen de middag aan 'n terrasje een bordje 'carnitas' eet, terwijl langslopende marktbezoekers op zoek zijn naar lekkernijen als 'chipotles' en verse 'tomatilos'.
Achter de kassa van dit eethoekje op de markt staat Karin, 'n immigrant uit Peru, die zegt Utah lief te hebben, 'n liefdesrelatie die overigens wederzijds lijkt te zijn...

'M'n tante zei me dat je hier een rijbewijs kan halen en naar de universiteit kan gaan. Dat was voor mij 'n belangrijke reden om hier naar toe te komen" zegt de 25 jarige Karin. Ze is van plan gebruik te maken van een regeling die illegale buitenlanders korting geeft op lesgelden voor een opleiding in de verpleegkunde.

Teresa Campos, haar bedrijfsleider, knikt bevestigend, terwijl ze door een stapel rekeningen bladert. "Ik heb in Californie gewoond en in Las Vegas. Het is nergens als hier, hier wordt je tenminste niet onmenselijk behandeld omdat je geen verblijfsvergunning hebt."

En inderdaad, te midden van een verhit nationaal debat rond het vreemdelingenbeleid, heeft Utah wel iets weg van 'n immigrantenparadijs...
Utah is de meest Republikeinse Amerikaanse Staat, maar haar 95.000 'illegalen' kunnen sinds vorig jaar een zgn. 'driving privilege card' ofwel 'speciaal rijbewijs' halen en ze kunnen elke universiteit of college bezoeken met flinke korting op de lesgelden die normaliter alleen geldt voor (legale) inwoners van de staat Utah.
Utah heeft een conservatieve regering, maar veel van haar bestuurders zijn voorstander van 'n versoepeling van het vreemdelingenbeleid. De conservatieve senator Orrin Hatch kwam zelfs met een wetsvoorstel "the Dream Act" dat het boetestelsel wilde opheffen voor staten die genoemde kortingen verlenen aan buitenlanders zonder verblijfsvergunning.

"In politiek en filosofisch opzicht ben ik conservatief.", zegt Marco Diaz, voorzitter van de Republikijnse Latijns-Amerikaanse Raad, : "Men kan zowel conservatief als medemenselijk zijn. In Utah is dat niet zomaar 'n kreet..."

Godsdienstige Achtergronden

Niet zomaar 'n kreet dus, maar wel paradoxaal.
Politieke commentatoren zoekend naar 'n verklaring waarom Utah buitenlanders zo hartelijk verwelkomt, wijzen op verscheidene factoren die veelal te maken hebben met de overheersende geloofsrichting in de staat Utah. Reeds gedurende vele decennia heeft de Mormoonse kerk duizenden zendelingen vanuit Utah op tweejarige zendingen geroepen. Sterke banden werden aldus gesmeed tussen Latijns-Amerika en teruggekeerde zendelingen die later hoge overheidspositie's gingen bekleden.
Chris Cannon, de minister van Justitie van de staat Utah vervulde een tweejarige zending in Guatemala en adopteerde later twee kinderen van Mexicaanse afkomst. Hij verbleef eveneens twee jaar in Peru.

Politieke insiders zeggen dat de grootste invloed echter uitgaat van het Mormoonse geloof, dat nu eenmaal 'n enorme invloed heeft op de samenleving in Utah.
Volgens het Boek van Mormon zijn de Lamanieten Israelieten en de voorouders van de oorspronkelijke bewoners van Mexico, Centraal- en Zuid-Amerika, die daar zo'n 600 jaar voor Christus aankwamen op het Amerikaanse continent.
Veel Mormonen zien de hand van God in de komst van tienduizenden Latijns-Amerikaanse immigranten in het geografisch centrum van het Mormonisme. Er zijn mogelijkheden tot zendingswerk en zij worden beschouwd als hoodrolspelers in een historische godsdienstig tafreel van Bijbelse proportie's.
Mormonen hebben het Boek van Mormon, en mensen van Latijns-Amerikaanse afkomst zijn heel relevant t.o.v. hun geloofsovertuiging. Alhoewel niet altijd even goed begrepen, is dit zonder meer een factor van belang, volgens Chris Cannon die viermaal werd herkozen als afgevaardigde voor het Congres en lid is van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen: "De houding van de kerk spreekt voor zich, het is 'n zendingskerk en men beschouwd de nieuwkomers als potentiele bekeerlingen."
Geloofsovertuiging bepaalt dus in sterke mate de lokale politiek richting Washington.

Tegenovergesteld aan Chris Cannon is de Republikein Tom Tancredo uit de aangrenzende staat Colorado, die zich juist sterk maakt voor een strenger vreemdelingenbeleid. Chris Cannon diende in 2003 tevergeefs en wetsvoorstel in dat 500.000 werkers in de agrarische sector in de VS wilde legaliseren. Terwijl Tancredo veel kritiek kreeg van pro-immigratie bewegingen, werd Cannon het doelwit van anti-immigratie groeperingen die 'n politieke tegenstander steunden. Cannon won vervolgens de verkiezingen met een marge van 16 procent.
Chris Cannon: "Ondanks alles gaan we in Utah in de goede richting; in de richting van meer verdraagzaamheid."

Het gevolg van dit alles is dat buitenlanders zonder verblijfsvergunning zich welkom voelen in Utah en toegang hebben tot allerlei openbare voorzieningen. Het speciale rijbewijs stelt hen in staat 'n autoverzekering af te sluiten en functioneert evenens als indentificatie-bewijs t.b.v. bankinstellingen bij het afsluiten van leningen en hypotheken. Een van de grootste banken: 'Zions Bank', opende zelf speciale filialen 'Su Banco' genaamd, t.b.v. immigranten zonder verblijfsvergunning, en twee jaar geleden begon de Mormoonse kerk een initiatief dat Spaanssprekenden in staat stelde Engelse lessen te volgen, alsmede cursussen in huishoudelijk begroting.

'Je kunt je voorstellen dat e.e.a heel belangrijk is voor de buitenlandse werknemer, om middels het rijbewijs mobiel te zijn en kinderen van en naar school te kunnen vervoeren." zegt Salvador Jimenez, de Mexicaanse Consul in Salt Lake City.

Sommige opponenten hebben echter zo hun eigen uitleg van de kerkelijke theologie: volgens hen legt het Boek van Mormon de nadruk op gehoorzaamheid aan de wet, en beloven bekeerlingen volkomen eerlijk te zijn voordat men een tempel kan betreden, hetgeen op gespannen voet zou staan met illegale immigratie.
"Dit heeft niets te maken met een gebrek aan naasteliefde; men overtreedt de wet." zegt afgevaardiged Glenn Donnelson, die tevergeefs een wetsvoorstel indiende om het speciale rijbewijs en de lesgeldkortingen terug te draaien.

Weer 'n andere afgevaardige, David Ure uit Kamas, 'n klein plaatsje onder de rook van Salt Lake City, is van mening dat men soms het grote verband uit het oog verliest.
Ure is een veeboer die sprak met een plaatselijke onderwijzer van een van de beste leerlingen die echter ook 'illegale' buitenlander was. De leerling in kwestie, Silva Salguero, was als kind met haar ouders illegaal het land binengekomen. Ze was dermate begaafd dat ze een studiebeurs won aan de Universiteit van Utah, maar vernam vervolgens dat ze niet kon worden ingeschreven en ging uiteindelijk maar ergens werken als schoonmaakster.

"Toen ik dat hoorde, sprong ik zowat uit m'n vel van verontwaardiging." zegt Gerry Esplin, de leerkracht die destijds met David Ure sprak. "Er is hier zoveel welvaart, met alle mogelijkheden die dit met zich mee brengt, en we weigeren degenen te helpen die ons van dienst zijn?! Esplin begon vervolgens 'illegale' leerlingen te organiseren, liet ze zelfs verklaringen afleggen voor een overheidscommissie in Utah.
David Ure kwam met een succesvol wetsvoorstel dat voorzag in flinke kortingen in lesgelden. Het debat werd bijgewoond door de betreffende leerlingen die de discussie met tranen in de ogen volgden. David Ure: "We waren allemaal diep onder de indruk."

Gevolgtrekkingen

Politici in Washington die betrokken zijn bij het debat rond het vreemdelingenbeleid kijken met belangstelling naar de staat Utah om te zien welke gevolgtrekkingen volgen uit haar benadering van het vreemdelingenvraagstuk. Volgens critici die fel gekant zijn tegen het immigratiebeleid van Utah is die staat een magneet geworden voor illegale buitenlanders. Maar Ken Jameson, wetenschappelijk onderzoeker aan de Universiteit van Utah, zegt dat daar weinig bewijs voor is. Volgens hem heeftUtah veel minder 'illegalen' dan haar buurstaten, met inbegrip van Colorado. Volgens Jameson gat men naar staten waar werk voorhanden is. "De vraag is of een bestraffend beleid mensen afschikt. Alhoewel niet bewezen, lijkt e.e.a. er op te wijzen dat versoepeling van het beleid, beter onderwijs, veiliger buurten en veiliger verkeer in de hand werken. Een onderzoek wees uit dat 75% van de 25.000 houders van 'n speciaal rijbewijs ook een autoverzekering had, hetgeen slechts 6% onder het gemiddelde lag. En alhoewel de cijfers m.b.t. het lesgeldprogramma nog maar beperkt voorhanden zijn, er waren nog maar 117 deelnemende leerlingen in het schooljaar 2003-2004, zeggen leerkrachten dat het een belangrijk hulpmiddel is om leerlingen aan te moedigen om niet van school te gaan.

Volgens leerkracht Keri Graybill die lesgeeft aan de Granite High School in Salt Lake City is dat waar het om gaat; ze doet er alles aan om haar leerlingen over te halen na de highschool verder te studeren; illegaal of niet.
De versoepelde wetgeving heeft haar uitwerking: ouders komen bij haar om inlichtingen vragen, en begaafde leerlingen die de kans liepen in een restaurant te moeten gaan werken zien hun dromen in vervulling gaan om ingenieur te worden of een opleiding in de verpleegkunde te gaan volgen. "Heel motiverend voor deze jeugdige leerlingen; ze blijven er door verder leren", zegt Keri die Spaans onderwijst, maar ook Engelse les geeft voor niet-Engelssprekenden. "Vrienden van me hebben soms een tegenovergestelde mening; voor hen gaat het om belastinggeld dat ze niet daaraan willen besteed zien. Ik heb daar begrip voor, maar volgens mij is onderwijs de toekomst."

bron: http://www.denverpost.com/nationworld/ci_3663998
vertaling: Robert Poort - Juni 2006

lees ook:

Vreemdelingenwetgeving in de VS onder druk
Alle Mormoonse schriftuurlijke standaardwerken gaan over migratie's; door woestijnen, over oceanen en prairies, ofwel: Mormonisme = Migratie!

Woord en Daad
Grote waardering voor de leiders van de kerk en voor Elder Marlin K. Jensen die zich samen sterk maken voor een menswaardig vreemdelingenbeleid.

Samen op Weg
Elder Robert Poort jr. keerde terug van een spaans-sprekende zending in Florida onder de veelal illegale immigranten uit Latijns-Amerika.