Mormonen voor Vrede en Gerechtigheid

Grant,O Lord, that your Holy and life-giving Spirit may so move every human heart, that barriers which divide us may crumble, suspicions disappear and hatred cease; that, our divisions being healed, we may live in justice and peace,
through Jesus Christ our Lord. Amen.
Congregational Prayer of Benediction - Community of Christ - Las Vegas

Geef, O Heer, dat uw Heilige en levenschenkende Geest elk menselijk hart mag raken, dat de barrieres die ons scheiden mogen worden afgebroken, wantrouwen zal verdwijnen en haat zal afnemen; dat we door onze toenadering, in vrede en gerechtigheid mogen leven, door Jezus Christus onze Heer. Amen.
Gezamelijk Slotgebed - Gemeenschap van Christus - Las Vegas

Restorations / Herstellingen

Restorations is a monthly reflection of Latter-day spirituality by Bryan Monte, a member of the Community of Christ, living in Zeist, The Netherlands, and Robert Poort, a member of the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, living in Las Vegas, Nevada. The Community of Christ is the new name of the former Reorganized Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. Both churches find their origin within the faith tradition of the Restoration.

Herstellingen is een maandelijks bericht over spiritualiteit in het licht van het herstelde evangelie door Robert Poort, een Nederlander woonachtig te Las Vegas in de VS, en lid van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, en Bryan Monte, een Amerikaan woonachtig te Zeist, en lid van de Gemeenschap van Christus. De Gemeenschap van Christus is de nieuwe naam van de voormalige Gereorganiseerde Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Beide kerkgenootschappen komen voort uit de geloofstraditie van de Herstelling.

Robert Poort: De geschiedenis van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen en die van de Gemeenschap van Christus zijn identiek, d.w.z. tot op het punt waarop de heiligen gedwongen waren Nauvoo te verlaten, hetgeen door de dood van de profeet Joseph Smith in 1844 werd bespoedigd.
Opvallend is hoe weinig informatie over het algemeen voorhanden is over de tweedeling van de kerk in die begindagen. Men wilde die episode in de geschiedenis wellicht zo snel mogelijk vergeten en zich met meer constructieve zaken bezighouden. Na enig zoeken konden een tweetal nederlandstalge publicatie's worden gevonden:

Without a Prophet at our Head (Zonder een Profeet aan 't Hoofd)
Deze woorden van Brigham Young vormen de titel van 'n wetenschappelijk document van Ferdi Geleijnse, godsdienstsocioloog RU te Groningen. Het betreft een godsdienstsociologische verklaring van de scheuringen in de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen van de Laatste Dagen, 1844-1860.

De Gereorganiseerde Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen door T.A. Huttenga. (in het online archief van de Universiteit van Leiden kon slechts de eerste pagina van dit document kon worden achterhaald; geheel onderaan de laatste bladzijde van een artikel getiteld: 'De Mormonen: groei en transformatie'. MVG hoopt binnenkort de volledige tekst van het artikel met u te kunnen delen.)

In tegenstelling tot de rijke literaire traditie in de Nederlanden, zijn de beide kerken van de herstelling er niet in geslaagd literatuur van enige betekenis te produceren in de Lage Landen naast de standaard theologische lectuur. Dit lijkt te wijzen op een geisoleerde religieuze cultuur, volkomen overheerst door de kerkelijke organisatie's in de Verenigde Staten van Amerika. Nederlandstalige literatuur over de herstelling is over het algemeen afkomstig van niet-mormoonse wetenschappers, en de sporadische geschriften door leden van de kerk worden meestal niet opgenomen in kerkelijke publicatie's, maar verschijnen in onafhankelijke media. De meeste literatuur verschijnt bovendien in het Engels i.p.v. het Nederlands, hetgeen nogmaals lijkt te bevestigen dat de literaire betrokkenheid van lokale kerkleden minimaal is. Er was een uitzondering: "Horizon, tijdschrift over de mormoonse gemeenschap" (1979-1984) was een kortstondig initiatief van hoge kwaliteit. Misschien is deze rubriek "Restorations/Herstellingen' een aanleiding voor nederlandstalige schrijvers de pen ter hand te nemen?

Robert Poort: The histories of the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints and the Community of Christ are identical, that is, they where one and the same up to the exodus of the saints from the city of Nauvoo, Illinois, which was hastened by the death of the prophet Joseph Smith in 1844.
I noticed how hard it is to find readily available information about the parting of the two churches of the restoration in those early days. Perhaps in order to distinguish themselves from 'the other church' there has been a notion of wanting to forget that painful episode as quickly as possible and focus on more uplifting things.
After some research, two noteworthy articles could be found in the Dutch language:

Without a Prophet at our Head (Zonder een Profeet aan 't Hoofd)
These words of Brigham Young are the title of a research paper by Ferdi Geleijnse, sociologist of religion at the University of Groningen. Detailed research of the sociological causes and circumstances around the schism of the restored church in her early days.

De Gereorganiseerde Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen by T.A.Huttenga (in the online archives of the University of Leiden we found this single page at the bottom of another article 'Mormonen, groei en transformatie'. MVG plans to publish the entire document as soon as it becomes available.

In what seems completely at odds with the cultural tradition of rich literature in The Netherlands, both churches of the restoration have not been able to produce literature of any significance in the Low Countries, besides their standard works of theological nature. This seems to point in the direction of an isolated religious culture, completely dominated by church organisations in the United States of America. Furthermore, Dutch literature about the restoration movement is mostly produced by non-Mormon scholars and the sporadic writings by church members are almost never integrated in the official church literature, but appear in independent media. The majority of articles and essays are written in English instead of Dutch which seems to confirm the absence of literary involvement of the general membership in the local church. One notable exception was "Horizon, tijdschrift over de mormoonse gemeenschap "(1979-1984) an initiative that was short lived however. Perhaps this initiative of 'Restorations/Herstellingen' will be a stimulus for writers in The Low Countries to let their voices be heard within both churches?

Bryan Monte:
A Brief History of the RLDS/Community of Christ church in the Netherlands, 1869-2007 - By Bryan R. Monte

After a bit of research in the Community of Christ archives in Independence, Missouri, and consultation with Dutch church leaders, I have compiled this summary of the history of Community of Christ in the Netherlands. My primary source is a report entitled The Development of the Community of Christ in the Netherlands, by Joey Williams, former Community of Christ European Youth Coordinator based upon information collected by Don Compier and Kees Compier. In addition, information came from the True Latter Day Saints Herald, later called the Saints Herald and then the Herald, the RLDS/Community of Christ church magazine; the History of The Reorganized Church of Jesus Christ of Latter Days Saints, volumes 7 & 8; and a source referred to as Bakker (no first name given in my copy of Williams’ report) De Georganiseerde Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen in Zwaagwesteinde. Please note: this is not an official history of Community of Christ in the Netherlands.

In 1869, Brother E. Jasper arrived in the Netherlands for a few months. According to his letter in the True Latter Day Saints Herald dated November 19, 1869, he spoke to groups in Zaandam, Amsterdam, and Rotterdam and brought one of the three families he converted back with him to Nebraska City, Nebraska. From 1869 to 1921, according to these sources, there appears to have been little if any activity by the RLDS church in the Netherlands.

In 1921, President Frederick M. Smith, grandson of Joseph Smith, Jr., along with Apostle Thomas W. Williams, met with John Graven in Schiedam, the Netherlands. Graven had converted to the RLDS church in Ogden, Utah before returning to his native land. President Smith and Apostle Williams baptized Graven’s two sons and ordained Graven an elder.

In 1922, the first missionaries, William “Wietse” Postma and Frank “Fokke” Veenstra, were officially sent to the Netherlands. Both were former Mormons who converted to the RLDS church in Utah. They arrived in 1923 with the first Dutch language tracts printed by Herald House, the RLDS church publishing company. These tracts included titles such as “De Kerk Van Jezus Christus, Waar is Zy?” and “Het Evangelie” written and translated by C.F.A. Roell. Veenstra and Postma held meetings in Graven’s home and baptized converts in the Maas River the same year.

In 1924, Veenstra and Postma were reassigned to Utah and John Eggen, also a Dutch native, was sent from the Utah mission to the Netherlands. The same year a branch was organized and met in a garage in central Rotterdam. One of the new converts, Arie Pijl, who later became branch president, started a choir that featured prominently in open air church services conducted in Rozenburg Park. Pijl also compiled a hymnal entitled Zions Lofsang.

In 1928, Veenstra returned to his native Friesland to open a mission in Zwaagwesteinde where 25 persons were baptized. Open air meetings, which attracted sometimes between 300 and 400 people, were led by Pijl and Veenstra, who had also returned to the Netherlands. Veenstra preached and his wife sang solos. These open air meetings continued into the 1930s in both Rotterdam and Zwaagwesteinde. Members in Friesland met in members’ homes, in barns and stables, and later in a furniture factory. An official branch was formed in Zwaagwesteinde in 1937.

In June 1938, a debate was held in Zwaagwesteinde between the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints and the Reorganized Church of Jesus Christ of Latter Day Saints. During the Second World War, missionary work and baptisms almost came to a stand still as many of the able-bodied men were sent off to forced labor camps in Germany.

In 1946, after the war, English members A. Mayne, J. Worth and F.O. Davies came to Rotterdam to preach and to participate in youth camp meetings. They also traveled to Zwaagwesteinde, where they found 95 children and youth in a Sunday school class and baptized 21 persons. In addition, Marius van Oorschot moved from Rotterdam toZwaagwesteinde to conduct missionary work.

The church continued to grow around the first two established centers. The congregations in Rotterdam and Zwaagwesteinde moved into their own purpose-built buildings in 1958 and 1966 respectively. In addition, a mission in Leeuwarden, about 10 miles southeast of Zwaagwesteinde, was also opened. It later became a congregation. At present, Community of Christ has about 330 members in the Ne therlands. The largest event in the Dutch church calendar is the annual Easter Reunion, a religious education and family camp, held from Good Friday to Easter Monday in Dalfsen. The main speaker frequently includes a seventy, an apostle or, as in 2007, the church president.

Bryan Monte:
Een Beknopte Geschiedenis van de Gemeenschap van Christus in Nederland, 1869-2007 (voorheen de Gereorganiseerde Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen) - door Bryan R. Monte

Na enig zoeken in de archieven van de Gemeenschap van Christus in Independence, Missouri, en na raadpleging van Nederlandse kerkelijke leiders, heb ik deze samenvatting van de geschiedenis van de Gemeenschap van Christus in Nederland opgesteld. Mijn voornaamste bron was daarbij een verslag getiteld De Ontwikkeling van de Gemeenschap van Christus in Nederland, door Joey Williams, de voormalig Jeugd-Coordinator voor de Gemeenschap van Christus in Europa, dat werd opgesteld m.b.v. informatie verzameld door Don Compier en Kees Compier. Aanvullende informatie werd ontleend aan de True Latter Day Saints Herald, die later de naam Saints Herald kreeg en uiteindelijk de naam Herald, het kerkblad van de Gemeenschap van Christus; de Geschiedenis van de Gereorganiseerde Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, delen 7 en 8; en een bron met de naam Bakker (een voornaam werd in mijn kopie van het verslag van Williams niet vermeld) De Gereorganiseerde Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen in Zwaagwesteinde. Ten overvloede word vermeld dat dit niet de officiele geschiedenis is van de Gemeenschap van Christus in Nederland.

In 1869 arriveerde Broeder E. Jasper voor een bezoek van enkele maanden aan Nederland. Volgens zijn bericht zoals afgedrukt in de True Latter Day Saints Herald van 19 november 1869, sprak hij tot groepen in Zaandam, Amsterdam en Rotterdam, en een van de drie gezinnen die hij bekeerde reisde met hem terug naar Nebraska City, Nebraska. Volgens deze bron was er tussen 1869 en 1921 nauwelijks enige aktiviteit te bespeuren in de kerk in Nederland.

In 1921 was er een ontmoeting tussen President Frederick M. Smith, kleinzoon van Joseph Smith, samen met Apostel Thomas W. Williams, en John Graven in Schiedam. President Smith en Apostel Williams doopten de beide zoons van Graven en ordende Graven tot ouderling.

In 1922 werden de eerste twee officiele zendelingen, William “Wietse” Postma en Frank “Fokke” Veenstra, naar Nederland gezonden. Beiden waren voormalige Mormonen uit Utah die tot de Gereorganiseerde Kerk waren bekeerd. Ze arriveerden in 1923 in het bezit van de eerste nederlandstalige traktaatjes, gedrukt door Herald House, de uitgeverij van de kerk. De traktaatjes hadden als opschrift: “De Kerk Van Jezus Christus, Waar is Zy?” en “Het Evangelie” geschreven en vertaald door C.F.A. Roell. Veenstra en Postma hielden bijeenkomsten ten huize van Graven en doopten bekeerlingen in de rivier de Maas dat jaar.

In 1924 werden Veenstra en Postma teruggeroepen naar Utah, en John Eggen, ook een Nederlander van geboorte, werd van de Utah zending naar Nederland gezonden. In dat jaar werd er een gemeente georganiseerd die bijeenkwam in een garage in het centrum van Rotterdam. Een van de nieuwe bekeerlingen was Arie Pijl die later gemeentepresident zou worden; deze richtte een koor op dat zeer verdienstelijk optrad bij openluchtdiensten van de kerk in het Rozenburg Park. Pijl stelde ook een zangboek samen met de opdruk: Zions Lofsang.

In 1928 keerde Veenstra terug naar zijn geboorteprovincie Friesland om er een zending te openen in Zwaagwesteinde waar 25 personen werden gedoopt. Openluchtdiensten, die soms tussen de 300 en 400 belangstellenden trokken, werden geleid door Pijl en Veenstra, die eveneens naar Nederland waren teruggekeerd. Veenstra predikte en zijn vrouw bracht solozang ten gehore. Openluchtbijeenkomsten als deze vonden tot in de dertiger jaren plaats, zowel in Rotterdam als in Zwaagwesteinde. De leden in Friesland kwamen bijeen in de woningen van kerkleden, in schuren en in stallen, en later in een meubelfabriek. In 1937 werd er een officiele gemeente gesticht in Zwaagwesteinde.

In juni 1938 werd er een debat gehouden in Zwaagwesteinde tussen de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen en de Gereorganiseerde Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam het zendingswerk en het aantal dopen zo goed als stil te liggen omdat veel mannen tegen hun wil naar werkkampen in Duitsland werden getransporteerd.

In 1946, na de oorlog, reisden de Engelse kerkleden A. Mayne, J. Worth en F.O. Davies naar Rotterdam om er te prediken en aan jeugdkamp-bijeenkomsten deel te nemen. Ze reisden eveneens naar Zwaagwesteinde, waar ze 95 kinderen en oudere jeugd in een Zondagschoolklas aantroffen en doopten er 21 personen. Verder verhuisde Marius van Oorschot van Rotterdam naar Zwaagwesteinde om zendingswerk te verrichten.

Rond de twee eerst gevestigde centra bleef de kerk verder groeien. De gemeenten in Rotterdam en Zwaagwesteinde betrokken eigen gebouwen in resp. 1958 en 1966, welke gebouwen speciaal daartoe werden ontworpen. Bovendien werd er een zending geopend in Leeuwarden, op zo'n 15 kilometer ten zuidoosten van Zwaagwesteinde. Dit werd later een gemeente. Momenteel telt de Gemeenschap van Christus ongeveer 330 leden in Nederland. Op de kerkelijke aktiviteiten-kalender in Nederland is de voornaamste aktiviteit de jaarlijkse Paas-reunie, een kamp t.b.v. godsdienstonderwijs en het gezin, dat in Dalfsen word gehouden van Goede Vrijdag tot Tweede Paasdag. De voornaamste spreker is vaak een zeventiger, een apostel, of zoals in 2007, de president van de kerk.

MORMOONS FORUM

Common Denominator
Thanks so much for the excellent contribution!
What an interesting information; the grandson of Joseph Smith actually came to The Netherlands, something probably few if any LDS members are aware of!
The narrative of the history of the church gives me the impression that church members in The Netherlands could have met with either LDS or RLDS missionaries in those early days and have been converted to the Restoration in either church! Goes to show how much we are a product of circumstances in life.
Our common denominator is the Restoration, and how fortunate we are to have shaped our spirituality around that noble theme!

Hartelijk dank voor deze uitstekende bijdrage!
Wat een interessante gegevens; er zullen maar weinige HLD zijn die zich ervan bewust zijn dat de kleinzoon van Joseph Smith destijds naar Nederland kwam!
De tekst van de geschiedenis van de kerk doet vermoeden dat leden van de kerk in Nederland in contact hadden kunnen komen met zendelingen van een van de twee kerken en dat dat nog eens laat zien hoezeer we het produkt van onze omgeving zijn.
Onze grootste gemene deler is de Herstelling, en wat mogen we ons gelukkig prijzen dat onze spiritualiteit zich rond dat thema heeft gevormd!

Kerkgebouw Rotterdam-Vreewijk 1958
Op het architectenbureau Hupkes en van Asperen, heb ik als bouwkundig tekenaar getekend aan het kerkgebouw in Vreewijk. Wat wilt u daar van weten?
Hartelijke groeten, Fred Kullberg

Dank U voor uw reactie!
We zijn geinterresseerd in de geschiedenis van het kerkgebouw in Vreewijk, haar architectuur en haar omgeving. Zou u ons daar iets meer over kunnen vertellen? Het leek ons leuk om dergelijke achtergrondinformatie op onze website te plaatsen!

Hoe het bureau Hupkes en van Asperen aan de opdracht kwam weet ik niet. Bij dat bureau heb in 14 kerken getekend. Mischien is het bureau daardoor bekend geworden. De heer van Asperen behoorde tot de Hersteld Apostolische Gemeente. Door hem kwamen veel opdrachten voor deze kerk binnen. De heer Hupkes was gereformeerd. Door hem kwamen opdrachten voor gereformeerde en hervormde kerken binnen. De bouw van uw kerk aan de Mare was voor ons iets geheel nieuws. Het doopbasin voor in de kerk met de grote glazen wand, gaf wel even wat moeilijkheden. Als toren staan er 4 staalprofielen die bovenaan kruislings met elkaar verbonden zijn met daarop een kruis. De heer van Asperen heeft daar een hele middag aan zitten rekenen. Hij worstelde met windbelasting e.d., maar uiteindelijk was hij er uit. Hij vroeg aan Hupkes "Hoe zwaar denk je dat ze moeten worden?" "Ik denk 4 i-30 profielen" zei Hupkes. Op die zelfde maat was van Asperen uitgekomen na een middag rekenen. Hupkes heeft een ontwerp gemaakt dat goed paste in tuindorp Vreewijk en op de plaats daar aan de Mare. Meer weet ik er niet over te vertellen. Hartelijke groeten, Fred Kullberg (febr.2009).

Gemeenschap van Christus in R'dam-Vreewijk

Reacties kunnen via e-mail worden gericht aan de MVG redaktie.