Opnieuw Geboren Worden

Het dorpswapen van Broeksterwoude herinnert ons er aan dat de wortels van het Mormonisme in onze gewesten, en de groei van onze geloofsgemeenschap, in 'de wateren des doops' van dat kleine dorp verankerd liggen. Aldus zou het dorpswapen van Broeksterwoude, of Broeksterwâld, uitstekend kunnen dienen als symbool voor het Mormonisme in de Lage Landen.
Leuk detail: In de schildhoeken treffen we twee blauwe cichorei-bloemen aan; van haar gedroogde en gemalen wortels wordt namaakkoffie gebrouwen...

Een bescheiden gedenkteken in het kleine Broeksterwoude, een dorp van zo'n 1200 inwoners in de 'Friese Wouden' onder Dokkum, herinnert aan het gedenkwaardige feit dat op die plek aan het water op 1 Oktober 1861 de eerste drie leden van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen in Nederland werden gedoopt, door de eerste zendeling in onze gewesten: Anne Wiegers van der Woude.

Uit het dagboek van Anne Wiegers van der Woude:

"Op de 31ste vertrok ik van Leeuwarden naar Dokkum, waar ik tot de 18de September voor het Mormonisme de spits afbeet onder bloedverwanten (van mijn vrouw) in de stal van Metske Tabes Kooistra, die overvol zat met mensen. Er waren ongeveer tweehonderd mensen in de stal aanwezig en met uitzondering van enkelen werd mijn prediking door de meesten goed ontvangen. Men hoorde mij gaarne aan en wilde dat ik de volgende zondag weer zou spreken in een andere boerenstal te Broek nabij Akkerwoude. De volgende Zondag, de 22e September, predikte ik in de werkplaats van Eelke Tabes Kooistra. Dit opende de deur, en ik doopte een man en twee vrouwen. Er zijn in dit land vele eerlijke en goedhartige mensen die naar waarheid zoeken, maar omwille van de valse geruchten over het mormonisme, is het moeilijk veel vooruitgang te boeken".

In zijn dagboek noteert van der Woude heel wat details over de ervaringen met zijn verwanten. In zijn prediking gebruikt hij de Bijbel, waarbij hij vaak de parabel van de tien maagden citeert om de ontdekking van de herstelde waarheid te illustreren. Heel langzaam dringt het licht bij zijn verwanten door. Van der Woude moet telkens weer naar alle mogelijke tegenargumenten luisteren en deze weerleggen. Hij werkt echter geduldig verder met zijn familieleden, laat de Geest getuigen, tot hij eindelijk in zijn dagboek kan noteren:

"... dinsdag 1 oktober te Broek onder Akkerwoude gedoopt Gerrit A. van der Woude en vrouw Bouwdina van der Woude, geboren Potgieter en Elisabeth Wolters, geboren Monsina, vrouw van Dirk Wolters".

Vijfenzeventig jaar later, in 1936, zou een jonge geschiedkundige, T. Edgar Lyon, die in Nederland als zendingspresident diende, de stappen van Anne van der Woude in Friesland nasporen. Hij vond drie stokoude boeren die zich nog herinnerden hoe zij als kind de eerste mormoonse doopplechtigheid in Nederland hadden meegemaakt. Zij toonden President Lyon het huis in Broek waar Gerrit van der Woude en zijn vrouw gewoond hadden en de plaats waar zij gedoopt werden. Lyon ontmoette zelfs een achterkleinzoon van de eerste Nederlandse bekeerlingen. In tegenstelling tot de meeste bekeerlingen daarna, zijn de van der Woudes niet naar Utah geëmigreerd en zijn zij er schijnbaar ook niet in geslaagd hun nieuwe geloof door te geven aan hun kinderen en kleinkinderen. Op de plaats van de eerste doop liet President Lyon een herdenkingsmonument oprichten. (bron: Heiligen der Lage Landen: deel 2: 'De oogst vangt aan.')

De tekst op het gedenkteken vermeldt:

1 - Oct.- 1861

Op deze plaats werden de eerste bekeerlingen tot de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen in Nederland gedoopt.

Gerrit A.v.d.Woude + Bouwdina v.d.Woude-Potgieters + Elizabeth Wolters.

Opgericht door de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen.

1 - Oct.- 1936

klik op de foto's voor een groter formaat

Het monument te Broeksterwoude symboliseert in al haar eenvoud, onze bescheiden aanwezigheid als heiligen der laatste dagen in de Lage Landen. Dit gedenkteken ademt eenvoud en rust, alsof het zeggen wil; ik sta hier al zo lang in een prachtig landschap, door alle seizoenen van het leven heen, ben ik, evenals de herstelling, een getuigenis van God's onvoorwaardelijke liefde voor alle mensen. Een ieder die eens rustig bij het monument gaat zitten en om zich heen kijkt, en 'luistert naar het zacht gefluister van de bomen', merkt al gauw dat Anne Wiegers van der Woude als het ware naast hem of haar komt zitten, om samen aan 't water, in gedachten verzonken.....
opnieuw geboren te worden.

gedicht: - Een droom van L.R.

Van tijd tot tijd zijn m'n gedachten vervuld
van bonte kleuren en prachten.
Als schilderijen van Van Gogh en toch voor al dat
moois van binnen, zijn nauwelijks woorden te verzinnen.
Desondanks wil ik toch beginnen.
Ik zie me zelf opnieuw geboren in
het hoge gras langs karresporen.
Zie de rook en ruik de geur van
knappend houtvuur vlak bij mij.
Ontdek de kleine boerderijen verscholen
in de prachtige landerijen.
Luister liggend in m'n dromen naar het zacht
gefluister van de bomen.
Handen onder het hoofd gevouwen
liggend op een halm te kouwen.
En in de armen van de wind voel
ik mezelf weer als een kind.
Waar wind de gulle grond liet stuiven
staat nu goud golvend graan te wuiven.
De warmte sidderd op de velden
waar de korenbloemen bloeien de
zon de klaprozen laat gloeien en de
kinderen tot in het donker stoeien.
De avond spreid z'n duister laken
om zo mijn wereld te bewaken.
Een nachtegaal laat bij het riet
dat nooit geëvenaarde lied vol trots
uitbundig aan mij horen tot in het
aarzelend ochtendgloren.
De zomer heeft z'n werk gedaan.
Een sijs gaat door het graan
onzichtbaar aan de waterkant
zie ik de boeren op het land de
ware schrove moeizaam torsen.
Hoor de vlegel driftig dorsen.
Het najaar dient zich koeltjes
aan alsof het zegt:
Je moet weer verder gaan.
Ademloos door zoveel vrede keer ik
terug naar het harde heden.
Dra verbleekt nu m'n mooie schilderij.
Een mooie droom gaat zo snel voorbij.

De stemmige foto's van het monument werden geheel belangeloos ter beschikking gesteld door een sympathieke inwoner van Broeksterwoude: Jan Sijtsma. Jan werd door de MVG redaktie per email gevraagd naar het monument in zijn woonplaats, waarop hij spontaan aanbood om op de fiets te stappen en een aantal foto's te schieten! Jan Sijtsma is een 'kenner' van Broeksterwoude en de omgeving; voor meer informatie kunt u terrecht op zijn creatieve internet pagina's: Friese Wouden , en op de Wikipedia pagina: Broeksterwoude .
Hartelijk dank Jan Sijtsma!


Op zaterdag 25 mei 2002 vertrokken 24 personen op een pelgrimstocht van 16 km van Veenwouden naar Dokkum. Een deelnemer schrijft: " We bereikten de plaats Damwoude, waar we plotseling op een merkwaardig monument stuitten: een bakstenen herinnering aan de plek waar in 1861 de eerste mormonen in Nederland werden gedoopt. Midden in de weilanden een plek die aan deze pelgrimsroute toch wel 'n speciale dimensie gaf."

 

 

 

 

 

 

 

September 2006 - R.Poort