‘Straight up Spannend’

door Nataša Trifkovic
Rechtenstudente aan de RuG

Mijn keuze om rechten te gaan studeren is nietbij iedereen met evenveel enthousiasme ontvangen. Één reactie die ik vaak te verduren heb gehad is: 'rechten? dat lijkt mij zo een ongelofelijk saaie studie!'. Ik wist, en weet, natuurlijk wel beter. Als er iets namelijk met spanning doordrenkt is, dan is het ons recht wel. Recht streeft naar rechtvaardigheid. Dit is vrij simpel te bedenken. Minder simpel is het om vast te stellen wanneer iets 'rechtvaardig' is. Er is continu een spanning tussen deze twee begrippen.Vindt de SGP het rechtvaardig dat subsidie stopgezet is vanwege de opvatting van de partij over vrouwen met betrekking tot het passieve kiesrecht? Vrijheid van meningsuiting en godsdienst komenop gespannen voet te staan met het verbod op discriminatie. Nu is het niet erg spannend om een opsomming te maken van alle andere rechtsvelden waar dit ook het geval is. Daarom beperk ik mij tot wetgever enerzijds en rechter anderzijds. Ter illustratie een mooi voorbeeld: het huwelijk. Graag zien wij het huwelijk als symbool van de liefde. Minder romantisch wordt het wanneer je het huwelijk beschrijft als een juridische overeenkomst die een dikke bundel van rechten en plichten met zich mee brengt. Toen men voor het eerst rechtschriftelijk ging vastleggen, ook wel codificeren genoemd, was deze 'bundel' nog niet zo dik. Nu was er in het Californië van de 19e eeuw ene meneer Oades die daar de vruchten van heeft geplukt. Oades woonde in Nieuw Zeeland met zijn vrouw en drie kinderen. Op een dag kwam Oades thuis om te ontdekken dat zijn huis was afgebrand en zijn gezin verdwenen. Er werden echter stoffelijke overschotten aangetroffen en Oades is gaan geloven dat zijn vrouw en kinderen gestorven waren. Hij verhuisde naar Californië waar hij uiteindelijk hertrouwde en een kind kreeg. Na een aantal jaren klopte er echter een vrouw met drie kinderen aan bij Oades... Zijn vrouw en kinderen bleken nogin leven en trokken bij Oades en zijn nieuwe gezin in en leefden in vrede met elkaar verder.
De gemeente (bovendien Mormoons) raakte knap verontwaardigd over deze 'lifestyle' en diende een klacht in tegen Oades en zijn eerste vrouw op grond van 'openlijke algemeen bekende samenwoning en overspel'. Zij werden vrijgesproken, want hun trouwakte toonde tenslotte aan dat zij volgens de wet echtgenoot en echtgenote waren. Dus diende men dezelfde aanklacht in tegen Oades en zijn tweede vrouw. Ook zij werden vrijgesproken, omdat Oades volgens de wet (2e lid van artikel 61Civil Code) mocht hertrouwen als voor minstens vijf opeenvolgende jaren voor de voltrekking van het nieuwe huwelijk, zijn eerste vrouw afwezig was en hij ervan overtuigd was dat zij niet langer in leven was. Zijn eerste huwelijk kon niet nietig verklaard worden, maar zijn tweede ook niet. Men was natuurlijk niet tevreden en stapte naar de grandjury, waar de aanklacht dit keer 'bigamie' luidde. Weer werd er vrijgesproken, want volgens de wet kon niemand strafbaar worden gesteld voor bigamie als voldaan werd aan artikel 61 van de CivilCode. Wat waren andere opties? Echtscheiding? Was volgens de wet niet toegestaan. Een nieuwe wet aannemen die 'overeenkomsten' kon belemmeren? Was volgens de wet niet toegestaan. De rechter kon geen kant op met de wet die de wetgever had gecodificeerd. Interpretatie door de rechter zou hier geen uitkomst bieden, aangezien dit zo drastisch zou moeten gebeuren dat de tekst van de wet uiteindelijk gewijzigd zou moeten worden. De enige oplossing was wijziging van de grondwet door de wetgever. Is hier sprake van rechtvaardigheid? In elk geval een spannend verhaal.

 

bron: FranckenVrij - 1 oktober 2005