Slechte wetenschap en beroerde theologie
Wouter van Beek: Alle vormen van creationisme, waartoe Intelligent Design behoort, zijn in wezen oefeningen in apologetiek: drijfzand theologie.

reacties van lezers in Mormoons Forum:


1 - Geen angst, geen dogma

Met grote interesse heb ik het stuk van Wouter van Beek over creationisme en Intelligent Design gelezen.

Het was voor mij heel herkenbaar. 

Als je de geschiedenis van de Christelijke religie en de Islam bekijkt, uit zich dat voor een groot deel in geweld door fundamentalistisch denken. En ook door het niet gunnen van andermans vrije gedachten.

Ik denk aan de bloedige strijd tegen de Katharen en andere anders denkenden.

Wat maakt het een mens uit wat een ander denkt, zolang jezelf maar mag denken, geloven, of menen te weten, wat je zelf wilt. 

Gelukkig veranderden de tijden en op een enkele geloofstrijd na, denk aan Noord Ierland, hoewel dat ook grotendeels een politieke achtergrond heeft, is het in de Christelijke wereld vrij rustig. Men gaat elkaar niet meer letterlijk te lijf.
In de Islamitische wereld liggen de zaken heel anders. In grote delen van de Islamitische wereld gaat men met elkaar op de vuist omdat de een net iets anders de dingen uitlegt dan de ander.

Het was een groot goed dat er in het westen scheiding van kerk en staat is gekomen, maar toch blijkt dan dat dat niet volkomen is en dat geld zeker niet alleen voor Nederland. 

Het is jammer dat blijkt dat religie anno 2009 nog steeds fundamentalisten heeft en misschien bij sommigen zelfs weer toeneemt. Toch zou de regering niet, onder druk gezet, toe moeten geven om Intelligent Design op scholen aan te bieden. School is school en religie is religie en hoort in eigen kring gebezigd te worden. 

Dat is trouwens mijn bezwaar tegen religie. Het maken van dogma’s tot waarheid.

Vasthouden aan dingen waar men eigenlijk niets of weinig van weet en het zich in allerlei bochten wringen om anderen ook “niets of weinig” te laten weten.

Men sluit zichzelf en vaak anderen daardoor af voor andere en soms mooiere zienswijzen en inzichten. 

Het is wel mooi om samen te komen en over Jezus te spreken, om zijn geest te voelen, elkaar op te beuren en aan te moedigen een goed leven te leiden, maar laat elkaar vrij, leg geen wetten op en denk niet volledige waarheid te bezitten, want die gedachte zou wel eens achterhaalt kunnen worden.  

Een stoïcijn schreef eens: 

Goddeloos is niet degene die het bestaan van de goden van de massa ontkent, maar degene die de goden toedicht wat de massa over de goden denkt. Wat de massa over de goden beweert, betreft namelijk geen natuurlijke algemene begrippen, maar onjuiste veronderstellingen. Vanuit deze veronderstellingen, worden de grootste rampen en zegeningen die de mensen overkomen aan de goden toegeschreven. Door en door vertrouwd als de mensen zijn met hun eigen deugden zien zij graag wezens die soortgelijk zijn, en beschouwen zij alles wat anders is als vreemd.

Geen angst, geen dogma, in vrijheid komen tot inzichten en schitterende momenten waarin het hart in rust dingen herkent uit een hogere en andere dimensie, gegeven op momenten dat je er aan toe bent.


reageer hier

2 - rustig doorgaan met ademhalen

Ik wist niet dat de Kerk geen positie heeft ingenomen over dit onderwerp. Getuigt volgens mij van wijsheid en realiteitszin. Heel goed van jullie om dat te vermelden, want leden aarzelen soms om zich uit te spreken, bang als ze zijn om de Kerk tegen te spreken. Angst is ook hier een slechte drijfveer en onnodig ook omdat MVG immers een niet-kerkelijke site is. Er is vaak sprake van een zelf-opgelegde censuur; de Kerk moedigt ons aan om erover te bidden, het in ons hart en verstand uit te vorsen en er met anderen over te praten, maar op de een of andere manier durven we toch niet goed. Net zoals tijdens de zondagschool trouwens, waar we standaardantwoorden op standaardvragen horen, en maar weinig tot echt goeie gesprekken komen. Niet de Kerk is daar de schuld van, maar wijzelf die nu eens onze mond open zouden moeten doen en iets zinnigs aan de lesperiode zouden moeten toevoegen.
Ik kan me niet herinneren dat iemand in zondagschool of ZHV ooit een vraag stelde over 'schepping en evolutie'.
Het ligt toch voor de hand dat we daar eens samen over zouden moeten praten. Ik bedoel maar, hoe vaak komt het scheppingsverhaal niet aan bod? Durven we rustig te zeggen dat we het scheppingsverhaal ten volle beamen, maar uitsluitend in symbolische zin? Wellicht zullen sommige leden daar verontrust over zijn, maar dat geeft toch niet?
Net zoals ik er geen enkel probleem mee heb als iemand letterlijk in het Adam-en-Eva-verhaal gelooft trouwens.
Het is een prachtig traditioneel verhaal uit de schriften dat ons van generatie op generatie werd overgeleverd, en dat moet ook vooral zo blijven. Misschien leven we niet meer in een tijd van verhalen, maar van harde feiten.
Verhalenvertellers lijken overbodig te zijn geworden in een tijdperk van Internet en kabeltelevisie.
In andere culturen zijn verhalenvertellers nog volop aan het woord.
Het kan ook zijn dat er door de moderne media zoveel 'verhalen' op ons afkomen dat we ons daardoor verward voelen en ons aan één verhaal - d.w.z. de kerkelijke versie - vastklampen. Ook niet zo erg, best wel nuttig zelfs!
Het ene standaardverhaal in het kerkelijk lesboek heeft als voordeel dat we allemaal bij de les blijven of we er nu letterlijk of figuurlijk in geloven. Maar als het verhaal verteld is, is de les daarmee niet afgelopen maar is ze juist net begonnen!
Hoe de schepping - of evolutie - werkelijk in zijn werk is gegaan weten we dus niet; de evolutietheorie is in deze tijd de beste wetenschappelijke verklaring die we hebben. Ondertussen gewoon rustig doorgaan met ademhalen.

reageer hier


3 - "er was er eens"

Ik heb een zoon die naar het seminarie gaat en dat gaat goed zo, maar we hebben het niet zo vaak over wat hij daar zo al opsteekt. Tieners hebben trouwens ook wel wat anders aan hun hoofd dan theologische gesprekken met vaderlief in de auto te beginnen! Ik ben al blij dat hij af en toe zijn koptelefoon afzet, zeg er maar eens iets van!
En weet u wat? Ik maak me daar helemaal geen zorgen over!
Als het over schepping en evolutie gaat denk ik bij mezelf: hoeveel vrienden en vriendinnen zou mijn zoon hebben op school die daar serieus over nadenken op hun leeftijd? Ik ben het dan ook helemaal eens met reactie nummer twee nl. rustig doorgaan met ademhalen. Ook voor mijn zoon begint het allemaal met het scheppingsverhaal: een verhaal dat hem dwingt om er over na te gaan denken, later mag hij er net zoveel varianten op bedenken als hij zelf wil.
En dat geldt ook voor iemand die voor het eerst naar de tempel gaat: het begint met het scheppingsverhaal. Een verhaal en een ritueel dat ons met de neus op de geestelijke feiten drukt. Maar hoe vaker ik naar de tempel ga, des te meer begin ik te begrijpen hoe het verhaal ons op het juiste spoor wil zetten. Net zoiets als "er was er eens" en dan gaat onze gedachtenwereld open om met eigen ogen te gaan zien en om er in eigen levensomstandigheden inhoud aan te geven.
Eigenlijk net zoiets ook als een beginnende liefde; een tijd van minnekozen, rozengeur en maneschijn!
Die heerlijke tijd heeft duidelijk een bedoeling, nl. om twee mensen te binden en samen verder te laten gaan.
Maar wie denkt dat het een leven lang van minnekozen, rozengeur en maneschijn zal zijn zit er naast!
Zo is het scheppingsverhaal wat mij betreft een goed begin; om al doende m.b.v. de evolutietheorie verder te leren!


reageer hier

4 - alle vertrouwen

Mag ik even even reageren op het stukje "Geen angst, geen dogma"?
Wat gesteld word gaat natuurlijk veel verder dan alleen maar het onderwerp van de schepping en/of evolutie.
Uit eerdere reacties in dit Mormoons Forum begrijp ik dat de Kerk hier geen dogma verklaart, maar zich juist op de vlakte houdt omdat ze aanvoelt dat ze rust op een historisch christelijk fundament en tegelijkertijd met nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen te maken krijgt, en in een dergelijke opstelling heb ik alle vertrouwen.

reageer hier

5 - letterlijk en figuurlijk

John-Charles Duffy over de betekenis van de schriften in ons leven:
"We aanvaarden deze teksten als schriftuur omdat we bij het lezen ervan we de macht en invloed van de Geest voelen (LV 18:34-36). Dergelijke teksten voeden ons (Moroni 6:4) en terwijl we ze overdenken in de geest van een gebedsvolle benadering, verkrijgen we inzicht hoe we een christelijk leven kunnen leiden (2 Nephi 32:3). Schriftenstudie is een manier waarop God ons wijsheid, bijsturing en kracht verleent (LV 1:24-28). Hoe deze teksten ontstonden, of wat ze oorspronkelijk duidelijk wilden maken is minder van belang dan op welke manier ze ons tot leiding zijn d.m.v. de Geest, om ze in onze eigen levensomstandigheden toe te passen (1 Nephi 19:23)."

Mijn persoonlijke ervaring is dat het scheppingsverhaal in de Bijbel of in de Parel van Grote Waarde door velen letterlijk of figuurlijk wordt genomen.
Er zijn ontelbaren die, ondanks dat wetenschappelijke ontwikkelingen het tegendeel bewijzen, gewoon blijven vasthouden aan een letterlijke benadering.
En er zijn er daarnaast velen die heel goed uit de weg kunnen met de schriften als verhaal, los van historische claims.
Velen ook hanteren een mengvorm.

reageer hier

 

6 - informatie op het Internet

Beste mensen, ik vond een aantal goede verwijzingen voor jullie op het Internet:

Zoeken naar Intelligent Design op LDS.org

Do Mormons believe in Creationism, Intelligent Design, or in Evolution?

Mormonism and Intelligent Design by Richard Sherlock

The Neal A. Maxwell Institute

 

7- De wereld volgens Korihor

In de moderne, post-religieuze wereld heeft alles wat religie ooit bracht inmiddels afgedaan, en de opnieuw verlichte mensheid komt eindelijk tot groei in het licht van de moderne wetenschap, die weliswaar nog niet geheel alwetend is, maar wel hard op weg om dat te worden. Dat is dan ook waar wij onze hoop op moeten vestigen, en wij doen er daarom ook goed aan om alles wat gebaseerd is op onwetenschappelijke bronnen overboord te gooien, want dat behoort immers grotendeels of geheel tot het rijk der fabelen en mythen, of, om met de woorden van Korihor te spreken, tot de "dwaze overleveringen van onze voorvaderen", want wij kunnen niets weten wat wij niet zien (zie Alma 30:14-15, waar Korihor de antichrist aan het woord is). Dat is althans het beeld dat tegenwoordig maar al te vaak wordt geschetst, niet alleen in de media, maar bijvoorbeeld ook in het onderwijs aan onze opgroeiende jeugd.

 

Tegelijk wordt ons voorgehouden dat al onze hoop gericht moet zijn op dit aardse leven, want verder is er niets: Wanneer een mens dood is, is dat het einde ervan (zie Alma 30:18). Ook zijn wij slechts een zeer toevallige uitkomst van onbestuurde processen die zich over miljarden jaren uitspreiden, en ooit komt er een moment dat het niet eens meer ter zake zal doen of u of ik, of zelfs de hele mensheid, ooit hebben bestaan - want dan zijn wij óf overgenomen door hogere, verder geëvolueerde levensvormen, óf hebben wij, of hebben de natuur en de kosmos, een einde gemaakt aan het schitterende ongeluk dat deze aardkloot eens was - onbewoonbaar gemaakt door milieuverwoesting of nucleaire oorlog, en daarna opgeslokt door een uitdijende zon, of wie weet door een zwart gat - de wetenschappelijk aandoende apocalyps, volgens welke er een absoluut en definitief einde komt aan alles - dit als tegenhanger van de hoop op eeuwige werelden en eeuwige vooruitgang.

 

Gelukkig wordt deze visie volgens Korihor niet door iedereen gedeeld, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de discussie rondom evolutietheorie versus Intelligent Design. Maar ook in christelijke kringen is er grote diversiteit en verdeeldheid in opvattingen, en "Intelligent Design" wordt niet door alle christenen omarmd als het antwoord op de uitdaging die aanhangers van de evolutietheorie aan hen voorleggen.

 

Wat is het belang van deze discussie, en wordt hierop enig licht geworpen vanuit de Schriftuur? Een paar beschouwingen:

 

Atheïstische zendingsdrang

We zouden de discussie rondom evolutietheorie versus Intelligent Design misschien terzijde kunnen laten voor de daarin geïnteresseerde 'hobbyisten', ware het niet dat er met name vanuit atheïstische stromingen, zoals die van de Darwinist Richard Dawkins, een steeds grotere "zendingsdrang" is waar te nemen om de mensheid te overtuigen van het niet-bestaan van enige Schepper of Opperwezen, ongeacht vanuit welke religie of levensbeschouwing die ervaren wordt. De evolutietheorie wordt daarbij gebruikt als 'wapen' om de onnodigheid van zo'n wezen te bewijzen; een boek zoals "The God Delusion" van Dawkins is daarvan slechts één voorbeeld.

 

Prof.dr. Cees Dekker, hoogleraar Moleculaire Biofysica aan de Technische Universiteit Delft, is één van de Nederlandse 'zendelingen' van Intelligent Design; een bekend boek van hem over deze materie is "Schitterend ongeluk of sporen van ontwerp?". Zijn tegenpool is de voornoemde Dawkins, die zijn boek "The God Delusion" begint met het noemen van een aantal vooraanstaande wetenschappers die, net als hij, naar zijn zeggen atheïsten waren of zijn. Of dat in alle gevallen terecht is doet wellicht niet eens ter zake; wat herkend kan worden is een tendens die zich ook voordoet in de wijze waarop onze kerk zich soms aan de buitenwereld presenteert, in de geest van: "Kijk eens wat voor een vooraanstaande mensen zich binnen onze gelederen bevinden; dan moeten wij het wel bij het rechte eind hebben." 

 

Dit nu echter terzijde; waar het immers uiteraard om gaat, is de inhoudelijke discussie over de aard en het ontstaan van het leven zoals wij dat kennen, en de eventuele rol van een Schepper daarin. De onwetendheid van de massa - ook binnen de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen - is in zo'n discussie haar zwakste plek, en daarom is deze discussie van essentieel belang.

 

Immers, onze kinderen krijgen op school het Darwinisme voorgeschoteld als onomstotelijk vastgestelde waarheid, en ook ikzelf heb in mijn schooljaren, notabene op een rooms katholieke school waarop ook een rooms katholieke priester ons wekelijks catechese gaf, les gehad van een openlijk atheïstische biologieleraar die vanuit eenzelfde atheïstische zendingsdrang mijn klasgenoten en mij er zeer regelmatig van wilde overtuigen dat er geen noodzaak is voor het bestaan van "één of ander godje", zoals hij het omschreef - en dat zo'n God of Schepper er dus waarschijnlijk ook niet is.

 

En wat hadden wij, pubers die we waren, in te brengen tegen deze academicus? Of welke tegenargumenten kunnen christelijke ouders (HLD of niet) hun kinderen nog bieden als ook Intelligent Design niet meer is dan apologetiek en "beroerde theologie"? Kunnen deze ouders hun kinderen, die aldus beïnvloed worden, hiervoor nog een tegenwicht bieden, of moeten hun kinderen maar besluiten dat hun ouders een overtuiging aanhangen uit onwetendheid, volgens de "dwaze overleveringen van hun voorvaderen", zoals mét Korihor ook veel van deze atheïstische zendelingen impliciet of expliciet betogen?

 

God of the gaps-theologie

In "Moeten we Intelligent Design gaan onderwijzen? Maria van der Hoeven en de evolutietheorie" wordt gesteld:

"Alle vormen van creationisme, waartoe Intelligent Design behoort, zijn in wezen oefeningen in apologetiek, dat wil zeggen wetenschappelijke ondersteuning van een godsdienstig verhaal; en in de apologetiek is het einde bekend, staat de conclusie vast en is het resultaat nimmer ter discussie."

En dus is het niet wetenschappelijk, omdat in de wetenschap álles ter discussie gesteld moet kunnen worden. De stelling dat het hier slechts om "oefeningen in apologetiek" zou gaan, klinkt welhaast als een beschuldiging. Verder wordt gesteld:

"Beroerde theologie is het ook. Immers, als het bestaan van God afhankelijk wordt van het niet-kunnen-verklaren van enkele feiten, dan is dat een God of the gaps-theologie: het bestaan van God wordt dan opgehangen aan die zaken die niet verklaard kunnen worden. Nog niet verklaard, uiteraard. Zodra die gaps zijn ingevuld, verdampt het godsbewijs."

 

"Kijk liever naar de oorsprong van de vraag: uit welke ideeën, motieven en stromingen komt die weerstand tegen de evolutietheorie."

Dezelfde vraag dient uiteraard óók gesteld te worden aangaande de ideeën en motieven van Richard Dawkins, in diens zendingsijver voor het atheïsme: In de afsluiting van hoofdstuk 5 van het boek "Schitterend ongeluk of sporen van ontwerp?", met de veelzeggende titel "Darwinisme: Wetenschap en/of Ideologie?" citeert auteur Arie van den Beukel, emeritus hoogleraar in de natuurkunde aan de Technische Universiteit Delft, Richard Dawkins als volgt: 

"Het is volstrekt veilig om te zeggen dat, als je iemand tegenkomt die beweert niet in evolutie te geloven, dat zo iemand onwetend, stompzinnig of gek is (of slecht, maar dat laat ik liever buiten beschouwing)."

In onze geloofsleer leren we iets over de aard van hoogmoed; in zijn toespraak "Beware of Pride" in de Ensign van mei 1989 zegt President Ezra Taft Benson daarover:

"The central feature of pride is enmity - enmity toward God and enmity toward our fellowmen."

Is de door Arie van den Beukel geschetste stellingname van Richard Dawkins, dat een ieder die afwijkt van hetgeen het Darwinisme ons voorhoudt "onwetend, stompzinnig of gek is, of slecht", niet hoogmoedig bij uitstek - want vijandig jegens de andersdenkende?

 

De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen stelt zich in de weinige publicaties over dit onderwerp wat bescheidener op dan Richard Dawkins: In het artikel "Schepping en evolutie" wordt gesteld:

Daar waar beide poorten van kennis strijdige inzichten lijken te geven, ziet zij dat als een tijdelijk probleem dat bij nader licht en onderzoek opgelost zal worden. Dat vergt dan zowel openbaring als onderzoek, en vooral geduld.

In de kritiek dat Intelligent Design een God of the gaps-theologie aanhangt, wordt impliciet verondersteld dat "de wetenschap" die gaten in ons weten ooit wel op zal vullen, waarna "het godsbewijs verdampt". In voornoemd artikel van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen wordt het antwoord echter niet alleen gezocht in wetenschappelijk onderzoek, maar óók in openbaring.

 

Een ieder die zich met deze materie bezighoudt, dient voor zichzelf te besluiten op wie of wat diens hoop of verwachting is gericht om tot een oplossing van deze dilemma's te komen: Op wetenschappelijk onderzoek of op goddelijke openbaring? De overtuigde atheïst zal zich in zijn verwachtingen uitsluitend op het eerste richten, terwijl de religieuze scepticus aangaande de wetenschap, zich in zijn hoop uitsluitend op goddelijke openbaring richt - mits hij daarin gelooft, en niet meent dat 'de hemelen zijn gesloten'.

 

Tussen deze uitersten is er echter ook nog het compromis, volgens welke de evolutietheorie zeker een waarde heeft, maar niet het antwoord biedt op alle vragen, en volgens welke er in de reeds geopenbaarde Schriftuur wel degelijk antwoorden worden gegeven op de essentiële vragen die aan deze discussie ten grondslag liggen.

 

Het grootste dilemma van de evolutietheorie: Oorsprong en aard van het leven

Behalve de verschillende visies op de oorsprong van het leven, zijn er ook grote verschillen in de perceptie van de aard ervan: Het "geestelijke" vormt geen wetenschappelijk onderzoeksobject, en dús bestaat het met name in atheïstische stromingen ook niet: Al het "geestelijke", inclusief bijvoorbeeld uittredingen en bijna-dood ervaringen, zijn volgens die visie voortbrengselen van de menselijke fantasie en van de sterfelijke hersenen. Dood is immers dood, en het einde van alles, zoals Korihor al betoogde.

 

Voor wie religie en religieuze ervaringen echter een belangrijk onderdeel van het leven vormen, bestaat het "geestelijke" wel degelijk - en is het wellicht zelfs belangrijker dan het stoffelijke van de sterfelijkheid. Het verband tussen beide wordt onder andere uiteengezet in Leer en Verbonden 29:30-32:

L&V 29:30 ... alle dingen die Ik heb geschapen door het woord van mijn macht, hetgeen de macht van mijn Geest is. 
31 Want door de macht van mijn Geest heb Ik ze geschapen; ja, alle dingen, zowel geestelijk als stoffelijk — 
32 ten eerste geestelijk, ten tweede stoffelijk, ...

Voor wie het horen en geloven wil, geeft deze tekst het antwoord op misschien wel het grootste dilemma van de evolutietheorie: De abiogenese, oftewel het ontstaan van leven uit niet-levende materie. Want hoe complex of eenvoudig een vooralsnog levenloos organisme ook is, en hoe gunstig een al dan niet toevallige leefomgeving, de vraag blijft hoe zo'n organisme dan tot leven komt, met alle levensfuncties, inclusief het vermogen tot voortplanting. "Omne vivum ex ovo" - "al het leven komt uit een ei". Zo zijn we dan aangeland bij het kip-en-ei-dilemma, waarop de evolutietheorie nog geen antwoord heeft - ook Dawkins niet.

 

Dat er zich binnen eenmaal bestaande levensvormen evolutionaire processen afspelen staat wel buiten kijf. De vraag is echter of die processen louter en alleen aan het toeval moeten worden toegeschreven, of om het preciezer uit te drukken, aan het natuurlijke aanpassingsvermogen aan veranderende leefomgevingen, óf dat er misschien tóch sprake is van een Goddelijke interventie die de grondvoorwaarden schept tot alle vormen van leven.

 

We zouden kunnen stellen dat de evolutietheorie zich richt op veranderingsprocessen van reeds bestaande levende wezens; deze theorie biedt echter géén verklaring over het ontstaan ervan, noch is er ooit ergens een wetenschappelijk experiment geweest waarbij leven ontstond uit niet-levende materie - alle beschouwingen daarover ten spijt. En daarmee is er inderdaad sprake van een groot dilemma; immers, als uit een ongestuurd proces, zoals zich dat volgens de evolutietheorie voortdurend afspeelt, leven kan ontstaan uit niet-levende materie, waarom zou dat proces dan niet enorm versneld kunnen worden onder de meest gunstige omstandigheden in een laboratorium, gecreëerd door wetenschappers? Daar is al zeer lang mee geëxperimenteerd, maar het is nog nooit gelukt.

 

Divine Design

Op dit dilemma vinden we wellicht een antwoord in Schriftuur van de Herstelling - en ook al wordt de authenticiteit van die Schriftuur door sommigen betwist, de inhoud ervan is in deze discussie zonder meer van grote waarde: In de Parel van Grote Waarde lezen we:

Abr 4:1 EN toen zeide de Heer: Laten Wij naar beneden gaan. En Zij gingen in het begin naar beneden en Zij, dat wil zeggen de Goden, organiseerden en vormden de hemelen en de aarde. 
2 En de aarde was, nadat zij was gevormd, ledig en woest, omdat Zij niets anders gevormd hadden dan de aarde; ... en de Geest der Goden broedde op het oppervlak der wateren.

12 En de Goden organiseerden de aarde ... ;

14 En de Goden organiseerden de lichten in de ruimte van de hemel en deden ze de dag van de nacht scheiden; en organiseerden ze als tekens en als seizoenen en als dagen en als jaren;
15 en organiseerden ze als lichten in de ruimte van de hemel om licht te geven op de aarde; en het was alzo.
16 En de Goden organiseerden de twee grote lichten, ...

24 En de Goden maakten de aarde gereed om het levende schepsel voort te brengen ... 
25 En de Goden organiseerden de aarde om de dieren voort te brengen ...  
26 En de Goden beraadslaagden met elkaar en zeiden: Laten Wij naar beneden gaan en de mens vormen ...  
27 Aldus gingen de Goden naar beneden om de mens naar hun eigen beeld te organiseren, ...

30 ... en al deze dingen zullen aldus worden georganiseerd.
31 En de Goden zeiden: Wij zullen alles doen wat Wij hebben gezegd en ze organiseren; en zie, zij zullen zeer gehoorzaam zijn.

Andere Schriftuur van de Herstelling leert dat de hele Schepping niet ex nihilo tot stand is gekomen, maar dat deze is georganiseerd uit eeuwig bestaande elementen:

L&V 93:33 ... De elementen zijn eeuwig, en geest en element, onscheidbaar verbonden, ontvangen een volheid van vreugde;

En zoals de hele Schepping niet ex nihilo tot stand is gekomen, zo ook heeft de menselijke geest een eeuwige oorsprong, evenzeer als een eeuwige toekomst:

L&V 93:29 De mens was eveneens in het begin bij God. Intelligentie, of het licht der waarheid, is niet geschapen of gemaakt, en dat kan ook niet.

De Schepping bestond dus ook niet uit het "uit niets" maken, maar uit het organiseren van zowel deze eeuwige intelligenties als de eeuwige elementen:

Abr 3:22 De Heer nu had mij, Abraham, de intelligenties getoond die waren georganiseerd eer de wereld was; ...  

Ligt hierin niet de oplossing van het dilemma van evolutietheorie versus religieuze beschouwingen op de eerste oorsprong van Alles: Dit Alles is tot stand gekomen door organisatie, en die organisatie herkennen wij in wat wij noemen de wetten der natuur, waaraan alles "zeer gehoorzaam" is. Immers, wij kunnen die wetten wel onderzoeken, maar niet veranderen - want ook de oorsprong daarvan is eeuwig - en die Oorsprong noemen wij God.

 

Volgens diezelfde wetmatigheden spelen zich ook evolutionaire processen af binnen eenmaal bestaande levensvormen, die naast hun stoffelijke verschijningsvorm aan de sterfelijke mens, ook een bepaald geestelijk aspect hebben - in meer of mindere mate, afhankelijk van de mate van "intelligentie" van het wezen.

 

En zo vormen die evolutionaire processen geen verklaring voor het ontstaan van leven, maar alleen voor het voortbestaan daarvan - in al haar diversiteit, en daarmee in al haar schoonheid. Daarnaast geeft deze Schriftuur een ander beeld van de aard van dat leven, namelijk een eeuwig leven, met eeuwige groei en eeuwige vooruitgang, geleid door een zeer Intelligente God, Wiens Scheppende vermogens wij in onze beperkte, sterfelijke staat nog niet eens kunnen beginnen te bevroeden. Dat is mijn credo waar het gaat over onze herkomst, en onze eeuwige toekomst.

 

Menno Feenstra, wijk Arnhem


reageer hier

8 - theïstisch evolutionisme

Menno Feenstra's stuk doorlezend, merk ik dat zij helemaal niet zo van mening verschillen, ondanks het wat polemische begin. Wouter van Beek ziet zichzelf als theïstisch evolutionist, en volgens mij is dat ook op Menno Feenstra van toepassing. Die positie lost een aantal problemen op binnen de theologie, maar ook binnen de theorie van de natuurlijke selectie op – dat is de correcte term. Theïstisch evolutionisme is niet hetzelfde als ID, want ID steunt op onherleidbare complexiteit, en dat is eigenlijk al weerlegd. Veel voorbeelden ervan, zoals het oog, bloedstolling en de flagel, zijn inmiddels onderwerp van verdere studie geweest, en de evolutionaire sequenties zijn aangetoond. ID heeft de neiging die complexiteit als godsbewijs te gebruiken, en dat is precies wat Wouter van Beek zegt, beroerde theologie. Uiteraard moet het gaan om andersoortige interventies, begin en sturing, niet het frutselen aan de chemische verdediging van de bombardier kever. Het onderwijs heeft groot gelijk om natuurlijke selectie als enige verklaring op te voeren, er is geen andere steekhoudende verklaring van de diversiteit van de soorten. Trouwens, ID accepteert dit ook, want die aanvaardt het merendeel van de evolutie zonder problemen, maar probeert aan een paar lastige puz zels de conclusie ‘Dus God moet het gedaan hebben’ te verbinden. Inderdaad, slechte wetenschap. Apologetiek heeft echt afgedaan als serieuze wetenschapsbeoefening. En de dichotomie óf God of Darwin is onzinnig.

De Mormoonse theologie heeft twee grote problemen met theïstische evolutie (en met ID, trouwens): de figuur van Adam als historische figuur (nog afgezien van de Amerikaanse situering, maar daar horen we de laatste tijd niets meer van) plus nog wat historisch beschouwde ‘gebeurtenissen’ – zoals de zondvloed - , en ten tweede het feit dat het LDS godsbeeld volgens het ‘couplet’: ‘as man is God once was, as God is man will be’ een God geeft die binnen de schepping staat, en niet er transcendent buiten. Misschien dat daarom wel Pres. Hinckley deze doctrine een tijdje geleden publiek ontkende in een TV interview. McConkie heeft theïstisch evolutionisme, als ik het wel heb, ooit één van de seven deadly sins genoemd, maar zo puur-letterlijk als hij was, hoeven we niet bepaald te zijn.

Al met al, ‘we weten het nog niet, en zo lang hebben we geen standpunt’ is zo’n gek uitgangspunt nog niet. De wetenschap staat niet stil, en de bewijzen van de natuurlijke selectie stapelen zich op, zeker met de DNA technieken. De vraag is of er nog verdere openbaringen over komen, want wat we nu hebben lost zeker niet alles op. Laten we maar rustig afwachten, al verwacht ik voorlopig geen openbaringen om dit probleem op te lossen, iets te ver verwijderd van enige praktische theologie.

reageer hier


9 - Hoezo, verschil van inzicht?

Werd dit onderwerp ooit binnen de nederlandstalige kerkgemeenschap besproken?
Waarschijnlijk niet dus: de conclusie lijkt me eerder dat men onbekend is met de materie.
Omdat niet-engelstalige media als MVG ten ene male ontbreken, heb ik zo het vermoeden dat naast een aantal engelstalige wetenschappers en andere BYU belangstellenden, Heiligen der Laatste Dagen over het algemeen geen flauw benul hebben waar het om gaat, en als de glorie van God intelligentie is dan is het zaak dat daar verandering in gaat komen. Wellicht is het opleidings- c.q. interesse niveau niet van dien aard dat aan een diepgaande discussie behoefte is, maar het lijkt me belangrijk dat we een begin maken. Er wordt heel verschillend gedacht over dit onderwerp. 
Het probleem zit 'm vooral daarin dat we in de Kerk geen raad weten met verschil van inzicht.

John-Charles Duffy in "Van Anderen Leren" (LiberalMormon.net):

"Naar de ander luisteren is een discipline die nederigheid, geduld, verdraagzaamheid en de liefde van Christus wil aankweken. Daarnaast hebben we behoefte aan rustig zelfvertrouwen, hetgeen ons op onze beurt in staat stelt uitdrukking te geven aan eerbied voor onszelf. Onze onzekerheden zijn er echter de oorzaak van dat we helaas negatief reageren bij verschillen van inzicht. Dergelijke onzekerheden weerhouden HLD kerkgemeenschappen ervan om plekken te zijn waar mensen, met verschillende inzichten aangaande een gemeenschappelijk geloof, elkaar wederzijds kunnen opbouwen." 

Een waar woord. 
Het probleem is niet dat sommige zaken onduidelijk of voorlopig onoplosbaar zijn, maar onze panische angst in het algemeen om onze geloofstraditie met al haar gedefinieerde zekerheden te bevragen. Gisteren nog, in de zondagschoolklas in mijn wijk, merkte ik weer eens hoe kritische vragen en opmerkingen - hoe terrecht of hoe voorzichtig ingekleed ook - volkomen genegeerd worden. De situatie is momenteel zo ernstig dat er onder de leden een soort zelfcensuur bestaat om vooral maar niet van geijkte denkpatronen af te wijken.
De kerkleiding hoeft nauwelijks te censureren, dat doen de leden onderling zelf wel! .
In plaats van verschil van inzicht als een obstakel te beschouwen, mogen we dit als een mogelijkheid aangrijpen om van elkaar te leren, en in het uiterste geval toe te moeten geven "to agree to disagree", maar dat is een concept dat we bespreken noch aanvaarden in de Kerk: we all have to agree to agree, all the time, because we have all the answers!
We zien daarbij over het hoofd dat onze religie begon met een vraag.
Ik vraag me ook af of er in Seminarie en Instituut over dit soort zaken wordt gepraat - zowel over evolutie als kritisch nadenken - of wordt e.e.a. vermeden?

reageer hier

 
10 - Darwin in Denemarken?

Van 28 juli t/m 1 augustus 2009 wordt in Denemarken een LDS jongerenconferentie gehouden met Engels als voertaal, waar honderden LDS jongeren uit heel Europa verwacht worden.
Op het programma springt een bepaald onderdeel in het oog, namelijk een klasperiode op 29 juli met als onderwerp:

"Intelligent Design contra Darwin's Theory of Evolution"  
   http://carstenbn.eu/fin09/index.php?page=conference&section=programme

Ik ben benieuwd wat de uitgangspunten van de presentatie zullen zijn!

reageer hier