Majstra duopo, majstra verko.
de Paul R. Kern

Oni iam diris ke la krepovo ne estas ciam krei ion el nenio. Gi plejofte konsistas el la kumetado de neprobablaj eroj. Estas malofte en la mondo de Esperanto, ke la ebleco krei veran unikajon altiras la atenton de ekstermovada eminentulo.

Iom post la 74a Universala Kongreso de Esperanto en Brajtono, Anglujo, la graveco de la verkoj de William Auld unuafoje venis al la atento de la konata kaj respektata usona komponisto kaj simfonia kondukisto D-ro Crawford Gates. Interalie, li estis tre frapita de la komplekseco kaj detaleco de La infana raso, kiu enhavas multajn pensigajn rimarkojn kaj citajojn, kiuj validas ec hodiau -35 jarojn post la verkado de la fama poemo. Lau la opinio de D-ro Gates, la senmorteco de majstra verko montrgas nur kiam forpasis sufice da tempo au por lasi gin malaperi au por forgesi gin. En la kazo de verkaro de William Auld, oni rimarkas econ de senmorta pluvivado.

William Auld estas Magistro pri literaturo kaj angla lingvo de la Universitato Glasgova. Li estas autoro au editoro de cirkau 40 librij, inter kiuj elstaras la 25-capitra poemo La infana raso kaj la Esperanta antologio, kiu vaste prezentas en historia kunteksto la gravajn Esperantajn poetojn inter 1887 kaj 1981. Lia kolektita poemaro, la pli ol 800-paga En barko senpilota, aperis en 1987. Li ankau multe tradukis, interalie la tutan sonetaron de Sekspiro kaj verkojn de Burns, Byron, Martinson, k.m.a. Ekde 1949 li estis redaktoro de diversaj revuoj, kiel ekzemple Revuo Esperanto, Norda Prismo, kaj Fonto.
En la movada vivo li rolis siatempe ankau kiel Vivprezidanto de UEA (kies Honora Membro li nun estas) kaj Prezidanto de la Akademio.

Alieflanke, la muzikajoj, simfonioj, kanzonoj kaj muzikaj spektakloj de D-ro Crawford Gates gojigas la publikon dum pli ol kvardek jaroj. Oni povus diri, ke la muzikajoj kreitaj de D-ro Gates estas ciamverdaj -sed ne vaste konataj en Esperantujo. Crawford Gates magistrigis ce la Universitato Brigham Young (Utaho, Usono), kie li poste dum pluraj jaroj prezidis la Muzikan Fakon. Je tre juna ago,li estis komisiita de la stato Utaho komponi la muzikon por spektaklo Promesita Valo, kiu memorfestos la centjarigon de la stato. Li doktorigis ce la prestiga Muzika Lernejo Eastman de la Universitato Rochester (Nov-Jorko). Lia muziko estis ludataj de la plej gravaj simfoniaj orkestroj en Usono; Chicago Symphony, Philadelphia Orchestra, Los Angeles Philharmonic kaj la gravaj orkestroj de Dallas, Kansas City kaj Milwaukee.
Du el liaj verkoj por orkestro kaj horo estis registritaj sur diskoj de la Utah Symphony Orchestra, kombinita kun la Mormon Tabernacle Choir. Pli ol cent verkoj estas eldonitaj de la elstara eldonejoj MCA, Southern Music Co., Thomas House Publications kaj aliaj. Lia muziko trovigas sur la ora disko registrita de Columbia record; The Lord's Prayer de la Philadelphia Orchestra kaj la Mormon Tabernacle Choir sub la gvido de Eugene Ormandy (1,5 miliono da ekzempleroj venditaj).

En la pitoreskaj belgaj Ardenoj, dum autuna parolado en mia gardeno, oni lancis la ideon al D-ro Gates pri eventuala kunlaboro inter la de majstraj artistoj. La propono ne nur estis varme akceptita sed pli entuziasme ol mi pensis ebla. D-ro Gates pretis verki tutan simfonion por Esperanto se oni volus tion. La tasko estis finfine difinita - krei aktualan, belsonan muzikajon, kiu eble plej efike spegulos la staton de la hodiaua Esperanto movado. Kvankam D-ro Gates estas profesia komponisto, li faras escepton en nia kazo kaj konsentis krei la muzikon tute senpage, kiel donacon al la Movado.

La tasko verki la tekston estis ja akceptita de Magistro Auld dum la kongreso en Brajtono. Post mallonga atendo kaj iama vizito de iuj verdulaj muzoj, la teksto estis finita. La rezulto estas tute fresa poemo, kiu efektive kaptas la momenton de la nuna situacio de nia lingvo - la stato de la arto post la unua jarcento.

La komponado de la akompana muziko devis atendi iom pli longe pro aliaj devigaj komponajoj antaue planitaj kaj pagitaj - inter ili, la muziko de grava usona filmo. En Novembro 1990, la vortoj de Auld kunigis kun la muziko de Gates. La fina produkto estas precize kiel antauvidita; tre aktuala, belsona muzikajo, facile kantebla de grupoj. Lau la originala plano, la verko estu prezentita dum la 76a Universala Kongreso de Esperanto en Bergeno. Arangoj estas en ordo por disdoni kopiojn de la kompenajo al ciuj kongresanoj kaj prezenti gin dum la 76a Universala Kongreso.

(Baldau vi trovos ci tie la muzikskribon de La Plenumo, kaj ec pianludan surdiskigon de la melodio.)

La Plenumo

En ciu lando, ciu stato,
dedicite kaj defie,
Trovigas la konantoj de'l komunikilo homa;
Ni avangardas mondon,
kie la homaro cie,
Parolos senkatene en komuno idioma.

La majstra revo estis prava,
disvolvigis la realo;
Ne vana estis fid' de'l pioniroj kaj martiroj,
Car ni hodiau amikigas unulingve en egalo,
Kaj spertas jubilante
plenumigon de'l aspiroj

Nacioj de la mond', atentu!
Paca kunlaboro eblas,
Sen ombroj de suspekto, nekompren' kaj vortobstaklo:
En matenigo de la mondo, nia arda flam' ne feblas,
Sed lumas jam konstante
kiel signo de'l miraklo!

Ankau audigu : La Espero per la grupo Akordo (vidu malsupren en ilia ret-pago)

La Espero

La Espero En la mondon venis nova sento,
tra la mondo iras forta voko;
per flugiloj de facila vento
nun de loko flugu gi al loko.
Ne al glavo sangon soifanta
gi la homan tiras familion:
al la mond' eterne militanta
gi promesas sanktan harmonion.
Sub la sankta signo de l' espero
kolektigas pacaj batalantoj,
kaj rapide kreskas la afero
per laboro de la esperantoj.
Forte staras muroj de miljaroj
inter la popoloj dividitaj;
sed dissaltos la obstinaj baroj,
per la sankta amo disbatitaj.
Sur neutrala lingva fundamento,
komprenante unu la alian,
la popoloj faros en konsento
unu grandan rondon familian.
Nia diligenta kolegaro
en laboro paca ne lacigos,
gis la bela songo de l' homaro
por eterna ben' efektivigos.

The Hope Into the world came a new feeling,
through the world goes a powerful call;
by means of wings of a gentle wind
now let it fly from place to place.
Not to the sword thirsting for blood
does it draw the human family:
to the world eternally fighting
it promises sacred harmony.
Under the sacred sign of the hope
the peaceful people who battle collect themselves,
and this affair quickly grows
by the labours of those who hope.
The walls of millennia stand firm
between the divided peoples;
but the stubborn barriers will jump apart,
knocked apart by the sacred love.
On a neutral language basis,
understanding one another,
the people will make in agreement
one great family circle.
Our diligent set of colleagues
in peaceful labor will never tire,
until the beautiful dream of the humanity
for eternal blessing is realized.