Het Mormonisme bevat veel gnostische elementen; voor Annette van Grondelle aanleiding om eens nader kennis te maken met deze eeuwenoude stroming.
MVG had reeds een pagina op haar site: Mormonisme en Gnostiek en we vonden Annette bereid om voor MVG meer over dit onderwerp te schrijven.
Deze maand: De Zondvloed
Als je de bijbel en met name het oude testament neemt, dan zie je dat het een zeer oud oosters boek is. Toen de westerse wereld het christendom omarmde nam zij tegelijkertijd ook het oude testament mee.Het is de geschiedenis van het Joodse volk. Het zijn vertellingen maar voor het Joodse volk heel belangrijk. Veel begrippen die daar in staan begrijpen wij dan ook niet.Westerlingen willen de verhalen vaak letterlijk nemen, terwijl er voor de Joden vaak hele andere dingen mee bedoeld worden. Wat op valt is, voor dingen die niet helemaal duidelijk zijn, de kerken wat in elkaar knutselen om het verhaal passend te maken of gaan aan bepaalde dingen voorbij.Die aangepaste verhalen gaan soms eeuwen mee en alle kerken maken er gebruik van. Neem het verhaal van Kaïn en Abel. De christelijke wereld neemt dan voor het gemak aan dat Abel een oprechter offer bracht dan Kaïn. Maar dat staat nergens, het is aanname.Het teken van Kaïn wordt voor het gemak een donkere huid genoemd. Maar waar staat het? Vervolgens gaat zijn geslacht door op Cham. Maar dat staat nergens in de bijbel. Heel goed mogelijk dat de zonen van Noach gewoon vrouwen uit hun eigen geslacht hadden. Dat was heel gebruikelijk, maar je leest er niets over. Zo maken kerken er dingen bij en krijgen vragen een passend antwoord.Maar het moet dan toch ontluisterend zijn voor sommige mensen die in de vloek van Kaïn geloven, dat de eerste mensen waarschijnlijk uit Afrika komen en allemaal donker waren en de blanken daaruit voort komen. Nooit hoor je ergens in toespraken hoe onrechtvaardig het is dat Noach zijn kleinzoon vervloekt, omdat zijn zoon hem naakt zag. Laat staan dat men Noach verwijt dat hij zelf in zijn blootje midden in de tent gaat liggen zodat iemand hem er wel naakt moest aantreffen.Dan moet er een excuus worden verzonnen waardoor Noach aan het vervloeken slaat. Cham zou hem uitgelachen hebben. Kan iemand mij die tekst aanwijzen? Voor de Joden is de betekenis van het boek heel anders dan voor ons. Zij kennen de symboliek, wij lezen het als verhaal.Laten we het verhaal nog eens lezen en gooi alle verklaringen even overboord en luister naar jezelf. Is het een samenhangend verhaal? Is het een rechtvaardig verhaal? Herkent U hier de liefhebbende hemelse Vader in die geen verschil maakt tussen zijn kinderen? Die vergevensgezind is en ons leert dat ook te doen? Lees het eens en wees eerlijk tegenover uzelf en vrij in uw denken..
DE ZONDVLOED
Genesis 5
Als Noach, wat troost betekent, wordt geboren zegt zijn vader Lamech:”Deze zoon zal troost brengen voor het harde werk, dat wij moeten doen op deze door God vervloekte grond.29 Daarom werd Abel misschien wel schaapherder, die had geen zin om te ploegen, zaaien en maaien.
Van Noach werd vanaf het begin veel verwacht. Een fragmentje uit de dode zeerollen, gevonden in grot vier, beschrijft dat zijn geboorte ’s nachts plaats vindt en zelfs zijn gewicht wordt aangegeven. Maar hoeveel dat dan is staat er weer niet bij, of is verloren gegaan. Dat kan natuurlijk na zoveel jaar.
In het Damascus document wordt hij de Oer-Rechtvaardige genoemd, wiens leven en daden verlossend van aard zijn. Een figuur van wijsheid of iemand die de mysteriën begrijpt. Dat klinkt mooi.
Maar dan beginnen de verhalen weer… Wegens deze volmaaktheid laat de rabbijnse literatuur Noach besneden ter wereld komen!
En terwijl ik maar denk dat de besnijdenis bij Abraham begint blijkt dat Naoch hem voor was,alleen bij hem geen mes en bloederig gedoe.
Maar hij zal zeker een bijzonder mens geweest zijn, en dat kan haast niet anders met een opa als Henoch.
Genesis 6
We lezen dat de zonen Gods de mensenmeisjes tot vrouw namen.2
Wat daar mee precies bedoeld wordt is niet helemaal duidelijk.
Kwamen er nu allemaal engelen naar de aarde om met de meisjes plezier te maken? Waren er dan geen vrouwtjesengelen? Of waren de mannelijke engelen het zat om zich als een engel te gedragen. We weten het niet.
Er zijn enkele theorieën, maar meer dan speculaties zijn het niet.
De bijbel heeft het ook over reuzen.4 Of daarmee lichamelijk lengte bedoeld wordt of dat het gaat over mensen die tot enorme dingen in staat waren weet ik niet. De ene wetenschapper zegt dat hij bewijs heeft dat er reuzen van vier en een halve meter waren, terwijl de ander juist zegt dat er helemaal geen reuzen waren.
Maar wat er ook allemaal op aarde rondliep,.. God was er niet blij mee. Het was kennelijk allemaal boos en God besluit er een eind aan te maken.
Niet alleen aan de mensen, maar ook aan de dieren.7
God is heel rigoureus in die dingen. Als er wat vernietigd moet worden, dan maar gelijk alles. Mannen, vrouwen, kinderen en de dieren.
Ik begrijp wel als je de aarde door een zondvloed gaat vernietigen je natuurlijk niet alle dieren kunt sparen, want dan zou je wel een hele grote boot moeten hebben.
Nu er dus voor water werd gekozen ging de hele schepping eraan. Behalve de vissen en andere zeedieren natuurlijk. Die lachten in hun vuistje en ontsprongen de dans.
Noach kreeg de opdracht een boot te bouwen. Heel precies werd hem gezegd hoe groot, breed en hoog de boot moest worden en wat voor hout hij moest gebruiken en dat hij hem van binnen en buiten met pek moest insmeren. 14
In zijn boek, “de bijbel achterna” haalt Bruce Feiler het volgende aan:
Theoloog John Witcomb zegt als je rekening houdt met gemeenschappelijke voorouders,dan had Noach niet meer dan 3700 zoogdieren, 8600 vogels en 6300 reptielen nodig. En dat kan best, want omgerekend zouden er in zo’n ark 100.000 schapen kunnen.
Bioloog Ken Cummings zei dat bij gebrek aan licht veel dieren in winterslaap zouden gaan zodat niet alle dieren door de 8 mensen verzorgd hoefden te worden. Maar dat zou dan wel een winterslaap van 13 maanden worden!
Om te zorgen dat de dieren elkaar niet zouden opvreten zegt dominee en amateur arkbouwer Eddie Atkinson dat je het goed moet indelen.
Vogels en knaagdieren op de bovenste verdieping, leeuwen en tijgers op de tweede aan de ene kant, nijlpaarden en neushoorns aan de andere, met olifanten en giraffen daartussen.
De onderste verdieping moest leeg zijn geweest, want volgens zoölogen van de dierentuin van San Diego moeten de dieren in de tijd dat ze aan boord waren achthonderd ton mest hebben geproduceerd.
En ze hadden maar één raampje! En dat raam mocht pas open toen de regen ophield en het water gezakt was. Dat was ruim 10maanden later gen 8:3,4,5 en6. Ik heb maar één konijn en die moet echt om de paar dagen verschoond worden anders stinkt hij een uur in de wind. Nee, het lijkt me geen pretje in de ark. 10 maanden geen verse lucht!
Maar ja, als je het vergelijkt met al die mensen en dieren die zouden verdrinken, dan waan je je misschien in een drijvend paleisje. Alles is natuurlijk betrekkelijk.
Als alle dieren, Noach, zijn vrouw, zijn zonen en de vrouwen van zijn zonen in de ark zijn sluit God zelf de deur. 16
Ondergrondse watermassa’s braken open en het water stroomde uit de hemel. 11
Het moet verschrikkelijk geweest zijn. Wel eens regen op een houten dak horen kletteren? Eerst klinkt het wel gezellig, maar na een poosje ben je dat echt zat. En dat 40 dagen en nachten!
Alles wat op aarde leefde werd vernietigd. Het water bedekte de hoogste bergen.
Maar de vissen kwamen op plekken waar nog nooit een vis geweest was. Overal onder water lijken van mensen en dieren. Dus voedsel genoeg De paling waande zich terug in het paradijs. Voor de zeedieren was het een gezegende tijd.
Genesis 8
Eindelijk stopt de regen en als het water gezakt is laat Noach een raaf los om te zien of er ergens al een droog plekje is. Maar nee, nergens een tak om op te zitten. Later laat Noach een duif los om te zien of die een droog plekje vindt. Nee hoor, nog geen plekje om te nestelen. Een week later laat Noach weer de duif los en deze keer komt hij terug met een olijfblad. Noach weet nu dat het water bijna weg is. Als de duif na een week weer los mag komt ze niet meer terug. Of ze heeft een plekje of ze is alsnog verdronken.
Voor alle zekerheid wachten ze nog 29 dagen en dan maakt Noach de deur open en na nog eens 8 weken mogen ze de ark verlaten.15,16 Dan zijn ze wel ruim 13 maanden verder.
Alle dieren hebben het kennelijk overleefd want ze krijgen de opdracht om zich weer te vermenigvuldigen. Dus de dieren blij dat ze het overleefd hadden en weer vrij mochten Helaas voor een aantal dieren geen rennen en vliegen in die schoongewassen wereld want die werden geofferd op het altaar dat Noach had gebouwd. 20
Toen zei God:”Ik zal de aardbodem nooit meer vervloeken en alle levende wezens vernietigen. Ook al is de mens nou eenmaal vanaf zijn jeugd geneigd het kwade te kiezen en zondigt hij nog zoveel. 21 Dat is een hele geruststelling voor ons.
Genesis 9
God zegent Noach en zijn zoons Sem, Cham en Jafeth en zegt dat zij veel kinderen zullen hebben.1
Ook zei Hij, dat de dieren in het vervolg bang voor de mens zouden zijn en dat de mens voortaan dieren mochten opeten. 2 en 3 Dat was sneu voor de dieren die dus teleurgesteld de oerwouden en wildernissen opzochten.
God maakte ook nog een verbond met de mensen en de dieren dat de aarde nooit meer door water vernietigd zou worden en als teken zette Hij de regenboog aan de hemel.11
In Genesis 8:21 zegt God nog dat Hij de aardbodem nooit meer zal vervloeken en alle levende wezens vernietigen maar hier houdt Hij toch nog een slag om de arm en zegt dat het niet meer door water zal gebeuren. Het kan dus nog alle kanten op.
Noach had genoeg van water, hij kon geen water meer zien, laat staan drinken. Dus begon hij een wijngaard aan te leggen. 20 Er kwam zo’n lekkere wijn vanaf, dat hij geen maat kon houden. Hij dronk zo veel dat hij stomdronken werd, zich poedeltje naakt uitkleedde en midden in de tent in slaap viel. 21
Dan wordt het weer een vreemd verhaal
Nietsvermoedend komt zijn zoon Cham binnen. Die ziet daar zijn vader liggen en gaat naar zijn oudere broers Sem en Jafeth om het hen te vertellen.22 Wat steekt daar voor kwaad in. Misschien vroeg hij om raad. Misschien vroeg hij om hulp. Misschien dacht hij dat zijn vader ziek of erger was. Dat is toch niet zo vreemd als je al vader 600 jaar is? 28 en 29.Sem en Jafeth lopen met een kleed achteruit de tent in zodat zij hun vader niet zouden zien en leggen het kleed over Noach heen.23
Als Noach wakker wordt merkt hij wat zijn jongste zoon heeft gedaan. 24 Maar waar is hij boos om? Hij is zelf zo gaan liggen dat iedere bezoeker hem wel naakt moest aantreffen. Als Cham nog nooit eerder zijn vader dronken heeft gezien is hij misschien wel heel erg geschrokken en dan is het niet zo gek dat hij zijn broers waarschuwt of misschien wel vraagt wat er gebeuren moet!
En dan komt het meest onbegrijpelijke, Noach vervloekt de jongste zoon van Cham, Kanaän. 25 Als Cham al iets fout heeft gedaan dan vervloek je toch niet je kleinzoon, die er niks mee te maken heeft!
Daarna zegt Noach :”Gezegend zij de Heere, de God van Sem 26 Waarom zegt hij dat? Sem heeft toch dezelfde God als hijzelf. Misschien is hij nog niet helemaal helder.
Sem en Jafeth worden beiden gezegend en over Cham wordt verder niks gezegd, maar de jongte zoon Kanaän zal de knecht of slaaf zijn van Sem en Jafeth. 27
De andere zonen van Cham, Cusch, Mitsraïm en Put worden met rust gelaten.
Dat Kanaän een apart iemand is lijkt haast wel zeker, want hij wordt steeds in één adem met Cham genoemd. Lees vers 8 en 22. Cham, Kanaäns vader…enz.
Er is ook niemand die het voor Kanaän opneemt en Noach met zijn eigen stommiteit confronteerd. Zijn vrouw, Kanaäns oma niet, Kanaäns moeder niet, en Cham zelf niet.
Alle frustratie en boosheid en misschien schaamte komen op het hoofd van Kanaän. Je zal maar zo’n opa hebben.
In het begin van het verhaal wordt Noach een rechtvaardig en gehoorzaam man genoemd. Hij krijgt de opdracht een hele grote boot te bouwen en hij doet het. Dat is dan meestal het enige wat we over Noach leren in de zondagschool.
Maar zoals ieder mens is dus ook Noach niet feilloos. Want zoals hij met zijn kleinzoon omgaat getuigd niet van liefde en wijsheid. Ook hier zie je weer dat hij geen verantwoording neemt voor zijn eigen fouten. In dit geval dronkenschap. Het valt me op dat dit een steeds terugkerend gedrag is.
Geen wonder dat het volk van Kanaän zich later zo gaat afzetten. In feite wordt hier al de kiem voor de strijd in de eeuwen hierna gelegd.
We kunnen uit de bijbel veel goede dingen leren, maar ook hoe sommige dingen niet moeten. Vervloekingen, wraak. Het zijn geen dingen die Jezus ons leerde en daarom alleen al is het goed om de verhalen nuchter en objectief te lezen en kaf van koren te scheiden.
Verhalen over de zondvloed komen in alle landen voor,bij alle culturen. Toen de Spanjaarden in Amerika kwamen kenden ook de Indianen een zondvloed verhaal.
De Griekse mythologie kent er zelfs drie. Bij de Massaï in Afrika werd geen raaf, maar een gier losgelaten. En zo zijn er vele verhalen.
Er zal dus best wel wat hebben plaatsgevonden. Wetenschappers zijn er nog altijd mee bezig en nog steeds zoeken mensen naar de ark, hoewel dat vaak op tegenwerking van autoriteiten stuit. Waarom…. Zou de Turkse regering bang zijn een mythe, die misschien niet eens bestaat, te verliezen?
Het zou toch mooi zijn als men zoiets als een ark zou vinden. Misschien zou er antwoord gevonden worden op sommige vragen. Bijvoorbeeld, hoe hielden ze het in de ark 10 maanden uit zonder dat het raam open mocht zodat er verse lucht binnen kon komen. Waarom mocht het niet direct nadat de regen gestopt was open. Probeer je even voor te stellen (heel even maar, anders valt u misschien flauw) wat een vreselijke stank er gehangen moet hebben met al die uitwerpselen van mens en dier. En hoe kwamen ze aan water voor al die mensen en dieren? Kon er zoveel mee op de boot?
De heer Johann Huibers bouwde een mooie replica van de ark. (bekijk de video) In 2007 ben ik er met een paar volwassenen en een groepje kinderen opgeweest. Het is natuurlijk geen echte replica, want er zaten glazen ruiten in en een dek waar je op kon. Het was wel heel mooi en leek me heel wat aangenamer toeven dan in de echte. Het zet je aan het denken, maar ook aan het vragen stellen.
Het verhaal komt oorspronkelijk uit Mesopotamië, het huidige Irak. Maar daar roept de woedende godin Inanna de god die de zondvloed heeft veroorzaakt ter verantwoording. Zij zegt:”Elk mens heeft zijn eigen zonde!
Je moet dus niet de mensheid dezelfde straf geven, maar elk mens op diens eigen fouten beoordelen.
Annette van Grondelle
PS voor de diepe denkers en filosofen vond ik een mooi gedicht:
Een weten, alle weten overstijgend
Juan de la Cruz
Ik drong binnen, waar ik niet wist,
en bevond me in een niet-weten,
alle weten overstijgend.
Ik wist niet waarlangs ik inging,
maar toen ik zag dat ik daar was,
zonder dat ik wist waar ergens,
kreeg ik zicht op grote dingen;
toch uit ik met wat ik zag;
want ik bleef in een niet-weten,
alle weten overstijgend.
Vrede en vroomheid ging ze aan,
deze zeer volkomen kennis,
in de diepste eenzaamheid
zonder middel aangeworven;
en het was iets zo verborgens,
dat ik er slechts van kan staam'len,
alle weten overstijgend.
Zozeer was ik opgetogen,
zo verdiept en zo van zinnen,
dat mijn zeifbesef ontledigd
achterbleef van alle ervaren
en de geest verrijkt werd met een
door-niet-te-verstaan begrijpen,
alle weten overstijgend.
Wie daartoe geraakt -ja waarlijk -
houdt zichzelf niet meer in handen;
wat tot dan hij heeft geweten
komt hem voor als zeer onedel;
en zo machtig groeit zijn kennis,
dat hij blijft in een niet-weten,
alle weten overstijgend.
Stijgt men hoger, des te minder
kan men er begrip van krijgen,
wat het is: die duist're wolkzuil
die de donk're nacht verheldert;
wie eens van dit weten weet had,
blijft dan ook in een niet-weten,
alle weten overstijgend.
En dit niet-wetende weten
is van een zo hoog vermogen,
dat de wijzen met hun denkkracht
het nooit kunnen overtreffen;
nooit bereikt hun weten dit
door-niet-te-verstaan begrijpen,
alle weten overstijgend.
Van zo hoge uitnemendheid ook
is dit allerhoogste weten,
dat er wetenschap noch geestkracht
is, die dit bewerken kan;
wie zichzelf ertoe kan brengen
door-niet-te-verstaan te weten,
zal steeds meer hierin doordringen.
En als 't u belieft te horen:
d'aard van deze hoge kennis
is een allerhoogst besef
van het Wezen van de Godheid;
't is het werk van haar erbarmen
als Zij alle weten in dit
niet-weten doet overstijgen.
Lees ook andere bijdragen van Annette van Grondelle op deze site.