Een Beknopte Geschiedenis van de Gemeenschap van Christus in Nederland

Een Beknopte Geschiedenis van de Gemeenschap van Christus in Nederland, 1869-2007 (voorheen de Gereorganiseerde Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen) - door Bryan R. Monte (nederlandse vertaling: Robert Poort)

Na enig zoeken in de archieven van de Gemeenschap van Christus in Independence, Missouri, en na raadpleging van Nederlandse kerkelijke leiders, heb ik deze samenvatting van de geschiedenis van de Gemeenschap van Christus in Nederland opgesteld. Mijn voornaamste bron was daarbij een verslag getiteld De Ontwikkeling van de Gemeenschap van Christus in Nederland, door Joey Williams, de voormalig Jeugd-Coordinator voor de Gemeenschap van Christus in Europa, dat werd opgesteld m.b.v. informatie verzameld door Don Compier en Kees Compier. Aanvullende informatie werd ontleend aan de True Latter Day Saints Herald, die later de naam Saints Herald kreeg en uiteindelijk de naam Herald, het kerkblad van de Gemeenschap van Christus; de Geschiedenis van de Gereorganiseerde Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, delen 7 en 8; en een bron met de naam Bakker (een voornaam werd in mijn kopie van het verslag van Williams niet vermeld) De Gereorganiseerde Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen in Zwaagwesteinde. Ten overvloede word vermeld dat dit niet de officiele geschiedenis is van de Gemeenschap van Christus in Nederland.

In 1869 arriveerde Broeder E. Jasper voor een bezoek van enkele maanden aan Nederland. Volgens zijn bericht zoals afgedrukt in de True Latter Day Saints Herald van 19 november 1869, sprak hij tot groepen in Zaandam, Amsterdam en Rotterdam, en een van de drie gezinnen die hij bekeerde reisde met hem terug naar Nebraska City, Nebraska. Volgens deze bron was er tussen 1869 en 1921 nauwelijks enige aktiviteit te bespeuren in de kerk in Nederland.

In 1921 was er een ontmoeting tussen President Frederick M. Smith, kleinzoon van Joseph Smith, samen met Apostel Thomas W. Williams, en John Graven in Schiedam. President Smith en Apostel Williams doopten de beide zoons van Graven en ordende Graven tot ouderling.

In 1922 werden de eerste twee officiele zendelingen, William “Wietse” Postma en Frank “Fokke” Veenstra, naar Nederland gezonden. Beiden waren voormalige Mormonen uit Utah die tot de Gereorganiseerde Kerk waren bekeerd. Ze arriveerden in 1923 in het bezit van de eerste nederlandstalige traktaatjes, gedrukt door Herald House, de uitgeverij van de kerk. De traktaatjes hadden als opschrift: “De Kerk Van Jezus Christus, Waar is Zy?” en “Het Evangelie” geschreven en vertaald door C.F.A. Roell. Veenstra en Postma hielden bijeenkomsten ten huize van Graven en doopten bekeerlingen in de rivier de Maas dat jaar.

In 1924 werden Veenstra en Postma teruggeroepen naar Utah, en John Eggen, ook een Nederlander van geboorte, werd van de Utah zending naar Nederland gezonden. In dat jaar werd er een gemeente georganiseerd die bijeenkwam in een garage in het centrum van Rotterdam. Een van de nieuwe bekeerlingen was Arie Pijl die later gemeentepresident zou worden; deze richtte een koor op dat zeer verdienstelijk optrad bij openluchtdiensten van de kerk in het Rozenburg Park. Pijl stelde ook een zangboek samen met de opdruk: Zions Lofsang.

In 1928 keerde Veenstra terug naar zijn geboorteprovincie Friesland om er een zending te openen in Zwaagwesteinde waar 25 personen werden gedoopt. Openluchtdiensten, die soms tussen de 300 en 400 belangstellenden trokken, werden geleid door Pijl en Veenstra, die eveneens naar Nederland waren teruggekeerd. Veenstra predikte en zijn vrouw bracht solozang ten gehore. Openluchtbijeenkomsten als deze vonden tot in de dertiger jaren plaats, zowel in Rotterdam als in Zwaagwesteinde. De leden in Friesland kwamen bijeen in de woningen van kerkleden, in schuren en in stallen, en later in een meubelfabriek. In 1937 werd er een officiele gemeente gesticht in Zwaagwesteinde.

In juni 1938 werd er een debat gehouden in Zwaagwesteinde tussen de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen en de Gereorganiseerde Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam het zendingswerk en het aantal dopen zo goed als stil te liggen omdat veel mannen tegen hun wil naar werkkampen in Duitsland werden getransporteerd.

In 1946, na de oorlog, reisden de Engelse kerkleden A. Mayne, J. Worth en F.O. Davies naar Rotterdam om er te prediken en aan jeugdkamp-bijeenkomsten deel te nemen. Ze reisden eveneens naar Zwaagwesteinde, waar ze 95 kinderen en oudere jeugd in een Zondagschoolklas aantroffen en doopten er 21 personen. Verder verhuisde Marius van Oorschot van Rotterdam naar Zwaagwesteinde om zendingswerk te verrichten.

Rond de twee eerst gevestigde centra bleef de kerk verder groeien. De gemeenten in Rotterdam en Zwaagwesteinde betrokken eigen gebouwen in resp. 1958 en 1966, welke gebouwen speciaal daartoe werden ontworpen. Bovendien werd er een zending geopend in Leeuwarden, op zo'n 15 kilometer ten zuidoosten van Zwaagwesteinde. Dit werd later een gemeente. Momenteel telt de Gemeenschap van Christus ongeveer 330 leden in Nederland. Op de kerkelijke aktiviteiten-kalender in Nederland is de voornaamste aktiviteit de jaarlijkse Paas-reunie, een kamp t.b.v. godsdienstonderwijs en het gezin, dat in Dalfsen word gehouden van Goede Vrijdag tot Tweede Paasdag. De voornaamste spreker is vaak een zeventiger, een apostel, of zoals in 2007, de president van de kerk.

Zondagschool 1960 Rotterdam