De Doos van Pandora

door George Tuffin

NUMMER 9 – september 2011

noot van de redaktie:
Deze creatieve bijdrage van filmkenner George Tuffin wordt hopelijk door onze lezers met belangstelling - en met het nodige gevoel voor humor - gelezen. Een gekker en vreemder verhaal waar kerkleden bij betrokken zijn heeft u waarschijnlijk niet gelezen! Waarom dan aandacht aan zoiets besteden? Het 'verhaal' kreeg destijds enorme media aandacht, er waren nederlandse zendelingen op zending in Engeland die dagelijks met het verhaal werden geconfronteerd, en bovendien komt er nu een nieuwe filmdocumentaire uit van producent Errol Morris getiteld: "Tabloid" ("Roddelkrant"). Zie hiervoor de officiele filmtrailer op YouTube. De documentaire zegt vrijwel niets over onze Kerk maar wel van alles over het soort lieden die dit soort flauwekul in de media opblazen. Dank aan George Tuffin die er toch nog iets moois van wist te maken, en ons op de hoogte houdt. We zijn dan wel niet van deze wereld, maar we staan er wel midden in!

“We gaan vandaag door het lint !! “
door George Tuffin

Tijdens de zomer piekte hier daar het nieuws en bezorgde o.a. de Britse Tabloids (schandaalpers) een grote klap.
Een “afluisterschandaal” drukte de krant “the News of the World” de afgrond in en een bekende schandaalkrant stierf een snelle dood. We blijven nog even bij de tabloids hangen. Ik vernam enkele weken terug over een “Tabloid” documentaire, die in Salt Lake City in première ging. Laat ons hopen dat in 2012 deze prent in Nederland of België zal opduiken of misschien dienen we geduldig af te wachten en verschuift deze pikante prent met de tijd wel naar het kleine scherm. Thuis in de huiskamer op TV. Maar nu terug naar mijn speurtocht. Er kroop nogal wat tijd in. Sommige lezers hadden me reeds een aantal websites opgestuurd, zodat ik in het ophefmakende verhaal kon grasduinen. De documentaire is klaarblijkelijk een vrij lange film geworden. Het is geen fictie maar iets dat uit het alledaagse leven gegrepen werd. Een ervaring met een grijze tint. Niet zwart of wit. Zoals een “Barcardi” of een “frisdranken” reclamespot die de wereld voor je ogen open trekt. Een grijze zone tussen goed en kwaad. Waar drank, seks, schaarse kledij en fuiven aangeprezen worden. Het is een vrij onbegrijpelijke geschiedenis over een beeldschone dame die in de jaren 1977 en 1978 de schrik van “de zendelingen” was - in het zuiden van Engeland.

1978 – Even opstarten - Het nieuws bereikt België
Op het einde van de Lente van 1978 publiceert het Belgische weekblad “Kwik” een deel van het verhaal dat in 1977 heel Engeland in vuur en vlam had gezet (bij wijze van spreken). Onze “Kwik” is een neefje van eender welke Britse schandaalpers. Het is geen krant maar een weekblad en toch leek het meer op een krant dan op een behoorlijk magazine. Geen krant op zondag maar een blad dat de binnenlandse en buitenlandse verhalen bundelde en deze wekelijks uitgaf. We leren over de “sexy perikelen” van een “gewezen schoonheidskoningin”. De naam van de wulpse Joyce McKinney duikt voor de eerste keer op. Maar dan zou ik liegen. Mijn vader had in 1977 het schandaaltje reeds in “The Daily Mirror” ontdekt. Opgewarmd nieuws voor de man in de straat. Meestal werd er eerst naar de derde bladzijde gekeken. Daar trof je altijd een dame aan die vrij schaars gekleed was. Dat verkocht goed. Maar nu terug naar de Belgische pers. Want het verhaal in de “Kwik” werd in de “Standaard”, een vrij deftige krant, bevestigd. Zou het dan wel waar zijn?

Wat vertelde de Kwik?
De gegevens komen oorspronkelijk uit de “Daily Express”. Natuurlijk gebruikt het Belgische weekblad een stel in het oog springende hoofdtitels. “Vermomd als non vluchtte Joyce McKinney naar de Verenigde Staten”, is één van de uitspraken. In een hotel in Atlanta, in de staat Georgia, ontdekte Peter Tory, een reporter van de Britse krant “The Daily Express”, de vluchtende schoonheid. Op het eerste gezicht is het verhaal wat verwarrend. We leren over de “sexy perikelen” van een “gewezen mormoonse schoonheidskoningin”. Dat ze een lid van de Kerk was zal later tegen gesproken worden. Een fout van de Britse pers? Of hadden hun Belgische collega’s het verhaal wat aangedikt. Dat ze een mormoonse vriend had - dat was dan wel waar. De katholieken in Vlaanderen wreven in hun handjes. De mormonen waren bij het verhaal betrokken. Een viertal foto’s versieren het vrij beknopte verhaal. De grootste is natuurlijk onze wulpse Joyce in een verleidende pose. Daarna samen met haar tweede vriend “Keith May” die dienst deed als “lijfwacht”. Samen verkleden ze zich als non en op een andere plaats duiken ze dan weer op als Indiërs uit Calcutta.

Wie, wat en waar?
Joyce bezat een diploma als theateractrice, werkte als fotomodel en was ooit een schoonheidskoningin. Zij achtervolgde haar oude vlam Broeder Kirk Anderson van de VS naar Groot-Brittannië. Elder Anderson was daar al een tijd op zending en dan neemt het verhaal een vreemde bocht. Joyce zou Elder Anderson hebben ontvoerd naar een geheime locatie. Een landhuisje in Devon. Daar werd hij aan een bed vastgeketend en door Joyce seksueel misbruikt. Vreemde spelletjes, die je niet in de mormoonse sfeer thuishoren. Joyce McKinney werd heel de tijd geholpen door haar nieuwe vriend. Keith May uit Californië, een piloot die voor Joyce als lijfwacht optrad. Het tweetal ontkennen natuurlijk alle beschuldigingen. Ze gaan vermomd op de vlucht voor het Britse gerecht. Op de première van “The Stud” waar Joyce nog in het gezelschap vertoeft van leden van de Britse pers wordt de eerste stappen gezet. Het tweetal slagen erin als Bonnie en Clyde, Groot-Brittannië te verlaten, reizen naar Canada en bereiken zo de Verenigde Staten. Ze leven in de waan dat de Britse politie de FBI hebben ingeschakeld om hen op te sporen. Wat ze niet weten is dat het Britse gerecht de zaak heeft afgeblazen. Eenmaal dat het tweetal niet meer in Groot-Brittannië vertoefde, werd de klopjacht stop gezet. Heel dat gebeuren baart flink wat opzien bij de Britse pers en de Britten schijnen er alles over te willen weten. De Belgen waren niet echt op de hoogte en ik vermoed dat er in de gemeente Antwerpen maar 4 HLD van het verhaal op de hoogte waren. De oude kranten duiken zelfs op in een archief van een vriend van mij en in 2011 duikt het verhaal plots terug op en gaan de poppen weer aan het dansen omdat het onderwerp wordt van een documentaire.

Joyce McKinney - “TABLOID”
De film onderzoekt het vreemde liefdesavontuur van Joyce McKinney in 1977. De documentaire tracht een aantal onbeantwoorde vragen te beantwoorden. Werd er een man gered uit de “klauwen” van de mormoonse kerk? Of gebeurde dit onder dwang en werd hij ontvoerd? En werd hij misbruikt door een gekke vrouw? De nieuwe documentaire van “Errol Morris” zou de waarheid van dit voorval moeten achterhalen. De film kreeg de naam “Tabloid” mee. Een goede keuze. Het was dan ook de periode dat de schandaalpers van het Verenigd Koninkrijk voor de eerste keer geschiedenis maakte. Het fascinerende, vreemd en zelfs triest verhaal van een misleide en slecht geïnformeerde vrouw die haar geliefde trachtte te redden van een godsdienst die hij zelf zeer bewust gekozen had. Een vrij vreemde film zou je kunnen zeggen. De documentaire werd opgebouwd uit oud beeldmateriaal van de Britse TV en stukken nieuwsfilm uit dezelfde periode. Hier en daar voegde Morris er hoofddingen en foto’s tussen van de Britse schandaalpers. Dan waren er de recente interviews met de mensen die toen in 1977 de geschiedenis van dichtbij hadden meegemaakt. De film valt de vreemde wereld van Joyce McKinney binnen. Zij is het onderwerp van de film. Sommige Amerikanen beschouwen het als “een tragisch sprookjesverhaal”. Joyce is de beeldschone prinses die haar mooie prins wilt gaan redden. Hij werd door een afschuwelijk wezen bij haar weggehaald. De boosdoener is hier niet meer en niet minder de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. McKinney werd voor de Britten in 1977 een vast onderdeeltje van het alledaagse nieuws. Wat had ze vandaag weer gedaan? Ze werd uiteindelijk gearresteerd voor het ontvoeren van Kirk Anderson, een jonge mormoon, die op zending was in het zuiden van Engeland. McKinney houdt vol dat zij met elkaar verloofd waren toen ze in Utah vertoefden. Hij verdween uit haar leven zonder enige verklaring en zonder maar een spoor achter te laten. Zij huurde een “privédetective” om hem te lokaliseren. Toen Anderson in Engeland werd teruggevonden, vloog ze met een vliegtuig van een vriend, die piloot was naar Londen. Keith fungeerde als haar lijfwacht. Samen gingen ze Anderson redden uit de klauwen van een sekte. Elder Anderson, die vrij lang was (1,90 m) werd verdoofd en weggevoerd naar een landhuis. Maar volgens McKinney, de schoonheidskoningin, ging hij vrijwillig met hen mee.

Errol Morris en de leugens
Hij is als filmmaker vrij bekend in de Verenigde Staten omdat één van zijn vorige documentaires (The Thin Blue Line) zo goed was dat hij daardoor een onschuldig man, die veroordeeld was voor een moord, vrij kreeg uit de gevangenis. Terwijl hij voor “The Fog of War: Eleven Lessons from the Life of Robert S. McNamara” een Oscar kreeg voor beste documentaire. In “Tabloid”, tracht hij niet achter de waarheid van het verhaal van McKinney te komen. Het is een onmogelijke opgave ! De hoofdpersonen kunnen heel goed liegen. Ze liegen zo goed dat ze zelfs hun eigen leugens geloven. Je kan een leugen zo veel keren herhalen zodat ze schijnbaar de waarheid wordt.

Seks of geen seks
McKinney tracht dan ook uit te leggen waarom haar verhaal en het relaas van haar zogenaamde verloofde zo sterk van elkaar verschillen. We belanden samen met haar en Anderson in het huisje, ver van de bewoonde wereld. Ze deden niets anders dan lachen, eten en de bedreven regelmatig de liefde. McKinney offerde haar maagdelijkheid op om Anderson uit de greep van Kerk los te weken. De HLD hadden haar prins zijn brein duidelijk verstoord. Anderson zegt dan weer dat de blonde schoonheid hem aan een bed vastketende en hem verschillende malen seksueel mishandelde. Maar McKinney is er van overtuigd dat een vrouw een man niet kan verkrachten. Een man wil seks, of hij wil er niet van weten. Anderson heeft een erectie of hij heeft er geen. De documentaire haakt hier af. De film tracht deze verklaringen niet te bewijzen. Uit reacties van artsen en psychologen zitten de filmmakers op glad ijs. Want al kan de man geen erectie krijgen is dat nog geen bewijs dat hij geen seks wil en het omgekeerde - een erectie is nog geen bewijs dat hij wel seks wenst. Deze fysische reactie wilt niet zeggen dat hij akkoord gaat met de wensen van de vrouw die hem ontvoerd heeft.

Anderson – wie ben je?
Wat wel buiten kijf staat is dat Anderson alles zeer goed voorbereid en gepland moet hebben. Hij ging op zending en het vreemde is dat McKinney het niet mocht weten. Was zij zijn liefje dat niet aan de kerkelijke reinheidsregels voldeed? Zij was geen lid van de Kerk en hij wist tot wat ze in staat was. Op zending gaan is een sterke traditie en zeer belangrijk in de Kerk. Meestal brengt men dan vrienden en kerkleden op de hoogte en er is gewoonlijk een afscheidsfeest. McKinney wordt buitengesloten van deze traditie. Wel een beetje raar want een mormoon mag vrienden hebben binnen en buiten de kerk. Daarom besluit deze schoonheid dat ze met 2 mannen te doen heeft. De eerste Kirk Anderson was de verloofde die ze kende en lief had en de tweede Kirk was de gestoorde predikant die door de Kerk impotent was geworden. Waarom Anderson ooit Kirk nummer 2 wilde zijn, heeft McKinney nooit begrepen. Zij gelooft daarom ook alleen in haar eigen versie van het verhaal.
Het interview met de privédetective en de piloot komen dan even roet in het eten gooien. De speurder en Keith May waren het eens met elkaar dat Joyce hun hoofd op hol bracht. Ze verscheen daar als een frivole vrouw die ongedwongen naakt ging zwemmen in de zee en tijdens zakelijke gesprekken een doorkijkblouse aantrok. Maar deze details hebben niets met het verhaal van Elder Anderson te maken. Later was er dan de ontsnapping naar Canada om aan de Britse rechtszaak te ontsnappen. Maar men mocht in haar verhaal het woord “vluchten” niet gebruiken. Zij verliet Engeland verkleedt als non. Later dook ze op in Atlanta en was gekleed als een Indische vrouw uit Calcutta. Dat is wat reporter Peter Tory in de “Daily Express” schreef. Ze verkocht haar verhaal voor 40.000 Britse pond. Een geschiedenis over een arm meisje dat alles wilde doen om haar geliefde te redden.

Kent Gavin
Toen werd er een fotograaf, Kent Gavin, die in Los Angeles voor de “Daily Mirror” werkte, ingeschakeld om haar verleden uit te pluizen en wat erotisch getinte plaatjes te schieten. Zo kwam de schandaalpers helemaal op dreef, want McKinney bezat reeds een vrij ongewone seksueel getinte reputatie voor ze Anderson leerde kennen. Op het eerste gezicht is Gavin een slinkse figuur. Maar na de première van de film in Salt Lake City vertelt de producer Mark Lipson dat Gavin zeer gewaardeerd werd bij zijn collega’s. Hij had een aantal fotoprijzen op zijn naam staan en was een tijd de persoonlijke fotograaf van Prinses Diana geweest. Gavin trok zich er niets van aan dat hij in de documentaire in een verkeerd daglicht werd gesteld. Er moest in iedere film wel een slechterik opduiken. Gavin begrijpt dat er verhalen bestaan die hun eigen leven beginnen te leiden. Dat gebeurde dan ook met het verhaal van McKinney. Gavin en dus ook de documentaire kunnen het verhaal niet onder controle houden. Het verhaal wordt niet verteld hoe het had moeten verteld worden.

Booger
De film wordt “Tabloid” genoemd omdat McKinney nog een gelijkaardig verhaal te vertellen heeft. In 2008 liet ze haar hond Booger die ging sterven klonen in Korea. Zo kreeg ze met 5 kleine zwarte Boogers te doen. Het klonen van haar hond en het oude seksverhaal hadden iets met elkaar gemeen. De grote liefde voor haar hond en voor Anderson. Joyce trachtte dan weer te bewijzen dat ze niet meer de oude McKinney was. Maar dat bewijs ging niet op. Ze hield zo veel van Booger en dat was net hetzelfde bij Anderson geweest. Ze kon de hond niet loslaten. Bij haar mocht een liefdegeschiedenis nimmer eindigen. Natuurlijk moet je dan echt tot over je oren verliefd zijn om dan tot zulke daden over te gaan. De meeste mensen worden door het verloop van de tijd verlost van hun verloren liefde. Een gebroken hart heelt zich en je leven gaat verder. Maar bij McKinney was het duidelijk anders. Zij was maar verliefd op 1 man en dat was Kirk Anderson. Er was geen andere man die hem kon vervangen en hetzelfde gebeurde met haar hond Booger. De enige vervanger was een kloon van de echte Booger. McKinney speelt in haar groot liefdesverhaal zowel de rol van slachtoffer en redder (van zichzelf en haar geliefde) en zo nam ze Errol Morris, de filmmaker, op sleeptouw. Hij accepteerde haar verhaal en aan de andere kant vermoedde hij dat ze best knettergek kon zijn.

Mormoonse hulp?
Voor de film werd ook Troy Williams geïnterviewd. Hij is een bekende HLD en radiopresentator van een lokale zender in Salt Lake City. Hij vervulde ook een zending in Engeland. Williams heeft McKinney nooit ontmoet toen de film werd gedraaid. Hij sprak met haar voor het filmproject via de telefoon. Het was voor McKinney iets dat ze deed om in de belangstelling te blijven. Ze hoopte dat er een reporter zou opdagen die haar verhaal zou geloven. Troy Williams haakte af. Dit verhaal ging te ver voor hem. Hij was mormoon en begreep dat deze materie niets voor hem was. Maar Troy hoorde dat Morris deze materie ging gebruiken voor een documentaire. Daarom nam hij contact op met de filmmaker. Hij werd als “raadgever” aangenomen en zorgde er voor dat de mormoonse godsdienst en zijn cultuur op de juiste manier werd gepresenteerd. Hij verdedigde Anderson, alhoewel hij niet wist wat er in het huisje had plaatsgevonden. Hij begreep dat dit voor Anderson een zaak op leven en dood was geweest. Niet alleen fysisch maar ook spiritueel. Alhoewel Anderson zich tot McKinney aangetrokken voelde was het voor hem persoonlijk het moment dat hij een keuze moest maken. Toen hij ontvoerd werd, werd het een vreselijke ervaring en een gevecht met het kwaad in de vorm van een schaars geklede vrouw. Hij wilde zijn onsterfelijke ziel en zijn eeuwig leven niet in de weegschaal werpen. Indien hij in Devon aan de verleiding bezweek dan zou hij grote schade aan zijn ziel geleden hebben. Hij zou moeten lijden voor zijn verkeerde keuze. Anderson zou de mormoonse idealen en verbonden die hij had aanvaard verraden hebben.

Besluit
Het einde van “Tabloid” is vrij dubbelzinnig. Het wordt een tweesprong. Vermoedelijk is de HLD kerk niet de duivelse sekte die McKinney er van maakt en misschien is deze Kerk niet het enige legitieme pad dat de mensen op aarde en in de eeuwigheid “het ware geluk” aanbiedt. Volgens Anderson was zijn Kerk wel de enige juiste weg om terug naar het huis van onze hemelse Vader te komen.
McKinney vindt dan weer dat ze door de mensen met opzet verkeerd wordt voorgesteld. Maar er is genoeg bewijsmateriaal aanwezig om aan te tonen dat zij net als Anderson uit twee personages bestaat. De bestaande foto’s brengen dat nauwgezet in beeld. Zij vermengt zich niet. Ze is het ene of het andere. Zij behoort tot dat soort mensen die regelmatig van houding kunnen verwisselen, zonder het eigenlijk te weten. Ze vergeten gewoon dat er nog een andere weg aanwezig was. Nochtans leiden vrouwen zoals McKinney tot op zekere hoogte een gelukkig leven. De film slaagt er niet in om de waarheid in beeld te brengen. Maar de waarheid is hier gewoon onvindbaar. Het centrum, de kern van de zaak, is hier gewoonweg spoorloos verdwenen. Want het is te eenvoudig om Joyce gek te verklaren. De mens zit soms heel complex in elkaar en Joyce is het product van een verlagende en romantisch gestimuleerde cultuur. Een onderdeel van die “Barcardi spot” waar ik het in het begin over had. Haar verhaal is een waarschuwing voor iedereen. Let op je tellen. Ga niet voor je geliefde door het lint in een samenleving die zich voedt met schandalen, roddels en leugens. Daarom weigert de documentaire “Tabloid” om een eenvoudig antwoord te geven. Morris geeft geen handleiding die ons vertelt hoe we de waarheid moeten interpreteren. Hij laat ons alleen achter. We dienen zelf vooruitgang te maken en zo sukkelen we verder.

Barstende koppen
“Tabloid” zou zeker iets voor onze Belgische nationale TV zender VRT1 zijn. Het kon even goed door het programma “Koppen XL” gepresenteerd worden. Het programma kwam een tijd terug nog in opspraak binnen onze kerkdiensten. De leden stonden in lichte laaie omdat onze Belgische Nationale Zender - VRT1 - tijdens het informatieve programma “Koppen XL” een Franse documentaire over onze Kerk vertoonde. Het was komkommertijd en er moest toch iets op het kleine scherm vertoond worden dat de modale kijker eens wakker zou schudden. Vermoedelijk deden de TV mensen het niet met opzet. Indien het geen zomer was geweest dan hadden hun reporters vast en zeker zelf wat onderzoek gedaan. Dan waren ze zeker over de talloze fouten in de documentaire gestruikeld. Maar het programma verspreidde die avond duidelijk niet de totale waarheid. We wachten nog steeds op een verklaring van de PR dienst van de VRT. Maar vermoedelijk zal er geen antwoord volgen. Wrijven de katholieke medewerkers van dit programma weer in hun handen omdat ze de mormonen een hak gezet hebben? Dat was meestal de mode in de ouderwetse 20ste eeuw. We zitten nu in de 21ste en we wachten nog steeds op de utopische gedachtegang dat we ooit allemaal broeders en zusters van elkaar zullen worden. Ik dacht dat we door de academici en de vergelijkend godsdienst bewegingen dichter naar elkaar zouden toe groeien. Maar niets is minder waar. De kruisvaarders rijden weer uit om andere godsdiensten met de voet te treden. Terug naar de wandelgangen van de lokale schandaalpers.

EINDE

lees meer bijdragen van George Tuffin