De Doos van Pandora

door George Tuffin

nummer 3 - maart 2011

Zelfkritiek, humor en het alledaagse op het witte doek
“On the outside looking in.”


Ik heb het overleefd en er doorheen geraakt. Eerst keek ik naar de BAFTA uitreiking op een zondagavond en dan was er de nacht van de Oscars. Maar daar heb ik niet naar gekeken. Dat was iets voor de nachtraven. Het was natuurlijk te voorspellende kleurvolle MVG website van Robert Poort viel niet onder de prijzen. Zou zoiets wel bestaan? De prijs voor de beste godsdienstige website? Mijn filmkritiek drong niet door tot in de Britse zalen en in Hollywood kende men de beruchte Robert Poort en zijn gezanten ook niet. Dan rijst de vraag worden we wel door Nederlandstalige leden in de Verenigde Staten, Nederland en België wel geraadpleegd en gelezen?

Gelukkig startte onze Franssprekende Amerikaan Claude Bernard op 26 februari 2011 wederom met zijn mormoons filmfestival. Dat gebeurde tijdens een “Open House” in hartje Brussel. Het heet nu “het Mormoons Kunst en Cultuur festival.” Maar de harde kern blijft het filmfestival. Ik heb spijtig genoeg de titels van de films niet bij hem kunnen ontfutselen. Anders had ik die nu kunnen afdrukken. Maar Claude heeft het ontzettend druk tijdens die dagen, n’est pas! ? Zo besloot Claude om een Belgische maar Franstalige studente uit de ULB Brussel aan broeder Scheen en mij toe te vertrouwen. Hij mocht haar over de Franssprekende mormonen in België vertellen. Ik kreeg de opdracht om haar wegwijs te maken in de wereld van de het Vlaams Mormonisme. De dame gaat een scriptie schrijven en wij moeten haar als niet-academici op de hoogte houden van het doen en laten van de doorsnee mormoon uit de 20ste eeuw. We mogen beiden uit eigen ervaring spreken.

Natuurlijk hoop ik dat ze niet doorzettend is als dat 14- jarig meisje uit “True Grit”. Een remake van de bekende Western met John Wayne. Het zijn Joel en Ethan Coen die de plot herwerkte. Hier schitteren Jeff Bridges als Rooster Cogburn, de dronken en “gun happy” US Marshal, Matt Damon als La Boeuf, een geharde Texas Ranger en toch moeten beide heren de duimen leggen voor de jonge Hailee Steinfeld. Deze jonge en nieuwe actrice zal in de rol van Mattie Ross een zakenman, een sheriff en haar 2 wetdienaars onder de tafel praten. De jongedame wilt dat de moord op haar vader gewroken wordt en ze schiet dan nog raak ook. Maar Mattie houdt niet van slangen en daarom ga ik niet alles vertellen. Het blijft nu eenmaal een aanrader voor revolverhelden en meisjes met een ijzersterke wil en vast uitgestippelde voornemens.

Natuurlijk is onze Franssprekende studente een stuk ouder dan miss Steinfeld en schittert zij ook in haar speurwerk tussen de analen van het mormonisme. Ze wilde dadelijk al die oude “Ster” magazines uit ons “heerlijk verleden” opvragen. We werken nu samen via het internet en zo kan ik mijn spraakgebrek wegmoffelen. Lees dit als zijnde een gebrek aan vloeiende Franse taalkennis en we corresponderen daarom in het kerkelijke Engels dat elke doorsnee mormoon al eens gebruikt. We hebben geen vertaler van de wijk meegekregen. Dat is alleen voor internationale bekende gastsprekers op ring- en regionale conferenties.

Natuurlijk kom ik niet zo dramatisch over als koning George VI (Colin Firth) in de film “The King’s Speech” van Tom Hooper, waar Bertie (bijnaam van de koning) spraaklessen moet volgen om zijn gestotter onder controle te krijgen. Uiteinde zorgt de koningin (Helena Bonham Carter) dat Bertie bij de heer Logue terecht komt. Een Australiër die zich met toneel bezig houdt en in de WO I uitspraaklessen gaf aan getraumatiseerde soldaten. Logue die nooit een medisch diploma op zak had. Kan de koning er van overtuigen om door te gaan met zijn eigenzinnige therapie. Hij zal dan later ook de beste (burger) vriend worden van Bertie en zelfs een Koninklijke onderscheiding krijgen. Een grandioos goede en typisch Britse film. Goed voor 4 Oscars. Doordat Logue de koning zeer veel laat vloeken werd in de VS de ouderdom van de het publiek met een punt verhoogd. De film duikt op een schitterende manier als klassiek kostuumdrama het Britse koningshuis binnen. Edward VII de broer van Bertie verlaat zijn troon om met de Amerikaanse schone te huwen en Bertie moet tegen wil en dank zijn taak over nemen terwijl in Duitsland Hitler zijn volk klaar stoomt voor een totale oorlog. Op het einde van de film moet George VI dan die beruchte en belangrijke toespraak voorlezen om zijn Britse onderdanen op de hoogte te brengen dat de Tweede Wereldoorlog een feit is.

Voor onze studente uit Brussel is het soms moeilijk om het kaf van het koren te scheiden. Zo is er die verwarrende HBO TV reeks “The Big Love” (op 8 TV). Ik leg dan uit dat niet iedereen in Utah mormoon is. Maar dat wordt door de pers meestal genegeerd. Die van de TV reeks zijn vermoedelijk RLDS aanhangers en geen HLD. Het zijn klonen, historische verre neefjes en fictieve broertjes. Paul Gronda van een bekend Belgisch tijdschrift is wel geïnteresseerd in de leefstijl van Bill Hendrickson en zou daar graag op de koffie komen. Drinken ze daar wel koffie? Gronda schijnt wel het verschil tussen de originele mormonen en de andere groepen te kennen. Door de reeks uit Hollywood heeft hij zijn blik op de 3 vrouwen van Bill gevestigd. Ik als mormoon (HLD) “bezit” maar één vrouw. En om politiek correct te blijven haal ik het sektedossier van de Belgische Staat er even bij. Daar staat vermeldt dat wij mormonen “niet vrouw” vriendelijk zijn. Zou mijn vrouw dat kunnen beamen? Dan zit daar een reden tot zelfkritiek in. Gronda vergeet dan weer dat oma de overleden profeet in de diepvries heeft gestopt en zo duikt in “The Big Love”het probleem van de scheiding tussen Kerk en Staat op. Het leven van Bill Hendrickson neemt een nieuwe wending. Gaat hij senator worden of de bevroren profeet opvolgen? Ook de FBI zit hem op de hielen, een deel van zijn gezin is hun geloof kwijt en weten niet hoe ze in de buitenwereld gaan overleven. Ook wordt onze homofobie even aangeraakt en zo blijf ik maar raaskallen over een fictiereeks. Maar er is geen rook zonder vuur. Wij in Europa reageren soms heel anders op sociale toestanden dan de “die hards” in Utah. Het zal de hitte van de zon en de woestijn wel zijn die er voor zorgt dat er weer nieuwe afscheuringen opduiken. Soms is de werkelijkheid erger dan de fictie. Het TV nieuws durft ons dan weer in een verkeerd daglicht stellen en dan is het thuis lachen geblazen. Maar meestal begrijpt de gewone kijker het niet. De nieuwslezer heeft het over niet-mormonen.

Ik woon echter in België en samen met de Nederlands sprekende Vlamingen en de Franssprekende Walen van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen zijn we een minderheid in een katholiek land dat nog steeds geen nieuwe regering heeft. Maar gelukkig draagt Claude Bernard zijn steentje bij om ons in de juiste vorm op het witte doek te krijgen en vertoont hij de beste mormoons films aan de bezoekers van het festival te Brussel. Intussen pendel ik weer naar het dichts bijzijnde UGC theater en voeg me onder mijn soortgenoten, gepensioneerde filmfanaten en studenten die het niet zo nauw nemen met hun studies en een filmpje komen meepikken. Gelukkig heeft er nog niemand de zaal onveilig komen maken. Het is geen woensdagnamiddag, want die dag is te mijden. Dat is de tijd dat scholieren de zalen platleggen met hun luidruchtige gesprekken, zoete popcorn, ijsjes en vies geurende taco’s. Als je niet op let, zitten in een mum van tijd onder de kleverige cola. Maar door de crisis is het naar de bioscoop gaan een dure klus geworden en zijn tegenwoordig de woensdagen niet meer zo gevaarlijk als vroeger.

Onlangs zat ik met maar 6 mensen in de zaal bij de vertoning van “Largo Winch 2” (The Burma Conspiracy) van Jerome Salle, met Tomer Sisley, Sharon Stone en Ulrich Tukur. Een goede en onderhoudende actiethriller van Europees allooi. Geen echte kassakraker en toch heeft het hier en daar wel wat “James Bond” allures. Een Europese samenwerking, waar de Fransen het leeuwenaandeel van wegpikken. Maar er duiken ook andere landen op: zoals Servië en Kroatië. Voor België is er de inbreng van 2 Belgische banken als sponsors. Zo werd er 2 dagen in Antwerpen gefilmd en dat leverde enkele schitterende beelden op van Sharon Stone. De Amerikaanse blonde schone beschuldigt Largo van misdaden tegen de menselijkheid en wapensmokkel. Met haar lange benen blijft zij een icoon op het witte doek. Natuurlijk weten we niet of deze benen echt zijn of door de filmspecialisten digitaal werden ingekleurd. We reizen van Birma en Thailand om dan in Hong Kong te belanden. Ja, de film is het vervolg op de avonturen van stripheld Largo Winch en het was ook ooit een TV reeks op de één of andere TV zender (VT4 of 2BE). Ik las dat Belgisch stripverhaal ooit in een grootwarenhuis. Maar ik heb het nooit gekocht. Het gebeurde meestal als mijn echtgenote met het winkelkarretje langst de voedingswaren reed en ik me onledig mocht houden met allerlei filmmagazines en stripverhalen. Largo Winch was een leuke gewelddadige reeks over een kerel (Largo) die tegen wil en dank het hoofd wordt van de W groep (Winch Imperium) van zijn vermoordde adoptievader.

Natuurlijk kan ik op mijn leeftijd al eens iets vergeten. Net als in “Unknown” van Jaume Collet-Serra, met Sebastian Koch en Liam Neeson. Waar een geleerde (Neeson) met geheugenverlies kampt en zich als oude actieheld door het plot worstelt dat vol zwarte gaten zit. Zijn echtgenote herkent hem niet meer en daarom gaat de professor op zoek naar zijn verleden. Hij sleurt een blonde dame, die als taxichauffeur van dienst is, mee om de verwarde zaak te ontrafelen.

Als je op pensioen bent dan reis je al eens meer dan anders. Mijn vrouw doet dat graag. Tenerife ligt in het verleden en nu biedt Parijs zich aan. Maar de avonturen van “Gulliver’s Travels”, van Rob Letterman, met Jack Black, ligt niet op ons te wachten. Het is een miskleun van een film, vermoedelijk iets voor de jeugd, want ik begrijp niet waarom Rob Letterman er een moderne versie van wilde maken. Het bestaande klassieke verhaal van de lilliputters en de reuzen wordt hier uitgehold vertoond.
O ja, dansen daar ben ik niet zo goed in. Ik mis heel wat, maar in “Black Swan” van Darren Aronofsky, met Natalie Portman, Vincent Cassel, Barbara Hershey e.a. Een sterke aanrader en een winnaar bij de Oscars. De film duwt ons met de neus in de wereld van een bekend dansgezelschap en de plot ontpopt zich als een zwartkleurige Hitchcock in tutu of een Brian De Palma nachtmerrie op speed. De beeldschone Natalie Portman danst de ziel uit haar lijf en verliest zienderogen de greep op de werkelijkheid.

De dans als moordend ritueel brengt ons dan weer naar ”The Rite”, een film van Mikael Halström met Anthony Hopkins, Alice Braga en Rutger Hauer (onze Nederlandse Amerikaan) en een aantal nieuwe sterren. Het gaat hier over een seminarie voor duivelbezweerders van de katholieke kerk. Een jonge katholieke priester die zijn geloof verliest wordt naar een cursus in exorcisme gestuurd. Het vernieuwde “kerkelijk handboek” van bij ons is dan weer iets totaals anders dan het handboek voor deze riante duivelbezweerders en de gruwelijke creaturen die in de film opduiken. Maar dan is er ook nog “The Season of the Witch” van Dominic Saga, met Nicolas Cage en Campell Moore. De titel was ooit een liedje van de Zombies in de Sixties. Maar hier is het een griezelig volksverhaal met ridders en vreemde wezens. De film geraakt niet echt goed op gang. Al sterven de helden één voor één en kan de vuurboldraaiende fantastische veldslag op het einde de fouten in het verhaal niet meer goed maken.

Dan gaan we maar best met onze twee voeten terug op de harde grond staan. Zo verzeilen we bij ”Rundskop” van Michael R. Roskam, met Matthias Schoenaerts, Frank Lemmens e.a. Een Belgische film met ballen aan zijn lijf. Hoewel dat met een deel van de plot weer niet op gaat. Maar ik mag niets verklappen. De Belgische boeren met hun kostbare veestapels worden door de hormonengangsters onder druk gezet en er valt een dode bij de veeartsen. Deze film die op ware gebeurtenissen steunt, brengt schitterende vertolkingen en nieuw bloed naar de Vlaamse cinema en toont aan dat Walen en Vlamingen toch met elkaar kunnen samenwerken. Maar dat is dan een probleem voor onze nieuwe regering …

Hier zit ik dan in de filmzaal. Ik heb mezelf geïnstalleerd. Dat is dan ook het slot van mijn geratel. Het is hier vrij rustig vandaag. Mijn flesje water staat in de houder aan mijn zetel en mijn jas ligt in de linkse stoel naast mij. Gelukkig is er nog nooit iemand met een wapen van zwaar kaliber de zaal binnen gevallen om me te vertellen dat mijn filmrubriek niet goed geschreven is. Vermoedelijk zitten er nog fouten in, maar de student met het jachtgeweer is nog niet opgedoken. Om terug te keren naar de filmprijzen van het jaar 2011, natuurlijk behoorde onze inbreng niet tot de beste filmkritiek. Daar bestaat geen prijs voor. Is er wel iemand die mijn waterval aan woorden leest? Een goede vraag. Maar is er wel een antwoord op te krijgen? Is er leven buiten deze virtuele filmwereld? Geef eens een indicatie dat u deze zaken wel eens leest! Dit is een oproep van een medebroeder die zich in cinemazalen waagt waar nog niemand is geweest en op uren van de dag dat de zalen bijna leeg staan.

 

lees meer bijdragen van George Tuffin