Een filmrubriek door George Tuffin

THE TECHNICOLOR TIME MACHINE

(ga naar de index-pagina voor eerdere edities van deze filmrubriek)

Boek van Mormon Aflevering 2008  

 

Werkelijkheid en Fantasie

Na twee rubrieken schrijfwerk kwamen er enkele enthousiaste reacties van enkele lezers binnen en zoals ik verwacht had was de filmtrilogie van de "The Lord of the Rings" één van de films die de leden de laatste jaren had aangesproken en beroerd. “Een spektakel van de eerste orde, een film die HLD aanspreekt omdat er zoveel zaken in spelen die zij kunnen herkennen.” In hetzelfde betoog kwam ook de suggestie naar vore om “het Boek van Mormon” (BvM) in dergelijke vorm te verfilmen. Voor ons in de Zondagsschool is het ‘het jaar van het Boek van Mormon’. Misschien wordt zo’n mormoonse kassakraker ook een drieluik, een film die de realiteit weerspiegelt van het Oude Testament, een avontuurlijke karavaanreis beschrijft, het bouwen van vreemde boten weergeeft, de zeereis naar het Beloofde Land weerspiegelt, de opgang, de oorlogen en het verval van twee naties schetst en daardoor een miljoenenpubliek zou weten te boeien. Wat een droom. Waar blijft het scenario. Jongens, begint maar al te schrijven!

Daarom duiken we even in de filmarchieven en daar tref ik de Amerikaan Cecil B. DeMille (1881-1959). Een zeer harde werker in de filmwereld die groot aantal machtige kassakrakers op zijn palmares heeft staan.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Cecil_B._DeMille

Ik vernoem hier enkel twee titels. De circusfilm “Greatest show on Earth”, die tijdens de kerstdagen nog op TV werd vertoond en zijn eigen remake “De 10 Geboden” ook met Charlton Heston als tweede monsterfilm. De filmmaker DeMille, zelf een protestant, was een vriend van de mormonen. Hij kende David O McKay persoonlijk en in die tijd werd er toen in de wandelgangen gefluisterd dat hij ooit “het Boek van Mormon” zou gaan verfilmen. Maar het project is nooit verwezenlijkt geworden. In de mediatheek treffen we enkel de kerkelijke tekenfilmversies aan die slechts hoogtepunten uit het lange verhaal gebruiken. Ook zijn er enkele kortfilms die steunen op avonturen uit deze Schriftuur.

Fictie – Fiction – Verzonnen – Fantasie – Sprookjes – Urban Legend

Natuurlijk moet ik in deze rubriek wel één groot en duidelijk onderscheid maken. Wat licht in de duisternis. “The Lord of the Rings” is een werk van fictie. Tolkien verzon een ingewikkelde wereld, een Middle Earth saga en een taalkundig epos, gebaseerd op Keltische en Germaanse helden (tovenaars, mensen, dwergen en elven). Waar je desnoods ook de onderliggende christelijke waarden in kunt ontdekken. Het verhaal steunde op de strijd tussen goed en kwaad, de strijd tussen Christus (de Koning) en Satan (Saruman), het priesterschap in de vorm van magie, de leer over het bestaan van meerdere werelden en het bereiken van de onsterfelijkheid.

De epos van Tolkien steunde natuurlijk ook op de werkelijke feiten van de eerste en tweede wereldoorlog. Tolkien diende in het Britse leger tijdens de Eerste Wereldoorlog, bij het meest gedecoreerde Britse legeronderdeel, de Lancashire Fusiliers. Hij zag een aantal van zijn medestrijders en een aantal van zijn dierbaarste vrienden het leven verliezen. Hijzelf kwam in oktober 1916 in een militair ziekenhuis terecht, lijdend aan loopgravenkoorts (trench fever). Daarna werd hij in november 1916 naar Engeland geëvacueerd.

Hij transformeerde de gruwel van de oorlog en het kwaad van een naderende overheersing door een buitenlandse macht naar zijn verzonnen Midden-aarde toestanden. Alhoewel Middle Earth ook een verwijzing kan zijn naar het Aards Paradijs – de eerste tempel op Aarde. In ieder geval maakte hij gebruik van zijn ervaringen met de geallieerden (Fransen en Britten) die toen tegen de Duitsers vochten. Een bloedige mensenvermalende strijd die wij alleen maar kunnen afkeuren en waar de auteur in meevocht. Deze strijdt plaatst hij in zijn fabelachtige sprookjeswereld van mensen, dwergen, elven, draken en tovenaars. Maar al bij al bleef het een verzonnen verhaal.

Non-fictie of werkelijkheid op pellicule vastleggen

Voor ons zou de verfilming van het Boek van Mormon een benadering zijn van de werkelijkheid van die Schriftuur. Een soort docudrama. Niet dat in zo’n scenario er een grote ruimte is voor fictie. Het boek vertelt ook niet alles over de familie van Lehi, Nephi en de andere profeten en figuren die in het boek opduiken. De filmmakers zouden hun handen vol hebben met het uitwerken van de saga van het Boek van Mormon. Het in beeld brengen van “mysterieuze visioenen, een trektocht door de woestijn, de wonderbaarlijke Liahona, het bouwen van een schip dat over de oceanen dreef, en ga zo nog maar even door.”

Orson Scott Card

Hier verwijs ik u door naar de SF romans van Orson Scott Card. Deze mormoonse auteur deed ook zijn best om de geschiedenis op de gouden platen een extra speciale en alternatieve dimensie te geven. Dat kan men lezen in zijn “Kronieken van de Thuisvaart” (zie ISBN90-290-4519-1 van Meulenhoff paperback). Het trilogie of meer. De eerste twee boeken lezen als een techno thriller versie van onze Schriftuur. Maar in de volgende twee delen verwaterd het verhaal naar een Beloofde Land met vreemde wezens – maar dat zult ge zelf moeten opzoeken – vermoedelijk zijn deze boeken nog enkel tweedehands te verkrijgen of in een goede bibliotheek in uw beurt – want ze zijn al een tijdje uit de handel vermoed ik. Wie zoekt die vindt!.

Alle registers opentrekken  

Terug naar de film. Door de verfilming van het Boek van Mormon zou “het Mormonisme” dus via een soort 'monsterproductie' haar boodschap kunnen verkondigen aan de wereld. Alhoewel dat vermoedelijk maar één groot filmmoment zou zijn in de mensengeschiedenis zou het een stap voorwaarts zijn voor het zendingswerk. Maar ijdelheid der ijdelheden, laten we wat gas terug nemen. We mogen ‘Tinseltown’ niet met de Kerk vermengen. Het echte zendingswerk moeten we aan de Kerk en de zendelingen overlaten. Dat neemt natuurlijk niet weg dat zo’n kassakraker van formaat ons zou kunnen helpen. Het zou iedereen wat stof tot nadenken geven en er zou over gepraat kunnen worden. Misschien moet de Kerk de illustere Mel Gibson even in Salt Lake uitnodigen en hem een rondleiding geven. Misschien kan hij na “Apocalypto” (2006) de voorouders van de Inca’s en Maya’s op een onze mormoonse manier benaderen.

In de schaduw van het Boek van Mormon:

Natuurlijk zijn er geen wereldse filmprenten die de geschiedenis van het Boek van Mormon weergeven. Ik heb erg lang moeten zoeken naar mogelijke voorbeelden in de goede richting. Maar hier volgt een kort lijstje en alles is vermoedelijk op DVD terug te vinden:

- Kings of the Sun’ uit 1963 (UA) met Yul Brynner, Shirley Anne Field en George Chakiris (bekend uit ‘West Side Story’). Een geschiedenis van rivaliserende stammen in de Oudheid van Zuid en Midden Amerika.

• - ‘Rapa Nui’ of ‘Easter Island’ uit 1994 (Majestic Films International) rmet Jason Scott Lee en Sandrine Holt. Een liefdesavontuur vermengd met een stammenstrijd op Paaseiland – je kan het best bekijken alsof het afstammelingen zijn van de Nefieten of Lamanieten. En als ge Paaseiland geheel wegdenkt en er Zuid Amerika voor in de plaats zet zit ge er midden in. Zelfs de zeereis van hun tovenaar/profeet op een ijsberg is best apocalyptisch te noemen.
  
• - ‘Conan the Barbarian’ uit 1982 met acteur/senator Arnold Schwarzenegger – al was het maar om het verval van de Nefieten en Lamanieten aan te geven. Conan, de barbaar, met zijn spierkracht tegen de krijgers en magiërs van de duistere tovenaar Tulsa Doom die zijn ouders ooit doodde. Hier werp ik een mogelijke (wat ver gezochte) vergelijking op met ‘de ondergrondse beweging’ van de krijgers van Corianton in het Boek van Mormon en de eerste terroristen uit de Amerikaanse Oudheid.
  
• - ‘Red Sonja’ uit 1985, een spinoff van Conan the Barbarian, met Brigitte Nielsen en onze goede senator weer. Deze keer niet als de barbaar maar als een dief en krijger. In deze prent treedt er een vrouw in het daglicht als krijger. Met de kleine bedenking dat de vrouwen ook eens wat geschiedenis mochten schrijven. Zelfs in het Boek van Mormon komt dat te weinig aan bod.
  
• -‘Apocalypto’ van Mel Gibson uit 2006 alhoewel het hier gaat over de maya/inca periode waar de historici nog niet genoeg over weten om te kunnen veronderstellen dat Mel Gibson hier wel een accuraat verhaal vertelde.  

Richt een film en debatavond in!

Aan de andere kant zouden de HLD op hun beurt d.m.v. regelmatig filmbezoek hun geest kunnen verrijken. Ik hoop dat onze mensen nu meer naar de bioscoop gaan dan ik verwacht. Dat de schroom wat wegvalt. Ik hoor toch van de jeugd in de wijk dat ze af en toe een filmpje meepikken of thuis een DVD draaien. “In onze eerste film recensies komen al reeds allerlei motieven aan de orde; theologie, fantasie en seksualiteit. Misschien heeft geen enkele film het bij het rechte eind, dat doet er ook niet toe; ze zetten ons aan het denken en sporen ons aan tot een stuk creativiteit dat we goed kunnen gebruiken om onze eigen geloofstraditie beter te gaan begrijpen en te waarderen! Wat zou u trouwens zeggen van het idee om een maandelijkse filmavond in de kerk te organiseren?” Dat deden we vroeger in Antwerpen ook en Amersfoort doet het nog steeds. Maar zij houden zich voorlopig aan kerkelijke films. Soms zijn er praktische problemen. Welke films gaan we in de kerk vertonen en welke niet? In België heeft men soms problemen met SABAM. Als je in groep naar een film kijkt moeten er wettelijke auteursrechten betaald worden net als bij dansavonden. Maar dat moet ge met uw gemeente of wijkpresidium regelen. In ieder geval maakt het onderwerp bespreekbaar in uw regio. Is er dan toch interesse bespreek het met uw bisschop en uw JOVO en jeugdleiders. Misschien wordt ge dan ook als lid van de kerk een echte levensgenieter en filmfanaat. Bravo !

Films bij ons in de zalen:  

• 30 Days of Night (K.N.T.) – lekker griezelen in Alaska – zitten daar nu ook weer vampieren?
• Aliens vs. Predator: Requiem (AVPR) (K.N.T.) – niet te missen vervolg op het gevecht tussen twee vreemde wezens – en nu doen ze de Aarde weer aan.
• Alvin and the Chipmunks – voor de kids – leuke beestjes jagen je de stuipen op je lijf.
• American Gangster – politie/gangsterverhaal uit de jaren 70
• Atonement – Brits kostuumdrama – een ‘must’ voor anglofielen
• Chalie Wilson’s War: wat de Amerikaanse politiek u aandoet
• Before the Devil knows your dead - thriller die in een drama verandert
• Enchanted : zachte kost voor de kids – sprookje in de 21 e eeuw
• I am Legend - machtig SF verhaal over de laatste mens (?) op Aarde
• Into the Wild – schrijnend docudrama
• Rendition – CIA analyst stelt zijn functie in vraag
• National Treasure 2 – book of secrets – de schattenjagers zijn weer los

Oproep in Cyberspace - “In space no one can hear you scream.”  

“In de ruimte kan niemand je horen gillen.”

Ik vermoed dat ik nog niet genoeg HLD op bezoek krijg in dit kleine gedeelte van de MVG website. Vermoedelijk zit de schrik er wat in. En ben ik wat te vrij en vrolijk met mijn opvattingen. We zitten net in de 19 e eeuw toen was het ‘roman lezen’ bij de mormonen ook niet in trek. Er hing een gekunstelde vloek rond en mogelijk zijn we daar overheen geraakt, want naar verluid zouden er vele HLD graag SF en Fantasy lezen en schrijven. Maar nu in de 21 e Eeuw krijg ik de mensen niet aan de praat over de recentste films. Ik kreeg maar drie reacties binnen. Niet erg veel en dat verwondert mij ten stelligste; Het kan natuurlijk zijn dat ik niet de juiste onderwerpen met u bespreek. Maar dat kan ik niet te weten komen als u me niet schrijft. Daarom een laatste kreet in de ruimte van cyberspace. Laat de Matrix trillen van berichten a.u.b. Laat van je horen! Vertel me iets - zodat we deze rubriek kunnen ombuigen tot een aangepaste reflectie op film, TV en video gebied.

Pas op want de zon gaat onder!

Ik denk dat ik het de volgende keer wat over ‘rituelen’ ga hebben en dan voornamelijk over duistere rituelen als tegenhangers van de goede handelingen. We duiken in de archieven van de horror en bezinnen ons over de diepgang van de gruwelijkste volksverhalen. Maar wie weet laat MVG deze barbaarse teksten niet op je los en vergrendelt Robert Poort zijn website. Dan kunnen deze weerzienwekkende zaken u alleen via uw nachtmerries bereiken.

Mormoons Forum

Om mee te doen aan deze discussie, email de MVG redaktie met uw mening, die dan binnen 24 uur aan deze pagina zal worden toegevoegd.