Mogelijkheden tot dialoog

een persoonlijke opvatting

door Eugene England

 

Eugene England was een van de oprichters van "Dialogue: a Journal of MormonThought"
Dit essay schreef hij als voorwoord in de allereerste editie, gepubliceerd in: Dialogue: a Journal of Mormon Thought, Vol. 1, no. 1 (voorjaar 1966), 8-10.

Onderzoekt alles, en behoudt het goede.
- de apostel Paulus

Voordehandliggende woorden als uitgangspunt om mogelijkheden tot dialoog eens te onderzoeken binnen een christelijk geloof en haar culturele erfgoed. Herkenbare woorden ook in onze huidige tijd. "Onderzoek. Probeer het proefondervindelijk uit." De nadruk op intense herevaluatie en bewijsvoering, door sceptici en universiteiten, en door de samenleving in het algemeen, neemt steeds meer toe. Steeds meer mensen spreken zich uit tegen een dogmatische houding (vooral als het over godsdienst gaat). En het is nota bene Paulus die het Christendom naar de westelijk wereld bracht die hetzelfde beweert: "Onderzoekt alles": overweeg alles, bekijk alle mogelijkheden, neem mogelijk overgeleverde vooroordelen onder de loep en herevalueer zelfs uw diepste overtuigingen; sta open voor mogelijk nieuwe opvattingen, voor een nieuw geloof.

Maar Paulus was niet zo maar een scepticus. De christelijke apostel wilde onze overtuiging diepgang geven, maar niet via de weg van de minste weerstand. Hij zei ook: "Behoud het goede": respecteer zowel zekerheid als twijfel, verplicht uzelf tot het goede dat u ondervindt, en de mogelijkheden die dat oplevert; maak het geloof dat u in dat proces opdoet toepasselijk in uw leven - ongeacht hoe grondig u dat geloof en anderen op de proef stelt.

Een profeet uit het Boek van Mormon genaamd Alma begreep die paradox. "Geloof is niet het hebben van volmaakte kennis" maar het hebben van de gewilligheid om het "uit te proberen" op verschillende manieren, door nieuwe begrippen een plaats in ons hart te geven en deze niet voortijdig met ons ongeloof aan de kant te zetten. Hij begreep wat het inhoudt om te onderzoeken en open te staan voor een ontkiemend begrip en realiteit, in het uitproberen en verzorgen van het zaad dat goede vruchten voortbrengt die "overheerlijk" zijn, (want het zaad kan alleen maar wortel schieten als het goed verzorgd wordt).

De uitdaging van Paulus en het proefondervindelijke experiment van Alma hadden voor mij enorme invloed op allerlei mogelijke levens- en geloofservaringen, waarbij dialoog de mogelijkheid bood de mogelijkheden van het leven te ontdekken. Ik genoot van de overheerlijke vruchten des geloofs op een aantal bijzondere manieren: gaandeweg ontdekte ik dat ik aan bepaalde zekerheden vast mocht houden - geloof in de goddelijke zending van zijn Kerk en Zijn hedendaagse profeten - en de geestelijke honger van mijn ziel die werd gestild in de mate waarin ik dat geloof een kans geef. Maar dat gaat soms vergezeld van moeilijke keuzen die mogelijk zijn binnen een bepaalde context in een enorm complexe wereld, waardoor soms slechts een beperkt inzicht mogelijk is. Ik heb ervaren dat mijn heel bijzondere geloof mij niet van die complexe wereld afschermt; ze intensiveert en geeft betekenis aan mijn betrokkenheid bij die wereld.

Ik ben gemotiveerd in mijn relatie tot Christus en in mijn verlangen Zijn koninkrijk te vestigen, d.m.v. een bevragende onbevangenheid en de liefdevolle autoriteit die in Zijn leven en in Zijn openbaringen aan Zijn profeten ten toon worden gespreid. Mijn hele doen en laten staan in het teken van het mormoonse geloof; ze definieert mijn bestaan en vormt mijn ziel. Ik voel me verbonden met mijn vrouw en kinderen en met mijn vrienden, en gebruik mijn tijd volgens kerkelijke richtlijnen en het erfgoed van de mormoonse ervaringswereld. Maar het is precies die "IJzeren Roede" van mijn mormoonse erfgoed die me leidt tot alle mensen en hun ervaringen, en tot een verlangen met hen in dialoog te treden. Het zijn de principes die mijn leven bepalen die me voorhouden om voortdurend open te staan voor de openbaringen van God en van mijn medemensen t.b.v. nieuwe mogelijkheden voor mijn leven. Mijn geloof wakkert mijn nieuwsgierigheid en mijn verwondering aan: door dat geloof sta ik voortdurend in verbinding met de gehele schepping. De Christus die ik door mijn mormoonse geloof heb leren kennen bevestigt dat de wereld goed is en ieder mens van onschatbare waarde is; hij dringt er op aan dat mijn woorden en daden met elkaar in overeenstemming en relevant zijn aan die wereld - dat zij niet slechts woorden zijn maar vooral woorden met inhoud. Mijn geloof in Christus moedigt mij aan tot dialoog .Een dergelijke dialoog is m.i. onafhankelijk van getrouwheid aan waarden, van een geloofsovertuiging die plaats- en doelbepalend is wanneer we onze stem laten horen. Dat kan het best worden gedaan door degenen die het goede willen behouden. Maar een dergelijke dialoog is wel afhankelijk van onze gewilligheid om alles te onderzoeken.

We moeten gewillig zijn te overwegen dat alles wat we geloven of waar we ons leven op baseren, wel eens een halve waarheid zou kunnen zijn of (wat Paulus al beweerde) "een wazige spiegel" - of zelfs helemaal geen waarheid zou kunnen zijn. Wat we doodserieus zouden moeten nemen zijn de joviale woorden van Henry Eyring, "In de Kerk hoeven we niets te geloven dat niet waar is." Dialoog is mogelijk als we twijfel niet langer als zonde aanmerken - of als een deugd - maar als een voorwaarde die productief kan zijn als ze leidt tot onderzoek, tot aankloppen, tot vraagstelling, en door zich af te vragen of de twijfelaar een sympathiek gehoor wordt geboden en een doordacht antwoord; of een destructieve houding om onze verantwoordelijkheden te ontlopen, of de twijfelaar te veroordelen.

Dialoog is mogelijk als - in een poging onze bevindingen en overtuigingen te beschrijven - we eerlijk zijn t.o.v. onszelf en anderen, als we traditionele denkbeelden gebruiken zonder deze in leugens of afgoden te laten ontaarden. We moeten als getuigen staan voor alles wat waar is, de eeuwige waardigheid van de waarheid onderkennend die uiteindelijk doorslaggevender is dan doelmatigheid en misschien zelfs doorslaggevender dan naastenliefde.

Maar mogelijkheden tot dialoog kunnen slechts ten volle worden benut als er liefde heerst, als we elkanders uitgangspunten zorgvuldig respecteren, als we luisteren en spreken met het oog op wederzijdse zorgzame communicatie, niet om onszelf ten koste van anderen te rechtvaardigen of op te hemelen, hoezeer zij ook van ons verschillen, zij het beroepsmatig, godsdienstig, of in morele zin. We moeten geduldig luisteren en spreken, gewillig en verwachtingsvol, en dan zal onze dialoog zowel waarheid als naastenliefde bevatten.

Joseph Smith, een van de profeten waar ik mijn vertrouwen in stel, hoorde de stem des Heren die ons als volgt aanspoorde: "De mensen dienen gedreven voor een goede zaak werkzaam te zijn en vele dingen uit eigen vrije wil te doen en veel gerechtigheid tot stand te brengen; want de macht is in hen, waardoor zij naar eigen believen kunnen handelen". Ik word gemotiveerd door mijn geloof in een dergelijke macht en vrije wilsbeschikking, als mogelijkheden tot een waardevolle dialoog ter gelegenheid van deze eerste editie (1966) van "Dialogue, a Journal of Mormon Thought". Ik werd ook gemotiveerd door een uitspraak van de episcopaalse bisschop James Pike, waarmee ik het gedeeltelijk eens ben, nl. dat "De kerk een lanceerinrichting en geen vluchtheuvel zou moeten zijn." (ze zou het alletwee moeten zijn.) En ik wordt gemotiveerd door de uitdagingen tot intellectuele en creatieve navolging waar de leiders van de Kerk ons voortdurend voor stellen.

Mijn geloofsovertuiging dringt aan op spreken en luisteren; op een eerlijke en volledige en respectvolle overdracht van mijn levensovertuiging, in een poging de dingen duidelijk te maken die ik tegenkom in mijn bestudering van, en bij mijn ervaringen met hetgeen heilig is. Ze vermaant me altijd zorgvuldig te luisteren. Mijn mormoonse geloofsovertuiging en haar bijzondere leerstellingen geven gestalte aan mijn gevoel dat ieder mens in eeuwige zin uniek en goddelijk is in zijn of haar potentieel, dat ieder mens gehoord mag worden en dat we van ieder mens iets belangrijks kunnen leren als we hem aanhoren - als we hem laten spreken en goed naar hem luisteren. Dialoog is mogelijk voor degenen die haar willen aangaan. Zo'n dialoog zal onze intellectuele en geestelijke problemen niet oplossen - noch ons zaligheid verschaffen; maar ze kan ons vreugde en een nieuwe visie schenken, en ons helpen ten diepste een dialoog met onszelf en met God te voeren die ons zaligheid kan verschaffen.

 

 

vrije vertaling door Robert Poort uit het engelstalige origineel:
http://eugeneengland.org/wp-content/uploads/sbi/articles/1966_e_001.pdf

lees meer artikelen van de hand van auteur Eugene England