De ommekeer
Eugène Engelbert

Deze maand:

Een discussie n.a.v. het zesde hoofstuk: "De Christelijke Kerken van Vandaag"
Klik hier voor de inhoudsopgave en de discussieonderwerpen.


Eugène Engelbert schrijft aan het begin van dit hoofdstuk:

"Wat mij opvalt in deze tijd van aftakeling van de belangrijkste christelijke denominaties is dat deze "ontmanteling" veroorzaakt wordt door eigen toedoen. de kern van hun "prediking" is immers toch dat zij DE waarheid in pacht hebben en de anderen dus niet. Zij zijn op de goede weg, de anderen niet. Die moeten tot de orde geroepen worden. Als dat niet lukt dan vinden sommige "kerken" zelfs dat ze uit-gestoten moeten worden en dat het beter is elke omgang met hen te meiden. Een betere manier om een samenleving uit elkaar te drijven hoeft men niet te zoeken. Is hierdoor niet elke poging van oecumenische aard gedoemd te mislukken?"

Wanneer kerkleden hun getuigenis geven tijdens de vasten- en getuigenisvergadering klinkt veelvuldig "Ik weet dat dit de enige ware kerk is" (op andere plaatsen is men meestal wat terughoudender). Het lijkt inderdaad dat we ook bij ons in kerk soms de behoefte hebben ons tegen anderen af te zetten, onze exclusiviteit te benadrukken, alsof het waarheidsgehalte van dergelijke uitspraken zou afhangen. Misschien zouden we moeten spreken van het meer bescheidene en genuanceerde 'waarachtigheid' i.p.v. over het toch wat hoogmoedige en vluchtige begrip 'waarheid'?

Mormoons Forum (reaktie's van Eugène Engelbert in het rood)

Onbekend maakt onbemind
Beste MVG redaktie, graag wil ik reageren op het hoofdstuk "De Christelijke Kerken van vandaag", uit het boek van Eugene Engelbert, maar allereerst wil ik even kwijt dat ik onder de indruk ben van de stijl en de inhoud van de Ommekeer.
Wat mij opvalt is dat br.Engelbert helemaal niet de indruk wekt op polarisatie uit te zijn. Integendeel, alles wijst er op dat hij zoekt naar wegen die aansluiten bij zowel zijn persoonlijke geweten als de essentie van het evangelie. Ook ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat we inderdaad nogal exclusief bezig zijn. Waarheid of waarachtigheid mogen wat mij betreft best alle twee gebruikt worden, zolang we maar beseffen dat onze geloofwaardigheid niet afhangt van exclusieve beweringen. Ik hoor bijv. maar weinig bewondering voor andere kerkgenootschappen in de uitlatingen van leden van de kerk. Kerkelijke leiders doen het vaker, maar als leden zijn we klaarblijkelijk te onzeker om dat voorbeeld te volgen. Die onzekerheid wordt bovendien nog eens gevoed door onze onbekendheid met het geloofsgoed van anderen. Inderdaad: "onbekend maakt onbemind"!
Misschien loop ik vooruit op de boekbesprekingen van het Internetboek "Liberal Mormon" van John-Charles Duffy elders op uw mooie site, maar daar lees ik nu eindelijk eens zaken waarvan ik zeg: daar kan ik nou eindelijk iets mee!
Zowel "De Ommekeer" als "Liberal Mormon" laten zien dat er binnen een aktief kerkelijk lidmaatschap heel wat mogelijkheden zijn om naar eigen overtuiging ons geloof te beleven, en ik ben er dankbaar voor. Uit het werk van John-Charles Duffy:

"De uitdaging om alle waarheid te aanvaarden, waar we die ook moge vinden, heeft nauwelijks betekenis tenzij we daarmee bedoelen dat God wil dat we bepaalde waarheden aanvaarden van buiten onze eigen geloofstraditie. Dat Joseph Smith open stond voor ervaringen en inzichten van andere geloofstradities, moge blijken uit zijn gewilligheid om voorbij de christelijke traditie zich te richten op Egyptische papyri en besloten genootschappen zoals de Vrijmetselarij. Het Boek van Mormon leert dat God verschillende heilige schriften aan verschillende volken heeft geopenbaard, en dat bij de samensmelting van volken, hun geloofsovertuigingen "eveneens te zamen zullen gaan" (2 Nephi 29:7-12).
Kerkelijke leiders bevestigden dat we Gautama Buddha, Confusius, Mohammed, en de Protestantse Hervormers, en vele anderen, als geinspireerde leermeesters beschouwen. Er word vaak gezegd dat zij God's waarheid slechts ten dele uitdragen, maar dat geldt ook voor HLD profeten: ook de Herstelling is een onvolledige openbaring die aan ons beperkte begrip tegemoet wil komen (LV 1:24; Negende Artikel des Geloofs).
Naast het zich openstellen voor waarheid uit andere geloofstradities, werden we opgedragen naar kennis in de wereld te zoeken m.b.v. de talenten van kunstenaars, geleerden en wetenschappers (LV 88:118; 90:15). De kennis die ons uit dergelijke bronnen word geopenbaard kan ons onwaarheden doen inzien die door degenen die ons voorgingen als goddelijke leerstellingen werden beschouwd. Taalgebruik, zo waarschuwen de schriften, is niet in staat uitdrukking te geven aan waarheid die ons begrip te boven gaat (3 Nephi 28:13-14; LV 76:114-116). Daaruit volgt dat, alhoewel we de verzekering krijgen dat alle waarheid in een groot geheel kan worden samengevat, ons begrip in dit leven van voorlopige en onvolledige aard moet zijn. Nu kijken we nog in een wazige spiegel (1 Kor. 13:12).

Een aantal van Joseph Smith's eerste openbaringen leken niet zo zeer een nieuwe geloofsrichting op het oog te hebben, als wel de eenheid van alle Christenen in een soort evenredige geloofsbelijdenis (3 Nephi 11:38-40; LV 10:52, 62-68). Een andere "hersteller" ten tijde van Joseph Smith, Alexander Campbell, leek een dergelijke visie te delen, maar Joseph Smith deed al heel snel bijzonder exclusieve uitspraken over zijn kerk: God had hem bekend gemaakt dat dit "de enige ware en levende kerk"op aarde was, en dat de geloofsopvattingen van andere kerken "een gruwel" waren, en dat hun "leiders allen corrupt waren" (LV 1:30; JS-H 1:19).
Hedentendage hebben zelfs veel behoudende Heiligen moeite met de beperkte visie en de veroordelende houding waartoe dergelijke uitzonderlijke uitspaken kunnen leiden. Heiligen der Laatste Dagen kennen een lange traditie van genuanceerdheid t.o.v. dergelijke uitzonderlijke uitspraken, door te onderkennen dat waarheid en rechtvaardigheid uit velerlei bronnen kunnen komen, en dat God ook door andere religie's werkzaam is.
Bepalen of de HLD kerk de enige ware kerk is, is belangrijk voor degenen die waarde hechten aan religieuze autoriteit. Echter, voor diegenen die hun spiritualiteit willen verdiepen, gaat het er eenvoudigweg om dat de Geest werkzaam is door middel van de Mormoonse traditie. Iemand kan geloven dat het Mormonisme unieke eigenschappen bezit waaraan het andere geloofsrichtingen ten ene male ontbreekt, misschien ook dat exclusieve religieuze beweringen simpelweg een menselijke behoefte aan superioriteit en zekerheid weerspiegelen. Hoe het ook zij, degenen die een mate van liefde ontwikkelen voor de praktijk van Mormoonse spiritualiteit, kunnen haar omhelsen los van de vraag of zij geloven dat het Mormonisme de enige ware religie is; zoals huwelijkspartners elkaar trouw kunnen zijn of zij elkaar nu als de enige ware levenspartner ervaren of niet.

En tenslotte: die laatste vergelijking over trouwe huwelijkspartners zal ons toch zeker aanspreken: de meeste leden in onze wijk hebben immers een huwelijkspartner die geen lid is van de kerk; ik ook!