C.S.Lewis
samengesteld door R.J.W.Poort
( zie ook 'Mormoons Forum' onder aan deze pagina )
Neil A.Maxwell: "C.S.Lewis heeft ons waardevolle
en diepzinnige inzichten nagelaten die ons helpen op onze reis als volgelingen
van Christus." (1)
Populair onder Heiligen der Laatste Dagen
Clive Staples Lewis (1898-1963) was hoogleraar in de Engelse letterkunde
en Renaissance in Cambridge. Hij schreef dat hij in zijn werk veelal
probeerde:
"Alles verre te houden waarmee niet alle christenen van alle kerken
het eens zijn".
Wellicht is dat de reden dat zijn boeken inderdaad te vinden zijn op
de boekenplanken van christenen van de meest uiteenlopende denominatie's,
waaronder zeker ook Heiligen der Laatste Dagen.
In de kerkelijke boekenwinkels "Deseret Book" in de V.S. zijn
werken van C.S.Lewis bijzonder populair; er zijn zelfs een aantal mormoonse
auteurs die boeken hebben geschreven over de gedachtenwereld van Lewis
in vergelijking met de geloofsbeleving van leden van de Kerk van Jezus
Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, bijv.:
C.S.Lewis, The Man and his Message, edited by Andrew C. Skinner,
Robert L. Millet.
The Restored Gospel according to C.S.Lewis, by Nathan Jensen,
met als onderschrift op de kaft: C.S.Lewis is de door Algemene Autoriteiten
meest geciteerde niet-mormoonse schrijver!
Ook in Belgie en Nederland is C.S.Lewis een alom bekende schrijver,
en vrijwel alle werken van zijn hand zijn in het Nederlands verkrijgbaar,
zowel in boekwinkels en in openbare bibliotheken is de naam van deze
auteur een begrip.
Zijn werk
Lewis had een bijzondere creatieve geest en een heldere, aansprekende
schrijfstijl. Zijn bedoeling van het schrijven is om allerlei hinderpalen
voor het christelijk geloof weg te nemen. Zo schreef hij zijn boek over
het lijden, “The Problem of Pain” (1940), in het Nederlands
vertaald als “Gods megafoon”, en zijn studie over wonderen
(”Miracles”, 1947; in 1994 verscheen een Nederlandse vertaling).
Lewis had zich toen al de nodige bekendheid verworven met zijn satire
“The Screwtape Letters” (1942), dat ook in het Nederlands
als “Brieven uit de hel” een bestseller werd. Hij beschrijft
hierin de fictieve instructies van een hogere duivel aan een lagere
over hoe deze het best een jonge christen los kan weken van het geloof.
Hij laat zodoende op een indringende manier zien waar voor het geloof
valkuilen en verzoekingen liggen.
Boeken
Als professor in de Engelse taal en Letterkunde schrijft hij o.a. "The
Allegory of Love" (liefdesgedichten in de wereldliteratuur) en
English Litterature in the Sixteenth Century.
Fictionele literatuur o.a. The Pelgrim's Regress, Out of the Silent
Planet, The Screwtape Letters (Brieven uit de hel), Perelandra en The
Great Divorce.
Als kinderverhalen, ook voor volwassenen, de
Narnia-verhalen (in totaal 7 delen). Als roman: Till We Have Faces.
Populair theologisch o.a. The problem of Pain (achteraf vond hij dit
te gemakkelijk na
het verlies van zijn vrouw), Christian Behaviour, Beyond Personality,
Miracles, The four Loves. Letters to Malcom: Chiefly on prayer en A
grief Obeserved.
Walter Hooper, secretaris van C.S.Lewis:
In het leven van Lewis bestond geen scheiding tussen het christelijke
en het alledaagse. „Zijn werk was degelijk en diepzinnig, als
van een geleerde uit Oxford. Maar tegelijk was zijn stijl zo helder
en toegankelijk, dat iedereen hem kon volgen. Hij heeft de wijsheid
–de wijsheid van het christelijk geloof– toegankelijk gemaakt."
Hooper (1931) was Lewis' particulier secretaris tijdens de laatste zomer
van diens leven. Na Lewis' overlijden in november 1963 trad hij in dienst
van de erven Lewis en nam hij de uitgave en heruitgave van Lewis' werken
ter hand.
Mythe wordt Werkelijkheid
Kenmerkend voor C.S.Lewis is zijn opmerkelijke verbeeldingskracht en
hoe hij dit op bijzondere wijze weet te combineren met het christelijk
geloof.
En over verbeeldingskracht gesproken; Lewis had een vriendschappelijke
band met tijdgenoot en medeschrijver J.R.R.Tolkien, van wiens hand het
wereldbefaamde en verfilmde "The
Lord of the Rings" verscheen.
"The Lord of the Rings" betekent voor de meeste mensen een
prachtig verfilmd sprookje, maar Tolkien schreef zijn vriend:
"The Lord of the Rings" is uiteraard een werk van religieuze
en katholieke betekenis."
C.S.Lewis op zijn beurt, schreef de
befaamde zevendelige "Narnia"-serie voor zowel kinderen
als volwassenen. Ook hier een sprookjesachtig geheel met wederom een
diepzinnige geestelijke ondergrond.
Lewis en Tolkien hadden een gemeenschappelijke belangstelling voor Noorse
en IJslandse sagen en mythen; ze bediscussieren dat de mythen van de
volkeren als versplinterde fragmenten van het ware licht gezien moeten
worden, ofwel; mythe wordt werkelijkheid. De mythe biedt de mogelijkheid
zich een begrip te vormen van de vaak abstracte werkelijkheid; vanuit
de mythe komt de realiteit op ons toe die de individuele ervaring te
boven gaat. God is meer dan een god, niet minder. We moeten ons niet
schamen voor de mythische glans in de theologie. We moeten niet zenuwachtig
worden over de 'parallellen' en "heiden'-christenen: die moeten
er zijn, het zou zelfs een struikelblok zijn wanneer ze er niet waren.
We moeten ons niet, op grond van een verkeerd soort spiritualiteit,
op een welkom van de verbeeldingskracht onthouden. Dit immers is het
huwelijk van hemel en aarde: volmaakte mythe en volmaakt feit, die niet
alleen onze liefde en gehoorzaamheid voor zich opeist, maar ook onze
verwondering en vreugde, bedoeld net zo voor de wilde, het kind en de
dichter in elk van ons, als voor de moralist, de geleerde en de filosoof.
Om consequent christen te zijn dienen we zowel het historische feit
te aanvaarden als ook de myhte (alhoewel feit geworden) te beamen met
dezelfde verbeeldingskracht waarmee we mythen in het algemeen omarmen.
Het ene is niet minder noodzakelijk dan het ander. Iemand die het christelijk
verhaal als feit ontkent maar die het als mythe voortdurend als geestelijk
voedel tot zich neemt, is wellicht spiritueel levendiger dan iemand
die het aanvaardt maar er niet veel over nadenkt; de modernist - zelfs
de extreme modernist, die in ongeveer alles behalve in de naam van christen
ongelovig is - hoeft niet een dwaas of een hypocriet genoemd te worden
omdat hij, zelfs midden in zijn atheistisch intellectualisme, koppig
de taal, de riten, de sacramenten en het verhaal van de christenen vasthoudt.
Religie kan worden ervaren als werkelijkheid, van goddelijke oorsprong,
letterlijk en feitelijk als bron van openbaring. Religie kan echter
ook worden ervaren als metafoor, als een menselijke expressie van goddelijke
zaken van vooral historische en symbolische waarde.
C.S.Lewis over Maatschappelijke Betrokkenheid (2
)
"Als de Bijbel ons zegt dat wij de hongerigen moeten voeden, dan
geeft ze ons daarmee nog geen les in kookkunst. Als ze ons zegt dat
we de Schriften moeten lezen, dan geeft ze ons nog geen les in het Hebreeuws
en Grieks of in de Engelse taal."
Verlangen we van kerkelijke leiders dat zij namens de kerk met een bepaald
sociaal programma voor de dag komen? Lewis beschrijft dat die verantwoordelijkheid
echter juist ligt bij de leden, en niet zo zeer bij de leiders.
"De toepassing van de christelijke beginselen bijvoorbeeld op het
vakbondswezen of op het onderwijs moet uitgaan van de leden van vakbonden
en van onderwijzers, zoals de christelijke literatuur voortkomt van
de christelijke roman- en toneelschrijvers en niet van het college van
bisschoppen, in vergadering bijeen en trachtend in hun vrije tijd toneelstukken
en romans te schrijven."
Hoe ziet de ideale christelijke samenleving eruit?
"Als er werkelijk zo'n maatschappij bestaat en u of ik zouden er
een kijkje nemen, dan geloof ik dat we een merkwaardige indruk zouden
meenemen. We zouden voelen dat het economische leven daar erg socialistisch
en in die zin vooruitstrevend was, maar dat het familieleven en de omgangsvormen
er tamelijk ouderwets waren, misschien wel vormelijk en voornaam."
Over de moderne economie en rente:
"Voor dit vraagstuk hebben we de christen-econoom nodig. Maar het
zou niet eerlijk van me zijn als ik u niet had verteld, dat drie grote
beschavingen hebben overeengestemd in het veroordelen juist van datgenen
waarop wij ons ganse leven hebben gebaseerd."
Over liefdadigheid:
"De liefdadigheid - het geven aan de armen - is een essentieel
punt van de christelijke moraal: in de ontstellende gelijkenis van de
schapen en de bokken krijgt men zelfs de indruk dat dit het punt is
waar alles van afhangt. Tegenwoordig zijn er mensen die zeggen dat liefdadigheid
overbodig hoorde te zijn en dat we, in plaats van te geven aan de armen,
een samenleving horen op te bouwen waarin geen armen zijn om aan te
geven. Het is wel mogelijk dat zij volkomen gelijk hebben met hun bewering
dat we een dergelijke samenleving behoren op te bouwen. Maar als iemand
nu meent dat men bijgevolg meteen kan ophouden met geven, dan heeft
hij gebroken met alle christelijke moraal. Ik geloof niet dat iemand
kan bepalen hoeveel wij behoren te geven. Ik vrees dat de enige betrouwbare
regel is: meer te geven dan we kunnen missen."
bronvermelding:
Deze beschouwing over enkele aspecten van het werk van C.S.Lewis werd
deels ontleend aan de webpagina: "C.S.Lewis,
een christelijke apologeet" .
voetnoten:
1. C.S.Lewis; the man and his message, pg.17
2. Mere Christianity by C.S.Lewis
Mormoons Forum
Geen Beterweters
Prima website MVG! Heel goede aanpak om het leerstellige
aan de kerk over te laten en geen poging te doen om 'het beter te weten'.
We hebben niet voor niets een hedentendaagse profeet. Ik ben regelmatige
bezoeker geworden van uw site omdat ik er niet zozeer een 'verbeterde'
versie aantref van wat we al in de kerk leren tijdens de zondagsschool,
maar omdat ik vind dat m'n getuigenis er mee word versterkt.
Ik ben het helemaal eens met C.S Lewis (in uw MVG artikel) waar hij
stelt dat we niet onze eigen sociaal-maatschappelijke verantwoordelijkheid
moeten afwentelen op onze Algemene Autoriteiten of zelfs plaatselijke
leiders,maar dat we mogen putten uit hun voorbeeld en wijsheid en vervolgens
zelf aan de slag zullen moeten gaan in de maatschappij met onze denkbeelden
hoe een christelijke samenleving er wel uit zou moeten zien. Ik hoop
dat MVG deze evenwichtige benadering vast zal houden.