( zie ook 'Mormoons Forum' onder aan deze pagina )

van de redaktie:
Voor veel mensen is homoseksualiteit een nogal afstandelijk begrip waar men eigenlijk niet goed raad mee weet. Het navolgende psychologisch drama 'Adams Keuze' van de hand van tekstschrijver Jan Gillis laat op indringende wijze een aantal vragen bij het publiek achter, vragen die men echter zelf zal moeten beantwoorden...
Adams Keuze wil geen bepaalde mening opdringen, noch nodeloos kwetsend zijn; kunst op zich is immers doorgaans neutraal, onze persoonlijke interpretatie ervan kan verschillen. De tekst is 'uit 't leven gegrepen', en we kunnen vanuit onze eigen ervaringswereld heel wat situatie's snel herkennen. Zoals met de meeste kunstvormen het geval is kan dit toneelstuk ons al dan niet aanspreken, het belangrijkste is dat we aan het denken worden gezet en Jan Gillis is daar op creatieve en humoristische wijze in geslaagd. Wellicht ten overvloede word vermeld dat 'Adams Keuze' op geen enkele wijze pretendeert formele kerkelijke standpunten, van welke geloofsrichting dan ook, te bekritiseren of te verdedigen, dit psychologische drama is slechts 'n momentopname, 'ter leering ende vermaeck'.
Het doek gaat open...


Adams Keuze

Psychologisch drama

Copyright
Jan Gillis

Uitgave 1 1998
Uitgave 2 2006

Jan Gillis
Hombeeksesteenweg 328
2800 Mechelen
België
Tel. 015/41.42.20
GSM 0495/22.29.91

Van deze tekst mag geen kopie genomen worden voor opvoeringen.
Opvoerrechten zijn aan te vragen bij SABAM
Aarlenstraat 75 - 77
B-1040 Brussel
België
Tel. 02/286 82 41

Brochures zijn verkrijgbaar bij ALMO
Jan van Rijswijcklaan 282
B-2000 Antwerpen
België
Tel. 03/260 68 10


ADAMS KEUZE

Scène 1 Sammy en het gezin

Scène 2 Sammy en de verleiding

Scène 3 Sammy en de godsdienst

Scène 4 Sammy en de openbaringen

Scène 5 Sammy en de liefde

Scène 6 Sammy en het aardse tranendal

Scène 7 Sammy en het eeuwige leven

PERSONAGES

ANTOON de vader

MARIA de moeder

SAM de zoon

NADINE de verleidster

FRANS de bisschop

ROSA de dochter van de bisschop

ELDER ALAN LOOKWELL de 1ste zendeling

ELDER JAMES KINGSLEY de 2de zendeling

PATRICK de vriend


SCENE 1

SAMMY EN HET GEZIN

Einde juni rond 17.00 uur

Net iets te ijverig stoft Maria de meubels in de woonkamer af. De living van deze dagdagelijkse familie is niet luxueus maar wel knus ingericht. Op de buffet­kast prijken de foto's van overleden familieleden. Als pronkstuk hangt boven de buffetkast een verbruinde foto van 'grootvader zaliger'.
Centraal in de living staat een tafel met vier stoelen waaraan Antoon druk zit te werken. Dikke mappen, vellen papier en hopen foto's vullen de tafel kompleet. Midden achter is de toegangsdeur tot de woning.
Rechts van de toegangsdeur, haaks op de achterwand staat een scheidingswand van ongeveer 1,5m lengte. Tegen die scheidingswand bevindt zich een prullenmand. Ook de toegangsdeur tot de slaapkamer van de zoon bevindt zich in deze wand. Op de kamer staat een eenvoudig éénpersoonsbed met enkele prullaria die verraden dat het een jongenska­mer betreft.
ANTOON is een 50-plusser en hulpvaardig van aard. Ook zijn gelaat straalt goedhar­tigheid uit. Reeds jaren is hij een overtuigd lid van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen (Mormoonse Kerk) en koestert de stille hoop om ook zijn vrouw tot de 'ware godsdienst' te bekeren. Antoon is ervan overtuigd dat elke moeilijkheid met de hulp van God is op te lossen.
Zijn vrouw MARIA betwijfelt dat ten zeerste. Zij is een 50-jarige, bazige maar ook verbitterde vrouw. Haar liefde voor Antoon behoort al lang tot het grijze verleden. Zolang ze de hoop had gekoesterd dat haar man misschien het mormonisme kon vaarwel zeggen, had ze getracht hem het leven nog goed­schiks kwaadschiks aangenaam te maken. Nu ze beseft dat Antoon standvastig blijft in zijn geloof, kan ze voor hem slechts onbeheerste ironie opbrengen. Zelfs minachting schuwt ze niet.
SAM, hun zoon, is de oogappel van Antoon. Vooral omdat ook hij lid is van de kerk. Sam is negentien en staat op punt af te studeren uit de hogere humaniora. Voor zijn ouder­dom is hij nog altijd van het opvallend brave en gehoorzame type. Niettegenstaande zijn volgzaamheid kan hij in Maria’s ogen -omwille van zijn godsdienstige overtuiging - maar weinig goeds verrichten.
Maria is duidelijk geïrriteerd. Schuiven worden wat harder dichtgeschoven dan normaal. Dit kan echter het werkenthousiasme van Antoon niet temperen. Hij werkt gestadig door en laat zich door niks of niemand aflei­den.

MARIA Heb je nog veel werk?

ANTOON Nog een halfuurtje.

MARIA Sam komt zo dadelijk thuis en ik moet de tafel nog dekken voor het avondeten.

ANTOON Dit werk hier, is veel belangrijker dan het avondeten. Sam kan wel even wachten … en dat eten ook.

MARIA Jij en je hobby. Als je één vrije dag hebt, wil je er twee aan spenderen. Maniakaal noem ik dat! Dat kan toch niks met godsdienst te maken hebben!

ANTOON Maria, hoe dikwijls moet ik je nog vertellen dat familiegeschiedenis geen hobby is maar een duidelijk gebod van onze Heer Jezus Christus.

MARIA Bespaar me a.u.b. je uitleg over de Mor­monen.

ANTOON Is dat niet prachtig! Voor al deze overleden familieleden kan ik binnenkort plaatsvervangend werk verrichten … in de tempel!

MARIA Antoon! Stop dat geleuter en maak je tafel leeg!

ANTOON Nog vijf minuutjes! Dan zijn ook de gegevens van nonkel Jos verwerkt!

MARIA (duidelijk geschokt) Wat! Ga je nonkel Jos ook naar die Mormoonse tempel in Nederland zenden? Jos zaliger was 'mijn' nonkel en niet de jouwe. Bemoei je enkel met jouw familie en laat ‘mijn’ Jos in vrede rusten.

ANTOON Ik ben met jou getrouwd! Jos is dus ook mijn familie! ... En dank zij mijn plaatsvervangend werk voor hem in de tempel zal ook Jos voor eeuwig en altijd in de nabijheid van God kunnen leven. Besef je wat dat betekent Maria? Voor altijd bij God! Voor altijd!

MARIA Jos was een doorbrave ziel, een katholiek in hart en nieren. Ik ben er zeker van dat hij nu al in de hemel is.

ANTOON Hoe kun je daar zo zeker van zijn? Hij heeft nog geen enkele geldige verordening ontvangen om in de hemel te ‘mogen’ leven.

MARIA (wordt strijdlustig) Jos was gedoopt!

ANTOON Maar niet door een correct geordende priester.

MARIA Jij met je verordeningen! Kun je niet over sacramenten spreken zoals alle Katholieken! Jos is gedoopt door een pastoor, hij is voor de kerk getrouwd met tante Jeanne en voor hij stierf aan kanker ontving hij nog het heilig Oliesel. Als jij later sterft, zul je niet half zoveel sacramenten hebben ontvangen als mijn nonkel Jos zaliger. Knoop dat maar goed in je oren! ... (snikt eventjes) ... Jij en ik zijn niet eens voor de kerk getrouwd! … de katholieke!

ANTOON Maria! Dolgraag had ik met jou een eeuwig huwelijk aangegaan in onze tempel … (in extase) Zoetermeer … Sweet Lake. (terug met beide voeten op de grond) Maar je wou je niet eens bij ons laten dopen. (ongeïnteresseerd staart Maria naar het plafond) ... Daarbij ... Mij krijg je niet voor een katholiek altaar.

MARIA Had ik toen geweten dat je zo'n fanatieke Mormoon was, zou ik nooit met jou in 't huwelijksbootje zijn gestapt. Altijd dacht ik dat je mij belangrijker zou vinden dan jouw kerkje.

ANTOON Maar 'jij' bent voor mij het allerbelangrijkste, Maria! Zonder jou kan ik immers nooit een eeuwig gezin bezitten. Nu hebben we al een zoon Sam. Maar later, als we al de geboden van God naleven, zal Hij ons zegenen met een eeuwig nageslacht. Juist zoals Hij bij Abraham heeft gedaan.

MARIA Eeuwig gezin ... geboden ... Abraham ... zegeningen! Ik word misselijk van al die onzin. We hebben een zoon en meer kinderen wil ik niet hebben. Bij de geboorte van Sam heb ik al genoeg afgezien. Trouwens gehuwd zijn tot de dood ons scheidt, vind ik al lang genoeg. Geen haar op mijn hoofd dat eraan denkt om jou voor eeuwig en altijd, als een blok aan mijn been overal naartoe te sleuren.

ANTOON Maria! God kan je zo'n uitspraak kwalijk nemen!

MARIA God zal me zegenen omdat ik het al zo lang bij jou heb uitgehouden. Ik was, ik plas, ik kook en doe boodschappen voor jou! Ik haal geld van je bankrekening … post zelfs je brieven! … Want 'jij' hebt alleen maar tijd voor je 'kerk'. (gooit kwaad haar stofdoek op de grond) ... Ja! Allemaal voor dat onnozel kerkje! Zelfs Sammy heeft niets aan jou! Altijd sleep je dat kind mee naar … die bende!

ANTOON (ernstig) Sam gaat 's zondags mee naar de kerk omdat hij ook overtuigd is van onze waarheid. Sam is een goede jongen. Hij weet maar al te goed wat God van hem verlangt.

MARIA (geniepig en spottend) En wat verlangt God dan van hem? (krijgt niet direct een antwoord, geeft dan maar zelf het antwoord) Die verlangens van jouw God ken ik ondertussen al rot van buiten! Trouwen met een Mormoonse die dan achteraf als een dolge­draaid konijn vele zieltjes op deze verdorven aarde mag baren. God verlangt dat Sammy al zijn kinderen in de Mormoonse geborgenheid en in het licht van de Heer zou grootbrengen, is het niet? ... Ontroerend! ... (na een pijnlijke stilte schakelt ze over op een ander onderwerp, Maria blijft haar man uitdagen) Ben je in de kerk nu nog altijd leraar in de Zondagsschool of ben je ondertussen ... gepromoveerd?

ANTOON Ik ben door God geroepen als tweede raadgever van de bisschop.

MARIA Pft! Raadgever van de bisschop. Uw bisschop is maar een gewone rijkswachter die het in ‘t leger nooit heeft kunnen waarmaken. (smalend) 'Korporaal' Lievens! Daarom dat hij zo graag in jullie kerk is. Daar is hij tenminste 'Bisschop' en baas over 'een kudde' onnozelaars zoals jij.

ANTOON 'Broeder' Frans Lievens is een uitstekend leider voor onze geloofs­gemeenschap. Bedenk dat ook Petrus slechts een eenvoudige visser was. Broeder Frans doet zijn uiterste best om ons in deze moeilijke 'laatste dagen' naar ons einddoel te loodsen.

MARIA Ons, ons! Prent het maar goed in je hoofd dat 'ik' niet bij die 'ons' behoor. En als Christus inderdaad één van deze dagen zou weerkeren, zal Hij de eerste zijn om mij uit gans de wereldbevolking naar voor te roepen om mij persoonlijk in de bloemetjes te zetten. (pauzeert omdat ze reactie verwacht) ... Na al dat nutteloos ge­zwets dat ik mijn gans leven van jou heb moeten aanhoren.

ANTOON Wees niet zo hardvochtig, Maria! Anders zal ons gezinnetje nooit de vreugde kennen die God ons in het sacrament van het huwelijk heeft beloofd.

MARIA Waar belooft God die huwelijksvreugde? In je 'Boek van Mormon' zeker?

ANTOON Het huwelijk is een heilige instelling, Maria! Door God aan alle mensen opgelegd.

MARIA Ga en vermenigvuldig! ... Arme Eva! Haar tweede kind bleek al direct een broedermoordenaar te zijn. Het huwelijk een heilige instelling! Laat me niet lachen! Ha! Ha!

ANTOON (in de verdediging) Dat was niet de schuld van God! Van bij het begin deed Satan zijn uiterste best om Gods plan met zijn kinderen te kelderen.

MARIA Antoon! Nu begin je me echt te vervelen! Wie gelooft er de dag van vandaag nog in de duivel? Alleen simpele duiven zoals jij, ja!

ANTOON Maria, laat ons hier verder geen ruzie over maken.

MARIA Je wilt weer je ongelijk niet toegeven hé! Gelukkig is er nog iemand zoals ik de slimste in huis. Ruim nu verdomme die tafel af!

Haast geruisloos, boekentas in de hand, komt Sam via de voordeur binnen. Hij draagt een licht zomerjasje. Hij kijkt een beetje suffig en weet niet goed wat hij zijn ouders zal moeten vertellen. Zijn jas hangt hij netjes aan de kapstok naast de deur.

MARIA Hoe was je examen Frans vandaag?

SAM Moeilijk!

MARIA Ben je geslaagd?

SAM Ik weet het niet. Het was ook zo warm in de klas.

MARIA In 't zuiden van Frankrijk spreken ze allemaal Frans en daar is het nog veel warmer dan hier. Hoe was je toets, goed of slecht?

Sam mompelt binnensmonds en is duidelijk afwezig.

ANTOON Is er iets wat je dwarszit jongen? Je proef zal niet zo slecht zijn geweest . Je hebt werkelijk genoeg tijd in je voorbereiding gestoken.

MARIA Weet jij zo zeker waar hij allemaal zijn tijd aan verprutst?

ANTOON Onze zoon is eerlijk en zal nooit zijn tijd aan iets verprutsen!

MARIA (mompelend) Dit huis zit hier vol prutsers!

SAM Ik heb een brief ontvangen ... uit Salt Lake City!.

Algemene stilte! Uit zijn schooltas haalt Sam voorzichtig de bewuste brief.

SAM Vanmorgen lag hij in de brievenbus. Ik heb hem mee naar school genomen om hem daar rustig te kunnen lezen.

MARIA Zonder je moeder daarvan te verwittigen?

Antoon duidt haar te zwijgen.

SAM Hij is van het Eerste Presidium.

ANTOON (opgetogen) Van de profeet! Is het je zendingsoproep?

Verwezen knikt Sam.

SAM Op 1 augustus wordt ik in de U.S.A. verwacht. Ik moet me in het opleidingcentrum voor zendelingen in Provo melden.

Tot nu toe stond Maria met open mond te luisteren.

ANTOON Maar dat is prachtig jon ...

MARIA Zendeling? Provo? Wat betekent al die onzin?

ANTOON Onze jongen gaat op zending, Maria! Voor twee jaar! Op 1 augustus wordt hij in de Verenigde Staten ...

MARIA En wie betaalt dat feestje? Van mij krijgt hij geen rooie duit.

ANTOON Jarenlang hebben Sam en ik gespaard opdat hij die zending zou kunnen betalen Maria.

MARIA En ik me ondertussen voor jullie maar uitsloven! Mijn lieve zoontje kan dan, dank zij mijn arbeid, voor enkele jaartjes naar Amerika gaan. (kordaat) Daar komt niks van!

ANTOON Sam heeft daar zelf voor gespaard, Maria. Heel de buurt schuimde hij wekelijks af om auto's van de buren te mogen wassen? De laatste 2 jaren ging hij tijdens de vakanties ook altijd aan zee als kelner werken?

MARIA Als kelner? Ik dacht dat hij juist die wagens waste om in ‘vakan­tie’ naar zee te kunnen gaan. (keert zich woedend tot Sam) Jij klein onderkruipertje! Al die tijd verdien jij geld waarvan ik geen enkele cent te zien krijg. En dan denk je zomaar voor twee jaar uit mijn leven te kunnen verdwijnen. In dienst van die kerk nog wel.

Ze hapt even naar adem om dan even strijdlustig als voorheen te vervolgen.

Als je twee jaar op zending wil gaan, kun je evengoed nog twee jaar verder studeren. Met het diploma dat je dan in handen hebt, kun je aardig wat geld verdienen en dan zal je die zending (kijkt nu boos naar Antoon) ... en die verdomde kerk … wel rap vergeten zijn.

ANTOON Nee Maria! Doe onze jongen zoiets niet aan! Zoals alle jonge mannen in onze Kerk, hunkert ook onze zoon naar een zending. Eindelijk kan hij bewijzen dat hij in dienst staat van de Heer! … Achteraf kan hij nog altijd verder studeren.

MARIA Over mijn lijk! Het twee jaar aftrappen en dan denken dat ik me daarna terug voor zijn studies zal uitsloven!

Ondertussen rinkelt de telefoon, Maria haakt af.

Sammy mag het gerust vergeten om zo met mijn voeten te blijven spelen. Hallo! ... Met wie? ... Pa­trick? ... Sam! Telefoon voor jou!

SAM (neemt telefoon over) Patrick? ... Ja, de brief is aangekomen! ... Twee jaar ... Nee, ik speel niet met je voeten ... Patrick luister ... Het is niet zo drama­tisch ... Patrick! (roept nu) Patrick!

Verslagen legt Sam de haak op.

MARIA Wie is Patrick? Iemand van ‘t school? (Sam knikt van nee. Maria nu bozer) Iemand van de kerk?

ANTOON (nog overrompeld door al het voorgaande) Er is geen Patrick in onze kerk! ... (even stilte) Maria a.u.b.! Laat Sammy toch dat leven leiden dat hij zelf heeft uitgestippeld! Als hij ervoor gekozen heeft om twee jaar als zendeling te leven, als hij wil bewijzen dat hij een willig werktuig is in de handen van de Heer, als hij gezinnen uit Satans greep wil redden, als hij ...

MARIA Als hij zelfs maar voor één minuut dit huis durft te verlaten … om daar (wijst naar de deur) op straat voor zendeling te spelen … dan zet onze Sam­my hier geen voet meer binnen.

ANTOON Als jij hem de voordeur weigert, laat ik hem wel via de achterdeur binnen.

MARIA Als jij hem dan via de achterdeur terug binnenlaat, ga ik wel langs de voordeur naar buiten! ... En voor altijd! Heb je 't gehoord? Ook voor altijd!

ANTOON Je meent niet wat je zegt!

MARIA Ik meen elk woord van wat ik zeg. Juist zoals jij het meent om tweede raadgever te zijn van dat bisschopje. Juist zoals dat stuk onbenul in 't Frans meent op zending te moeten gaan.

SAM (stilletjes) Ik ga niet op zending!

ANTOON Misschien wordt hij naar Frankrijk gezonden en leert hij daar wel zijn Frans!

MARIA Misschien, misschien! ... Misschien wordt jij nog ooit terug nuchter en besef je eindelijk dat ons gezin veel meer nodig heeft dan een zendeling.

ANTOON Ik ben altijd nuchter ... nooit drink ik alcohol ... en Sams zending zal zijn verdere toekomst zeker niet in de war brengen.

SAM (luider) Ik ga niet op zending!

ANTOON (heeft nog steeds geen attentie aan Sam geschonken) Een zending zal voor Sam ...

MARIA Stop je gezaag Antoon. Onze Sam zei iets ...

SAM Ik ga niet op zending!

ANTOON … Hoe? ... Maar! ... Je hebt toch een getuigenis over je zending?

MARIA (triomferend) Ze hebben niet allemaal zo'n geloofsovertuiging als jij, hé Antoon!

ANTOON (angstig geworden) Wie of wat heeft u van gedachten doen veran­deren Sam?

MARIA (spottend) Nuchterheid Antoon! Nuchterheid die hij alleen maar van mij kan geërfd hebben!

ANTOON Wat is er gaande, Sammy? We hebben toch geen geheimen voor mekaar? Of wel soms?

MARIA (smalend, Antoons woorden herhalend) Laat Sammy toch het leven leiden dat hij zelf heeft uitgestippeld, Antoon!

ANTOON Vertel me jongen, wat zit er je dwars?

SAM Ik kan niet op zending pa, ik ben er niet waardig voor!

ANTOON Niet waardig! Is het zo erg jongen?

Sam knikt.

ANTOON Wat weerhoudt je er dan van om op zending te gaan, Sammy?

SAM Ik ... ik ben ... niet waardig ... ik ... ik ben homo!

Algemene stilte! Totaal verbouwereerd wankelt Antoon tot voor het portret van grootvader. Zenuwachtig geworden begint Maria terug de meubels af te stoffen.

ANTOON Ben je er zeker van jongen? Misschien probeert de duivel enkel maar je gedachten te manipuleren. Als je negentien bent,durven er wel krankzinniger zaken door je hoofd spoken . Ik weet nog heel goed toen ik negentien was! Toen pro­beerde de duivel me ook ...

SAM Ik ben een homo, pa! En ik heb al een vriend!

ANTOON (ongelovig) Een homo? ... Hoe heb je dat voor mij (met nog wat meer na­druk) ... 'en voor de kerk', verborgen kunnen houden, jongen?

MARIA (herwint haar strijdlust) Ik wist dat die kerk niet te vertrouwen was!

ANTOON Onze kerk keurt homoseksualiteit helemaal niet goed, Maria!

MARIA (opstandig) Aanhouden mag ook niet in jullie kerk maar toch laten ze veelwijverij toe!

ANTOON Vroeger, toen de kerk nog moest groeien, was het meervoudig huwelijk, een gebod van de Heer, Maria. Nu is dat gebod al meer dan honderd jaar verleden tijd.

MARIA (met tranen van woede) Misschien vindt de Heer dat er al genoeg Mormonen rondlopen! Waarom laat God verdomme toe dat mijn zoon een homo is, een janet? (Tot Sam) Wie is die gluiperd die jou er heeft van overtuigd om bij hem in bed te kruipen? Soms ook een Mormoon?

ANTOON Met gekijf lossen we het probleem niet op Maria!

MARIA (Tot Antoon) Als ik te weten kom dat er één mormoon aan zijn lijf heeft gezeten, dan schiet ik hem af! ...Te samen met die bisschop van jou!

SAM Het is geen Mormoon ma!

MARIA Wie is het dan? Soms iemand die je aan 't bekeren bent?

SAM Patrick!

MARIA Wat! Die van de telefoon van daarnet? (Sam knikt ja)

ANTOON Wie is die jongen Sam?

SAM Iemand van de voetbalclub, pa.

ANTOON Hou je van hem? (Sam knikt ja)

MARIA Nu pink ik echt een traan weg, maar niet van vreugde hoor! Hoe durf je mij zoiets aan te doen? Voetballen noemen ze dan sporten! ... Mooie sport!

SAM Ik heb alles geprobeerd, pa. Maar die neiging onderdrukken, lukte me niet.

MARIA Die neiging zal ik voorgoed uit je lijf krijgen! Daar zorg ik wel voor! Zo­waar ik je moeder ben!

ANTOON Misschien is het van voorbijgaande aard jongen. Laten we er morgen nog eens rustig over praten.

MARIA (klopt met vuist op tafel) Ik duld het niet! Ik wil niet dat mijn zoon een janet is!

(Lichten op de scène uit)

SCENE 2

SAMMY EN DE VERLEIDING

Begin juli rond 11.00 uur 's morgens

Maria, beladen met boodschappen, komt samen met Nadine de eetkamer binnen. In de loop van haar gesprek met Nadine zal Maria al haar boodschappen wegber­gen.
Nadine is een jonge vrouw van vooraan in de twintig. Haar opvallende kledij verraadt dat zij zeker en vast geen Mormoonse is. Ze is mooi en zelfzeker en heeft ongetwijfeld veel vrienden maar niet te veel vriendinnen.

MARIA Doe maar alsof je thuis bent!

NADINE Is Sam er nog niet?

MARIA Die is gaan voetballen! Seffens komt die wel!

NADINE En! ... Is hij cool?

MARIA Wat?

NADINE Cool? Is Sam tof?

MARIA (ijverig in de weer) Ja ja! ... Ga zitten!

NADINE (neerploffend in de zetel) Zo'n uitnodiging krijg ik ook niet elke dag!

MARIA Om te gaan zitten?

NADINE Nee! Om iemands zoon te mogen versieren! Trouwens, met zo'n voorstel komen meestal verontruste vaders op de proppen!

MARIA Mijn echtgenoot is een schijtbroek! Geen haar op zijn hoofd dat eraan denkt om onze zoon voor te lichten.

NADINE Is je zoon dan nog zo preuts? Ik hoop dat hij knap genoeg is, anders kras ik dadelijk op.

MARIA Nadine! Je gaat me nu toch niet in de steek laten hé? Sam zal je echt beval­len! Je hoeft hem alleen maar een beetje op te jutten. Geef hem dezelfde behandeling als die meester­gast in de fabriek. Die krijg je nu toch ook niet meer uit je bed hé? Waarom zou jouw tactiek bij mijn zoon niet lukken?

NADINE Maria! Ik vind je een gevaarlijke vrouw!

MARIA Gevaarlijk! Hoezo?

NADINE Een moeder die haar zoon in mijn bed wil, is voor mij een gevaarlijke vrouw.

MARIA Och kom! Gevaarlijk! … Een jong stuk vlees … zomaar voor ’t grijpen … gratis … voor niks! Zoiets makkelijks heb je nog nooit mogen meemaken zeker! ... Maar vergeet uw pil niet te slikken! Ik sta niet in voor gebeurlijke zwangerschappen! ... En Sam ook niet!

NADINE Maak je nu maar uit de voeten, ploegbaas! Ik wil het strijdterrein voor mij alleen! ...

Maria gaat richting voordeur, Nadine roept haar luid na.

... En vergeet geen 100 euro op mijn bankrekening te storten?

Nu Maria weg is, begint Nadine de voor haar onbekende living met haar ogen af te tasten. Rustig staat ze op uit haar zetel en bekijkt met interesse de foto's op de buffet­kast. Behoedzaam trekt ze de laden van de kast open. Voorzichtig haalt ze er een boek van Mormon uit. Al bladerend in het boek, gaat ze terug naar de zetel en zet er zich gemakkelijk in neer. Ze begint te lezen.
Zonder maar even naar Nadine te kijken, stormt Sam de living in. Nog in voetbalkledij rent hij terstond zijn slaapkamer binnen en gooit zich snikkend op bed. Nadine tippelt op haar tenen naar de slaapkamer. Ze legt het boek op de tafel neer.

NADINE (vanuit het deurgat van de slaapkamer) Hi!

SAM (schrikt op) Wie ben jij? (veegt een traan weg)

NADINE Een kennis van je moeder … uit de fabriek.

SAM Hoe kom je hier?

NADINE Ik ben met je moeder gaan winkelen! Ze was haar bain de soleil voor de congé nog vergeten af te halen. (keurt Sam van kop tot teen) ... Ze vroeg me om hier op haar te wachten.

SAM Heb je ook verlof? (Nadine knikt van ja) Oh ja … Dat klopt! Mijn ma ook. (even stilte)

NADINE Mag ik binnenkomen?

SAM (springt op van zijn bed) Nee, nee, nee! Ik kom wel met jou in de eetkamer zitten!

Uitermate beleefd biedt Sam in de eetkamer Nadine een stoel aan. Zelf gaat hij ergens ver genoeg van haar zitten.

SAM Wil je een glas water, 't is warm buiten?

NADINE (staat op en slentert verleidelijk op Sam toe) Jij kunt ook best wel wat water gebruiken ... of een douche? Je voetbaltruitje is helemaal doorweekt van ‘t zweet!

SAM (Sam wil opspringen) Sorry, ik ...

NADINE (drukt hem voorzichtig terug op de stoel) ... Ik hou van mannenzweet, dat windt me op (ruikt aan Sams nek, haar handen glijden langs zijn armen).

SAM (een beetje tegenpruttelend) Het lag helemaal niet in ... niet in mijn bedoeling ... u ... u op te winden.

NADINE (trekt Sam van de stoel naar de zetel) Helemaal niet? Dat lieg je toch een beetje, nietwaar Sammy?

SAM (wil zich voorzichtig lostrekken) Ik zal maar gaan douchen! ... Mijn ma komt zo dadelijk terug!

NADINE Die blijft nog wel een half uurtje weg! ... Zal ik je rug wassen?

SAM Nee, nee ... ik heb daarvoor een borstel! Blijf maar rustig in die zetel zitten.

NADINE (staat op uit de zetel) Ben je bang voor mij? Ik zal echt niet bijten hoor! ... Of hou je van bijtende vrouwen?

SAM (in lichte paniek) Nee, ik ben niet bang. Ik ben ...

NADINE Je bent alleen maar een beetje bang dat moederlief je zal betrap­pen … met mij?

SAM Ja ... Nee ... Ik ... Jij ...

NADINE (neemt hem terug bij de hand) Wees nu toch eens rustig, ik zal je niet opeten hoor!

Sam bemerkt het Boek van Mormon op de tafel en graait ernaar alsof het zijn enige red­dingsboei is.

SAM Hoe komt dat hier? Dat lag toch in de schuif?

NADINE Ik was erin aan 't lezen voor je hier huilend binnenstoof!

SAM Oh! Interesseert het Boek van Mormon jou?

NADINE Mij interesseert alles wat jou interesseert! Je hebt me direct ver­overd! Waarom weende je trouwens?

SAM Euh! ... Iemand ... euh ... iemand verscheen niet op de voetbalmatch.

NADINE Jullie trainer soms? Die wil ik ook wel eens ontmoeten! Een trainer die zijn spelers in tranen doet uitbarsten, moet me er wel eentje zijn! Niet soms? … Hoe heet die kei?

SAM Patrick! … euh ... Hij kan inderdaad goed ... trainen. (Sam bladert schichtig in het Boek van Mormon) Wat las je?

NADINE (terwijl zij zijn truitje uit zijn slipje trekt) Iemand probeerde gouden platen te stelen waarop kronieken stonden geschreven.

SAM (nogal onhandig tracht Sam zijn truitje terug op zijn plaats te trekken) Oh ja! De geschiedenis van Nephi! Zijn vader Lehi had hem opgedragen om die gouden platen te bemachtigen. Daarom dat hij...

NADINE Stil! Ik voel vlees! Laat ons toch maar terug naar de slaapkamer gaan.

Kordaat duwt ze de tegenpruttelende jongen achterwaarts de kamer in. Sam valt pardoes op ‘t bed. In een wip zit zij schrijlings bovenop hem. Uitdagend knoopt ze haar bloesje los.

SAM (verbouwereerd) Wat wil je van mij?

NADINE (duwt zijn shirt naar boven) Ik wil je zien, mooie jongen … Compleet!

SAM (wordt boos) Laat me gerust! Mijn godsdienst laat dat niet toe!

NADINE (Met haar volle gewicht tracht ze de tegenspartelende Sam in bedwang te houden) Je behoort tot zo'n zinnenprikkelende sekte, is het niet? De Mormonen! Mijn mooie Mormoon! (kust zijn borst).

SAM (kreunend) A.u.b.!

NADINE (houdt zijn armen strak achterover gedrukt) Wat wens je nog meer, schatje? Een intieme massage?

Kreunend probeert Sam zich te bevrijden. Onverwacht komt Antoon de living binnengestapt.

NADINE Voel je nog niets?

ANTOON Wat is hier allemaal gaande?

NADINE (argeloos over haar schouder) Zin in een triootje?

ANTOON (trekt woedend Nadine van Sam weg. Tamelijk onzacht belandt die tegen de deurstijl) Laat direct mijn zoon met rust en verdwijn! … Of ik bel de politie! Begrepen? (Met een dreigende blik staat Antoon bij Sam die nog steeds hulpeloos op het bed ligt) Je seksuele geaardheid schijnt wel om de haverklap te veranderen! Wat heeft dit te betekenen?

SAM (komt van het bed en trekt zijn truitje naar beneden) Ik heb daar niet om gevraagd pa!

ANTOON Dat (wijst dreigend naar Nadine) is het allerlaatste wat ik van een priesterschapsdrager had verwacht! En te bedenken dat juist die priester mijn zoon is.

NADINE (beteuterd) Leert hij voor priester? Dat had Maria me niet verteld!

ANTOON (verrast) Maria? Mijn vrouw?

Op dit moment komt Maria welgemutst binnen.

MARIA (terwijl ze een pakje op tafel legt) Sammy! Hoe is 't met mijn lieve kleine Sammy?

Met bliksemende ogen stormt Antoon de slaapkamer uit. In het deurgat neemt Nadine een vampachtige pose aan. Sam heeft enkel maar tijd om zijn T-shirtje zenuwachtig in zijn broekje weg te stoppen.

ANTOON Maria! Ik denk dat wij een hartig woordje te praten hebben!

MARIA Wat doe jij hier? Ik dacht dat je vandaag nog moest werken?

ANTOON Ik heb een halve snipperdag genomen … op aanraden van God … Hij stelde me voor om eens rustig met Sam te komen praten. Zo te zien ben ik wel net op tijd gekomen.

MARIA Jij bemoeit je ook altijd met ons huishouden als je ‘t niet hoeft te doen.

ANTOON Wat doet die slet hier?

NADINE (terwijl ze haar blouse vastknoopt) He! Let op je woorden hé! Of ik klaag je aan voor laster!

MARIA Nadine is mijn beste vriendin. Zoals zij ken ik er geen twee!

ANTOON En is ze soms ook de vriendin van Sam?

SAM Ik ken haar niet, pa! Echt waar!

MARIA (stilletjes) Ik heb haar hulp gevraagd!

ANTOON (dreigende stem) Ga verder!

MARIA (neemt terug de touwtjes in handen) Iemand moet er toch voor zorgen dat Sam de vrouwen leert kennen.

SAM (Protesterend vanuit de kamer) Echt waar pa! Ik wou haar niet aanraken!

MARIA (tussen haar tanden) Onnozel kind! Dat had je beter wel gedaan!

ANTOON (tot Maria) Hoe durf je jezelf zo verlagen?

NADINE Ik ben hier weg! Die twee vrouwenhaters zijn er teveel bij! (Nadine loopt naar de voordeur maar stopt abrupt) ... Maria, je hebt toch die 100 euro op mijn bankrekening gestort?

ANTOON Welke 100 euro?

Maria slaat haar ogen neer maar zegt niets.

ANTOON Heb je Nadine betaald om ...?

Maria zwijgt nog steeds. Er volgt een pijnlijke stilte. Triomferend kijkt Nadine nog even rond en verdwijnt van het toneel. Zonder iets te zeggen gaat Antoon aan het hoofdeinde van de tafel zitten en grijpt het Boek van Mormon met beide handen krampachtig vast. Maria neemt stilletjes haar pakje van de tafel en gaat ermee naar de kast. Met veel geritsel van papier maakt ze daar het pakje open en neemt er een boek over seksuele voorlichting uit. Kordaat draait ze zich om en gooit het boekje voor de neus van Antoon op tafel neer. Schoorvoetend komt Sam uit de slaapkamer.

SAM Ik wou weglopen, pa! Net zoals Jo­seph ... de zoon van Jacob, ijlings wegliep van de vrouw van de hoveling van de farao ... Hoe heette die hoveling uit de bijbel nu ook weer?

ANTOON (mompelend) Potifar.

SAM Ja! Juist! ... Net zoals Joseph van de vrouw van Potifar wegliep ... toen ze hem wou verleiden ... Maar ik kon niet weglopen pa. ... (in paniek) Ze zat bovenop me!

MARIA (begint haar betoog heel stilletjes, maar haar woorden zullen echter geleidelijk in volume toenemen) Zielig! Gewoonweg zielig! Ik die dacht dat Sammy een echte casanova zou worden! En mijn man! Die blijft daar maar aan 't tafel zitten als een echte bloemzak! Die ziet zelfs de kans om - ook nu - de bijbel erbij te sleuren. Maar ik ken ook mijn schriften, bende sufferds! Toen Joseph zich uit de armen van de vrouw van Potifar wou bevrijden, gooide hij als laatste redmiddel de kleren van zijn lijf en rende spiernaakt weg van de verleiding. (slikt even haar woede weg) Onze Sammy lag daar nog met al zijn kleren aan ... bovenop dat bed ... als een hulpeloos, klein mannetje. Veel liever had ik Sammy hier in zijn blootje zien rondlopen. Maar dat mag natuur­lijk niet van jullie kerkje ... Is ‘t niet Antoon? ... Bloot lopen en de natuur zijn gange­tje laten gaan, mag niet in jullie sekte hé?

(Wachtend op een repliek, fixeert Maria met haar ogen haar echtgenoot die nog steeds als een standbeeld aan de tafel zit)

... (brullend) Ik heb het tegen jou Antoon!

Met een klap slaat Antoon het boek van Mormon dicht.

ANTOON Seffens komt de bisschop met Sam praten.

MARIA (uit haar lood geslagen) Praten over wat?

ANTOON Over zijn zending!

SAM Ik ga niet op zending pa.

ANTOON De bisschop zal daar met jou over praten Sammy. Geef hem een kans opdat jij je betere ik zou kunnen terugvinden. Hij zal je wel tot inkeer brengen.

MARIA Jij moet met je zoon praten, dommerik! Niet die bisschop.

ANTOON Maria, a.u.b.! Bemoei je niet met kerkelijke aangelegenheden!

MARIA Ik bemoei me met alles wat mijn zoon betreft! Knoop dat maar goed in je oren!

ANTOON Je hebt je al genoeg gemoeid! Nadine was daar het beste voorbeeld van! Geef mij de mogelijkheid om dit ganse zootje op te klaren. Maria! Het enige wat ik je vraag is ons voor een half uurtje alleen te laten. Een half uurtje maar ... meer niet!

MARIA (na enig getreuzel) Oké! Een half uurtje dan! (begeeft zich naar de uitgang. Draait zich nog even om) Maar als jij en die bisschop onze Sam nog meer onzin willen wijsmaken, zal het er stuiven. Dat zweer ik je!

(Lichten op de scène uit)

SCENE 3

SAMMY EN DE GODSDIENST

Zelfde dag 18.00 uur 's avonds

De tafel staat gedekt voor het avondeten. Achter de tafel zit Antoon. Aan beide hoofdeinden zitten Maria en Sam. Tijdens het gebed dat Antoon uitspreekt, houden beide mannen devoot het hoofd gebogen. Maria rookt uitda­gend haar sigaret verder zonder deel te nemen aan het gebed.

ANTOON We danken U Vader voor het avondeten dat U ons heden heeft verschaft. We danken U tevens voor de zegeningen die we vandaag van U zullen mogen ontvan­gen. Zegen dit eten opdat het ons zowel lichamelijk maar vooral geestelijk sterk en gezond zou maken. Dit alles vragen we U nederig in de naam van onze Heer Jezus Christus, Uw Zoon en onze oudste Broeder. Amen!

MARIA Smakelijk! (dooft agressief haar sigaret en neemt een pollepel soep) Vandaag is het zelfbediening!

ANTOON (terwijl hij ook een pollepel soep neemt) Ik vraag me af wanneer de bisschop komt? Hij had al lang hier moeten zijn.

MARIA Die zal wel zo dadelijk aanbellen! Die stomme Mormonen vallen altijd bij iemand binnen telkens een normale mens aan 't eten is.

SAM Mag ik ook de s ...

Zijn vraag wordt onderbroken door de bel aan de voordeur. Antoon springt recht en rent naar buiten. Woedend wipt ook Maria van haar stoel op, draait die met veel tumult om en zet er zich, armen gekruist, terug op neer. Met haar rug naar de inkom­deur hoeft ze degene die binnenkomt niet te zien.
Frans, de bisschop, komt binnen gevolgd door Antoon. Frans is nog steeds in werkkle­dij. Dat betekent dat hij een rijkswachteruniform draagt. Aan zijn heup bengelt er een pistool.

FRANS Goeie avond Maria! Dag Sam! Sorry dat ik jullie stoor bij het avondeten. Hm! Dat ruikt hier lekker!

MARIA (zonder Frans een blik te gunnen) Kan je vrouw nog altijd niet koken? (draait zich traag om en bekijkt Frans van kop tot teen) Sinds wanneer loopt de bisschop er gewapend bij als hij zijn schaapjes gaat bezoeken? Zijn de Mormonen ineens zo gevaarlijk geworden?

FRANS (lacht er eens hartelijk mee) Nee, nee Maria! De Mormonen zijn nog altijd even braaf! Maar vanmiddag is er in de stad een bankoverval gepleegd! Zonder pardon werd de loketbediende neergeschoten! ... Waar gaan we toch naartoe? (merkt op dat Maria nog steeds zijn pistool beloert) ... Als het u hindert Maria, zal ik het wel even wegleggen. (Frans maakt de gesp los terwijl hij verder zijn verhaal doet) Overal spatten bloed! De twee medewerkers van de bankbediende werden in shock naar het hospitaal gevoerd. De rijkswacht werd ook opgeroepen. …Vandaar dat ik zo laat ben. Met al die bankovervallen tegenwoordig, heb ik veel onregelmatige uren te kloppen ... (legt holster met revolver op de buffetkast) . Allemaal uren die moeilijk te rijmen vallen met mijn taken in de kerk. Al goed dat Jezus zo'n perfecte organisator is. Al bij al ben ik nog betrekkelijk vroeg bij jullie aangekomen.

MARIA (mompelend) Van mij had Hij die bankoverval dan wel iets later mogen plannen!

FRANS (tot Sam) … En! Blij met je zendingsoproep? Erik werd ook opgeroepen! Ik veronderstel dat je vader me hiervoor bij jullie heeft laten komen! (tot Maria) Ja, ik weet het! Moeders zijn altijd zo ongelukkig en ongerust als ze horen dat hun geliefde zoon voor twee jaren uit hun gezichtsveld zal verdwijnen. Ik verzeker je, Maria, je hoeft niet bang te zijn. Sam is in de handen van onze Heer. Beter kan hij het nooit treffen.

MARIA (nog steeds met haar rug naar de bisschop) Ik vraag me af of kardinaal Danneels ook bij zijn parochianen met een pistool op zak op bezoek komt? ... Maar ja, ... de Mormoonse Kerk is ook helemaal vanuit het Wilde Westen naar België overgewaaid. Is ‘t niet ... Franske?

FRANS (lachend, alsof ze net een goede mop heeft vertelt) Je weet Maria dat wij in onze Kerk, zelf in ons levensonderhoud moeten voorzien. Wij laten vadertje staat daar niet voor opdraaien.

MARIA Dat komt omdat jullie kerkje in België nog steeds niet erkend is geworden ... Franske. Anders zouden jullie wel, op de één of andere manier, van de staat profiteren.

FRANS (zalvend) Waarom toch zo bitter Maria? Christus was toch ook timmerman? En Paulus …was dat geen tentenmaker? En de apostelen? De meeste waren gewone vissers? … Of neen! Er was zelfs een belastingontvanger bij? (lacht) Dat is toch erger dan een rijkswachter hé? En die Matteüs was een apostel, ... ik ben maar een simpel bisschopje. ... (filosoferend) Ja, Maria, ik denk … in de tijd van Christus … dat jij het moeilijk zou hebben gehad.

MARIA (tussen haar tanden) Onnozelaar! Danneels heeft veel meer klasse dan jij. (luider) Christus zie ik toch niet direct zijn evangelie verkondigen met een pistool in de hand?

ANTOON Maria, je hebt me beloofd om ons een halfuurtje alleen te laten. Ga nu!

MARIA (kijkt met een blik vol spijt naar de welgevulde tafel) Oké! Voor het welzijn van mijn gezin, zal ik nu mijn zelf gekookt soupeetje laten koud worden! (staat op en loopt naar de deur)

FRANS (verontschuldigend) Dat hoeft niet Maria. Als je wil, kom ik later wel even terug.

MARIA (vanuit de deuropening) Nee, nee! Blijf maar! Je zal je hier rot amuseren.

Maria verdwijnt. Tijdens het voorgaande heeft Sam rustig zijn portie soep en hutse­pot binnengelepeld.

FRANS (Zet zich neer. Al lachend) Denk je dat je tijdens je zending geen eten zult krijgen? ... (terug ernstig) Tussen haakjes! Wanneer zoek je met je vader door de tempel te gaan? Je weet! Voordat je op zending vertrekt, moet je eerst al je verordeningen in de tempel ontvangen. Trouwens! Ik heb onze zendelingen gevraagd om eens langs te komen. Die zullen je wel nuttige tips over het zendingswerk kunnen geven! Ik heb ook nog ...

ANTOON Sorry voor de onderbreking, bisschop! Maar eigenlijk zouden we graag een ernstig gesprekje met u willen hebben. Vooral Sammy! Ik denk dat ik nu beter mijn zoon aan ‘t woord laat. Is ‘t niet Sammy?

SAM Bisschop! ... euh! Ik denk ... dat ik ... niet op zending kan gaan.

FRANS (heel ernstig) Hoezo jongen? Ken je soms een meisje waar je graag mee zou willen trouwen? Kom nu! Als ze je werkelijk graag ziet, zal ze wel twee jaartjes kunnen wachten! Niet?

SAM Nee ... dat is het niet.

FRANS Of wil je eerst verder studeren Sam? Je weet toch dat iedereen die zijn studies voor Christus onderbreekt, achteraf rijkelijk door Hem zal beloond worden? Met veel brio kun je nog altijd van de universiteit afstuderen … na je zending natuurlijk. Dank zij al de zegen­ingen die je dan van Jezus nog tegoed hebt … omwille van al dat zendingswerk ... Begrijp je… ?

SAM Het zijn niet mijn studies die mij beletten … 't Is maar ... dat ik ... enfin ... ik ... ik weet echt niet hoe ik er over zal beginnen. Ik voel ... ik voel ... me zo ... zo alleen gelaten met mijn probleem.

FRANS Hoezo jongen? Koester je soms enkele geheimpjes voor ons?

SAM Nee, nee! Een geheim wil ik er geenszins van maken! Mijn vader weet trouwens wat er gaande is. ... Ik vind het alleen maar spijtig ... spijtig dat hij u als tussenpersoon nodig heeft … om met mij te praten.

FRANS Niet zo bitter zijn over je vader Sammy! Ik vind het juist fijn dat hij uitgerekend mij, de leider van de jonge priesterschapsdragers, om hulp vraagt.

SAM (ineens opgewonden) Ik wil niet naar die tempel! (staat op en loopt naar de buffetkast) Ik wil geen priester worden zoals jullie! Ik wil ook geen zendeling worden. (gooit woedend het boek van Mormon voor de ogen van de bisschop). Woorden van een boek gaan verkondi­gen, dat geen rekening wil houden met mijn persoonlijke gevoelens, wil ik niet doen. Ik kan geen Mormoon blijven. Ik ben het beu om mijn leven door een kerk te laten bepalen! (grijpt het boek en gooit het door de eetkamer)

FRANS (onbegrijpend) Wat is er hier aan de hand Antoon?

SAM (gillend) Ik ben homo! Heb je me ge­hoord? … Homooooo!

FRANS (verbijsterd) Homo? ... anders zijn bedoel je ... Antoon ... wat … wat …?

Met tranen in de ogen schudt Antoon zijn hoofd.

FRANS Is Sam altijd zo agressief?

SAM Ik ben niet agressief! De kerk maakt me zo ja! Om op het andere geslacht ‘ook’ mijn aandacht wat gericht te krijgen, heb ik al van alles geprobeerd. Zelfs mijn moeder heeft haar uiterste best gedaan … dacht ze toch … Maar niets mocht baten! Al mijn kameraden hebben hun liefje en pochen ermee. Ze vertellen me over hun gevoelens … vooral dan hun seksuele … en ik sta daar dan bij als een complete idioot. Ik moet het toegeven! … Ik krijg ook dat opwindend gevoel … maar dan alleen als er een mooie jongen in mijn buurt komt. Als een knappe gast in de kerk het avondmaal ronddraagt ... dan moet ‘ik’ mijn best doen om de waanzinnigste dromen uit mijn hoofd te zetten. Maar dat gaat niet zomaar! … Spijtig genoeg! Ik weet dat jullie mijn aard als zondig bestempelen … gans de kerk … en toch kan ik er niets aan veranderen. Hoe meer ik mij op vrouwen concentreer hoe rotter ik me voel! Wat kan ik doen bisschop?

FRANS Kalmeer eerst jongen en dan kunnen we verder praten! (tot Antoon) Waar­om heb je mij dat nooit eerder gemeld?

ANTOON Ik wist het niet Frans! Sammy was altijd zo devoot, zo behulpzaam, zo gelukkig in de kerk. Tot eergisteren die oproep in onze bus viel. Dat moet hem wel sterk hebben aangegrepen.

FRANS Sammy! Ik denk dat we die situatie zo vlug mogelijk in het reine moeten trekken.

SAM (snikkend) Hoe bisschop? Zeg me in Godsnaam! … Hoe?

ANTOON Je mag de naam van God niet ijdel gebruiken!

FRANS (sussend) Dat is helemaal niet zijn bedoeling geweest Antoon! ... Vertel ons Sammy! Wanneer en hoe is het allemaal begonnen?

SAMMY … Zo’n jaar geleden … bisschop. Ik was net achttien geworden toen ik ondervond dat een jongen bij mij meer emoties losweekte dan een meisje. Vanaf dan verergerde het alleen maar. Niet dat het mij stoorde hoor! Integen­deel! Ik voelde me goed en dacht dat ik eindelijk de ware, zuivere liefde had ontdekt. (enkele seconden stilte) Tot ik tijdens één van uw toespraken hoorde dat God dat soort liefde … als een grote zonde … beschouwt.

FRANS Waar Sammy! Maar weet dat God er altijd is om te helpen! Als Hij ziet dat jij al het mogelijke doet om toch maar jezelf te veranderen, kan Hij niets anders doen dan je betrachting waar te maken. Heb je voor je probleem al gebeden Sammy? Heb je al eens aan vasten gedacht?

SAMMY Bisschop! Tientallen malen heb ik al gevast en gebeden! Besef je hoe rot ik me nu voel? Ondanks al dat vasten en bidden, moet ik alsmaar blijven toegeven dat mijn inwendige gevoelens nog steeds waardeloos, onnatuurlijk en zondig zijn. (kwaad) Kun 'jij' dat als gehuwde huisvader, als hetero, wel goed inschatten, bisschop?

ANTOON Een beetje respect voor de bisschop, Sammy! Trouwens zoals je nu praat, ken ik je niet!

SAM Is dat niet erg bisschop? Een vader die zijn zoon niet kent! … Niet wil kennen! … Om te huilen zoiets!

FRANS Verwijt je vader niet dat hij niet tijdig genoeg je zonde heeft ontdekt, Sammy! Altijd trachtte hij je op te voeden in het licht van Gods wetten. … Tja! … Ten onrechte veronderstelde hij dat je begrip toonde voor de hogere maatstaven die wij in onze kerk hanteren.

SAM Is heteroseksualiteit dan een hogere maatstaf?

ANTOON Hoe durf je een bisschop zo te beledigen? Van bij het begin heeft God ons geboden om ons te vermenigvuldigen! Een gezonde seksualiteit tussen man en vrouw is voor Hem een must. Stel je voor! Als jouw afschuwelijke gewoonte door iedereen zou worden gevolgd! In één generatie zou gans de aarde worden ontvolkt. Dat is niet wat God wil Sammy. God wil dat hier op aarde zijn kinderen met een lichaam leren omgaan.

SAM God alleen heeft het recht om de wereldbevolking te organiseren! Als God nu vindt dat er op een bepaald moment al genoeg mensen zijn? ...

FRANS Hou toch op met die onzin Sammy! God wil dat ieder mens, en zeker elke priesterschapsdrager, die scheppingskracht in het aardse leven leert gebruiken. ... En die kracht mag alleen worden gebruikt binnen het huwelijk! … Dat is zijn gebod! … Iedereen ‘moet’ die wet aanvaarden!

SAM Als God wil dat ik me voortplant, waarom heeft Hij me dan zo geschapen? Ik ben toch niet verantwoordelijk voor deze neiging?

FRANS Dat is een godslastering Sammy! Ook jij bent geschapen naar het beeld en de gelijkenis van God! Hoe durft jouw verdorven geest denken … dat ook God ... (duidelijk gegeneerd) zou kunnen zijn zoals jij?

SAM Verdorven, verdorven! Waarom helpt Hij mij verdorie niet?

FRANS 'Wij' Sammy, zijn hier om je te helpen! Ik en je vader zijn door God hier naartoe gestuurd om je te komen helpen! En dat zullen we doen ook!

SAM Jullie hulp heb ik niet nodig! Als God echt wil dat ik verander, waarom helpt 'Hij' me dan niet persoonlijk om te worden zoals 'Hij' wil dat ik zou moeten zijn?

FRANS Tracht de schuld niet in Gods schoenen te schuiven, Sammy! Zich trachten te rechtvaardigen voor een zonde is even pervers als de zonde zelf.

SAM Ik wil me niet rechtvaardigen bisschop! Integendeel! Ik doe juist al het mogelijke om me van die zonde te ontdoen!

FRANS Kweek jezelf geen gevoel van machteloosheid aan. Denk aan de wijze woorden van Plato!

SAM Welke woorden?

FRANS (citeert) De eerste en de grootste overwinning is die op jezelf. Door jezelf te worden overwonnen is de schandelijkste en de meest verachtelijke nederlaag die je kunt lijden.

SAM … Denk je echt dat ik die zwakheid zou kunnen overwinnen, bisschop? … Geef je me geen valse hoop?

ANTOON Waarom zou de bisschop je willen misleiden Sammy? Trouwens ik ben blij dat je al beseft dat het om een zwakheid gaat.

SAM (terug met groeiende woede) Tracht me niet vast te pinnen op één woord dat ik gebruik en dat jullie verkeerd willen interpreteren. Elke vorm van liefde brengt de mens altijd in een zwakkere en kwetsbare positie.

ANTOON Niet waar, zoon! Liefde versterkt de mens!

SAM Je liefde voor mijn moeder … ben je daar soms ook sterker van geworden? Daar merk ik bitter weinig van!

Antoon zwijgt abrupt. Diep gekrenkt draait hij zich van zijn zoon weg.

FRANS Spaar je vader, jongen. Hij heeft het al moeilijk genoeg!

SAM Ik heb het ook moeilijk en mij sparen ze ook niet!

FRANS Dat klinkt heel egoïstisch! ... (denkt even na) Vraagt God niet van de mens om vader en moeder te eren?

SAM En vraagt God niet van man en vrouw dat ze mekaar moeten bijstaan en aanvullen? En dat in voor - en tegenspoed? Ja hé! Hij vraagt ze toch ook niet om mekaar constant met nutteloze beschuldigen te bekogelen? Dagelijks moet ik er lijdzaam op toezien hoe twee hetero's mekaar psychisch aftakelen! Is dat niet zo? … Pa.

FRANS Ik stel voor dat je nu direct je verontschuldigingen aan je vader aanbiedt!

SAM Ik bied niemand mijn verontschuldigingen aan! Niemand!

Woedend loopt Sam de slaapkamer binnen. Met een smak slaat hij de deur achter zich dicht en gooit zich op bed.

FRANS Antoon! Christus heeft je echt een zwaar kruis op de schouders gelegd.

ANTOON (snikkend) Waarom spreekt hij zo tegen mij? Mijn huwelijk met Maria loopt helaas niet over rozen! … Maar met de Mormonen heeft ze het altijd moeilijk gehad Frans! Altijd! … Maar ik tracht mijn best te doen! En nog altijd droom ik ervan om samen met haar ooit naar de tempel te kunnen gaan. IJdele hoop, vrees ik. En nu zegt mijn eigen bloed, dat mijn leven met Maria niets meer is dan een aaneenschakeling van ruzies. Dat kind begrijpt niet dat ik 'echt' van haar hou!

FRANS (legt zijn arm troostend over de schouder van Antoon) Kom, kom! Met de tijd waait elk echtelijk stormweer wel voorbij. Maar wat doen we ondertussen met Sam? Wat suggereer jij? Welke actie moet de kerk ondernemen?

ANTOON Wees niet te streng voor mijn jongen, Frans! Hij is nog zo kwets­baar.

FRANS Zo kunnen we hem niet met andere jonge mannen op zending sturen, Antoon! Bovendien moet je bedenken dat hij nog steeds in staat van zonde leeft! Hij heeft nog altijd geen enkel teken van spijt getoond. Integendeel! Op de volgende vergadering van het leidinggevende prie­sterschap, vrees ik dat ze minstens zullen voorstellen om hem onder censuur te plaatsen.

ANTOON (door de hand Gods geslagen) Onder censuur! Dan wordt Sam niet meer als een goed lid beschouwd?

FRANS Sam zal zijn gedrag moeten aanpassen!

ANTOON (radeloos) Dan mag mijn Sammy niet op zending! Dan mag hij met mij niet meer naar de tempel gaan! In de avondmaalsdienst mag hij zelfs niet meer van het brood en ‘t water nemen! (barst in snikken uit) Dat heeft mijn jongen toch niet verdient?

FRANS Een onder censuurstelling is maar tijdelijk Antoon. Als Sam terug ... normaal is … nu ja … Maar hij zal zichzelf toch moeten dwingen om terug te keren tot normale bezigheden! Hij zal vriendschap moeten leren sluiten met leden van het andere geslacht! Hij zal moeten bewijzen dat hij zich werkelijk heeft bekeerd! Hij zal moeten voldoen aan alle voorwaarden om die censuur ongedaan te maken.

ANTOON Hoe kan ik mijn zoon daarbij helpen, bisschop?

FRANS Ik stel voor dat je hem een zegen geeft, Antoon! Een vaderlijke zegen heeft altijd een goede invloed!

ANTOON Onder deze omstandigheden kan ik dat niet Frans. Help me! … Geef jij hem die zegen.

FRANS … Oké! Roep Sam maar terug binnen.

Aarzelend klopt Antoon op de slaapkamerdeur.

ANTOON Sam! Sammy, hoor je me? Kunnen we je terug even spreken! We hebben je een voorstel te doen.

Sam opent de deur op een kier.

ANTOON Kom maar terug binnen jongen. Het is allemaal voor je goed dat we dit doen!

SAM Wat hebben jullie nu weer bedisseld?

ANTOON Niks! We willen je alleen maar ... een zegen geven!

SAM (ongelovig) Een zegen?

ANTOON De bisschop zal hem uitspreken, Sam ... Een zegen kan nooit kwaad.

SAM Denk je nu echt dat een zegen mijn geaardheid zal doen verande­ren? Geen haartje op mijn hoofd kan zelfs zoiets toelaten.

FRANS Tja! … Als Sam niet wil, kan ik die zegen natuurlijk niet uitspreken.

ANTOON (smekend) A.u.b. Sammy? Een zegen komt rechtstreeks van God. Onze bisschop is maar de spreekbuis van onze Heer! Dat weet je toch?

SAM Ik heb die zegen niet nodig pa! Daarjuist op mijn bed, heb ik erover nagedacht! Ik weet waarom God me niet wil helpen?

ANTOON (hoopvol) Waarom jongen?

SAM God wil niet dat ik verander!

ANTOON Laat de bisschop je een zegen geven jongen! A.u.b.?

FRANS Luister voor één keer naar de goede raad van je vader! Eén zegentje maar.

SAM (in twijfel) Oké!

Sam zet zich neer. Staande achter hem legt de bisschop zijn handen op het hoofd van de jongen. Vervol­gens legt ook Antoon zijn handen boven op die van de bisschop. Even heerst er stilte alsof de bisschop wacht op een ingeving van omhoog.

FRANS Sam Peters. Met de macht en het gezag van het Melchizedekse priesterschap leg ik mijn handen op uw hoofd om u een zegen te geven. Deze zegen zal u dienen tot raad en wordt me door de H. Geest ingegeven. Vooreerst dankt de Heer u voor al het goede werk dat u reeds in Zijn kerk hebt verricht. Toch geeft Hij u de raad om niet te brutaal, of beter gezegd, niet te ondoordacht tegen uw mede­mensen op te treden. Hij vreest dat u op die manier te veel van zijn dierbaren zou kunnen kwetsen. Als u iets wil ondernemen, vraag dan steeds Zijn raad ... of tenminste de raad van uw directe oversten. Spijtig genoeg vermaant Hij u ook en eist Hij dat u iedere vorm van onkuise gedachten, direct uit uw hoofd bant.

Maria verschijnt in de deuropening.

Als u dat doet, belooft Hij ondermeer dat u niet alleen zult genezen van die enorme verleiding waarmee Satan u nu beproeft. Hij zal u tevens de zekerheid geven dat uw vader en moeder ooit een eeuwig huwelijk zullen sluiten in de tempel. En dit dank zij uw overwin­ning over uw eigen lichaam.
En dit Sam, heb ik uitgesproken in naam van Jezus Christus, onze Heer, Amen!

ANTOON Amen!

FRANS Zie je Sam hoe barmhartig onze Heer kan optreden?

MARIA (treedt plots op het voorplan) En zie je ook hoe handig een bis­schop, met wat manipulatie van woorden, het probleem van mijn zoon aan het probleem van mijn huwelijk kan koppelen?

FRANS Dat is niet w …

MARIA Probeer Sam niet op te zadelen met een extra schuldgevoel Franske! Tracht je hem soms wijs te maken dat zijn homofilie de oorzaak is van ons uitgeblust huwelijk … of omgekeerd?

ANTOON Maria! Hoe dikwijls moet ik het je nog zeggen! Bemoei je niet met kerkelijke aangelegenheden!

MARIA Na een half uurtje mocht ik me weer moeien!

Resoluut loopt ze naar Sam. Hartstochtelijk begint zij zijn voorhoofd te kussen.

MARIA (vervolgd) Franske! Ik wil dat je direct mijn huis verlaat! Dat godsdienstig gesjoemel met mijn zoon heeft al lang genoeg geduurd.

ANTOON Maria, je begrijpt het niet ...

MARIA (heel beheerst) Antoon, verplicht me niet om verkeerde woorden te gebruiken!

ANTOON Deze zegen kwam van God, Maria!

MARIA En als Franske niet maakt dat hij buiten is, krijgt hij een trap tegen zijn achterwerk! ... En die trap komt niet van God … maar van mij!

Lichten op de scène uit. Men hoort gestommel en 'Au' geroep van de bisschop.

SCENE 4

SAMMY EN DE OPENBARINGEN

Enkele dagen later in de namiddag

Sam en Rosa komen binnen. Rosa is modern gekleed maar wel op een voor deze tijd 'heel zedige' outfit. Dit betekent dat haar kleed, met korte mouwtjes, tot juist beneden haar knieën komt. Ook haar rondehalsuitsnijding laat haar boezem volledig bedekt. Niettegenstaande die preutse kleding, komt Rosa heel fris en levendig over. Ze is koket … en weet dat. Omwille van het zomerweer draagt Sam een Bermuda. Op de buffetkast is er geen spoor meer te bekennen van het pistool dat de bisschop er ‘vergeten’ heeft.

ROSA Zijn uw ouders niet thuis?

SAM Die zijn naar de volksdansgroep van mijn moeder. Mijn vader heeft geen andere keuze! (grinnikt) Van moeder moet hij mee, willen of niet!

ROSA Dansen is toch plezierig?

SAM (ploft neer in de zetel) Ja! Maar niet met mijn moeder!

ROSA (zet zich neer op een stoel) Je moeder is me er wel eentje! Onze pa is niet meer te spreken over haar.

SAM Dat kan ik me levendig voorstellen.

ROSA Het was de eerste keer in zijn leven dat hij ergens buiten werd geschopt. (glimlacht even) ... en dan nog door een vrouw.

SAM Mijn moeder is soms nogal … impulsief.

ROSA Mijn ma vindt het gedrag van je moeder gewoonweg schandalig. Maar de tegenkanting die mijn pa bij haar mocht ondervinden, zal hem eens goeddoen. In de kerk wordt zijn woord toch altijd maar als evangelie aanvaard. Zo'n oplawaai kan hem alleen maar terug met beide voeten op de grond brengen. ... Hoop ik toch! ... Oh! Heeft mijn vader hier niet toevallig zijn pistool achtergelaten?

SAM Euh ... nee.

ROSA Dan zal het nog wel ergens in de kerk liggen. Na dat on­vriendelijk contact met je moeder, heeft hij in de kerk nog een vergadering voorgezeten. Hij zal daar wel zijn dienstwapen vergeten zijn.

SAM Word je vader ... vergeetachtig?

ROSA (lachend) Hemeltje ja! Maar de sukkelaar wordt dan ook al een dagje ouder! ... En …Hoe vond je onze eerste gemeenschappelijke vergadering? De jonge vrouwen van de kerk komen wel goed overeen met de jonge mannen? Vind je niet?

SAM Dat voorstel om een danswedstrijd te organiseren! Belachelijk! Dat elke jonge priesterschapsdrager verplicht wordt om een jonge vrouw uit te nodigen! Dat is toch volledig ondemocratisch! ... De trofee van het 'Ideale Mormoonse Danskoppel' ... Voor het meedingen zou men iedereen zijn vrijheid moeten laten. Trouwens! Ik weet niet eens wie ik zou moeten uitnodigen.

ROSA Oh nee? Denk je dan niet een beetje aan mij? Wees gerust! … Ik trek helemaal niet op je moeder!

SAM (lacht even) Je weet niet wat je vraagt. Ik kan helemaal niet dan­sen!

ROSA Ik kan je dat leren! Bovendien! Van die dansavond kunnen we tegelijkertijd een afscheidsfuif maken ter ere van jij en Erik die op zending vertrekken.

SAM … Ik ga niet op zending! Heeft je vader dat dan niet verteld?

ROSA … Ik vroeg hem waarom, maar hij wou me daar niet op antwoorden.

SAM Ik heb persoonlijke problemen!

ROSA Met je moeder?

SAM Nee! Met mezelf!

Even is het stil in de woonkamer. Beide jongeren friemelen ongeduldig aan hun vin­gers.

ROSA (een beetje angstig) Geloof je niet meer in de leer van de kerk?

SAM Jawel! Maar ...

ROSA Zeg het maar.

SAM Er bestaan zaken in mijn leven die niet meer te rijmen vallen met de kerk.

ROSA Verander dan die zaken.

SAM Dat kan ik niet zomaar. Datgene waarover ik nu spreek, zit veel te diep in mij geworteld.

ROSA In je leven kun je alles veranderen! God heeft ons toch die mogelijkheid gegeven? We moeten alleen maar zien dat we de juiste keuze maken … en de gevolgen dragen van die keuze … ook als die slecht was.

SAM Zo eenvoudig ligt het bij mij niet! Ik heb geen keuze meer! Helemaal geen!

ROSA Onzin! Je hebt nog keuzes bij de vleet! Wedden dat ik je helpen kan?

SAM (knikt nee) ... De situatie waarin ik nu verzeild zit, … haat ik. Ik haat mezelf en ik haat mijn ouders! Ze willen me niet begrijpen. Trouwens! … Ook je vader haat ik! Die domkop tracht mijn probleem op te lossen door gewoon op mij de regels van de kerk toe te passen.

ROSA Ik versta niets van jouw haat, Sam! Waarom vertel je me niet een beetje meer over je liefde? Misschien kan ik dan je haat wat beter begrijpen.

SAM Mijn liefde is volgens de kerk helemaal geen liefde! Mijn haat slaat dus nergens op!

ROSA Wouw! Nu maak je het me echt moeilijk! Ik begrijp geen sikkepit van je woorden!

SAM Zal ik je een tip geven? Wellicht ben jij wel de juiste Eva, maar ben ik de verkeerde Adam.

ROSA Ik begrijp die tip niet! En ik wil die ook niet begrijpen! Trouwens! Adam en Eva hadden toch ook hun moeilijkheden?

SAM Denk ik niet! Vergeleken met mij, had Adam het spotgemak­kelijk. Hij kreeg de volledige steun van God, ... ik niet.

ROSA (verward) Jij niet? ... Ik begrijp je niet Sam.

SAM Om zijn partner te vinden, heeft Adam nooit een keuze moeten maken. God had dat reeds voor hem gedaan ... Van bij het begin was Eva zijn hulp en toeverlaat en voor de rest … basta! Adam had het spotgemakkelijk!

ROSA (stilletjes) Met jou ga ik 'niet' akkoord! (luider) Adam had het veel moeilijker dan jij!

SAM Hoezo?

ROSA Adam moest ook geboden van God naleven, juist zoals wij! Ook hij moest keuzes ma­ken ... juist zoals wij.

SAM Nu begrijp 'ik' je niet.

ROSA (komt dicht bij Sam zitten) Moesten onze aartsouders van God geen geboden onderhouden? Ten eerste gebood Hij hun om zich te vermenigvuldigen en ten tweede mochten zij niet eten van de boom der kennis van goed en kwaad.

SAM (grijnzend) Ga je mij dat afgesleten sprookje nu nog eens opdissen?

ROSA (slaat haar arm om zijn schouder) Nee! De harde waarheid! Dat verzeker ik je! Adam had zich voorgenomen om Gods geboden te onderhouden. 'Alle' geboden wou hij naleven.

SAM (grinnikend) Tot Eva in de appel beet!

ROSA Naïeveling! God wou Adam en Eva alleen maar leren om steeds de juiste keuze te maken! Hetzelfde wil Hij ons bijbrengen! Alleen daarom leven wij!

SAM Alleen daarom?

ROSA Hij wil dat we hier op aarde op eigen benen leren staan … onafhankelijk van Hem worden … en toch nog altijd het juiste doen! … Daarom dat we God hier ook niet te zien krijgen.

SAM Adam en Eva hadden het dus wel gemakkelijker dan wij! In het aards paradijs kregen ze hem tenminste te zien!.

ROSA (lichtelijk geïrriteerd, neemt uit de fruitkom een appel) Onze eerste ouders moesten geboden navolgen, Sammy! Die opgave was voor hun veel moeilijker dan wij ons heden nog kunnen voorstellen (hapt in de appel).

SAM (begint het leuk te vinden) Oh ja! Ze mochten niet in de appel bijten! Wij wel!

ROSA Aan het voorstel van Lucifer gaf Eva uiteindelijk toe! Ze dacht, door van de vrucht te eten, dat goed en kwaad veel makkelijker van elkaar te onderscheiden zouden zijn. Ook een juiste keuze maken, zou dan voor haar veel gemakkelijker kunnen worden. … Maar dat ze hierdoor Adam in een heel lastig parket zou brengen, … was onze eerste vrouw helaas vergeten.

SAM (raakt geïnteresseerd) Ze heeft hem toch achteraf ook van die appel doen eten? Helaas kon onze arme Adam aan de vrouwelijke verleiding niet weerstaan.

ROSA Eva heeft Adam 'nooit' verleid! Dat is juist het sprookje! … Adam zette wel heel minutieus alle gevolgen van Eva's daad op een rijtje.

Rosa bemerkt dat Sam volledig in de ban van het gesprek raakt.

Weet je nog Sam? Adam wou 'alle' geboden nakomen. (mijmert) Voor een hartverscheurende keuze stond onze eerste man ...

SAM (serieus) ... Ga toch verder!

ROSA Eén gebod had Eva niet nageleefd! Daarvoor zou ze door God, zeker en vast, uit de Hof van Eden worden gezet! Bovendien was ze sterfelijk geworden! … Door het eten van die verboden vrucht.

SAM En wat had Adam daarmee te maken?

ROSA Alles! (haar woorden wikkend) ... Als Eva ... niet meer in het Aards Para­dijs ... kon verblijven, zou Adam zich niet meer kunnen vermenigvuldigen.

SAM En dan? Adam kon toch alleen achterblijven?

ROSA (Volledig begaan met het lot van Adam) Adam stond voor een verschrikkelijke keuze! 'Alle' geboden van God kon hij niet meer blijven onderhouden! Ofwel at hij niet van de verboden vrucht en zou hij alleen in een paradijs achterblijven … zonder nageslacht! … Ofwel at hij er ook van en kon hij samen met Eva de aarde bevolken. … Maar dan waren ze wel hun paradijs kwijt!

SAM Ik zou achtergebleven zijn! Een paradijsje helemaal voor mij alleen! Schitterend!

ROSA Nu begrijp ik je haat Sam! Je kent geen liefde!

SAM (pruttelt tegen) Ik ken wel liefde!

ROSA Liefde kun je enkel kennen als je ze deelt, Sammy! Zonder Eva zou Adam liefdeloos worden. Eva betekende bovendien leven voor hem! Zonder haar zou hij zich, in zijn paradijs, dood gewaand hebben. ... Adam stond voor een aartsmoeilijke keuze. … En zijn keuze was ook belangrijk voor jou Sam!

SAM Oh ja? Ik kan ook liefde geven en delen, maar niet aan iedereen! Ik ...

ROSA Daar God vond dat Adam de juiste keuze had gemaakt, werd hij beloond. Vanaf nu mocht Adam de kracht van God gebruiken en zou Eva hem gehoorzaamheid verschuldigd blijven!

SAM Zuiver seksistisch! … En dat voor een God!

ROSA Niet waar! Eva zou Adam gehoorzaam blijven zolang Adam gehoorzaam bleef aan God. Bij het geringste gebod dat Adam overtrad, zou die zijn goddelijke kracht verliezen. En dan was Eva hem geen gehoorzaamheid meer verschuldigd!

SAM Vanwaar haal je dat? Al die kennis!

ROSA Even nadenken Sam! Gewoon even nadenken!

Even heerst er stilte , dan spreekt Rosa bedachtzaam verder.

… Tracht in je leven echte liefde te geven, Sam. Daar alleen wordt je rijker van, … geestelijk rijker.

Heel stilletjes, als achtergrondmuziek, hoort men het geluid van een tango.

ROSA Zullen we oefenen?

SAM Wat?

ROSA Laat ons voor de fuif een tango instuderen. (grijpt hem vast)

SAM Ik kan dat niet! Ik ...

ROSA Alles kan! Alleen moet je alles stap voor stap leren! Elke beweging die we nu maken zal op de grote dansavond door God zelf worden geëvalueerd! (Rosa begint met Sam te dansen)

SAM Maar ik zal op je tenen trappen!

ROSA Maar nee! Als je goed naar de raad van de dansmeester luistert, zal alles naar wens verlopen.

SAM Maar ik ken de stappen niet.

ROSA Bij een tango heb je wel duizend mogelijkheden. De ander perfect aanvoelen, daar komt het op aan. Een tango is communiceren zonder woorden.

Rosa en Sam dansen verder op de muziek. Een paar maal struikelt Sam toch over haar voeten.

SAM Wordt je niet kwaad?

ROSA Waarom zou ik? Ik kan je immers bijsturen!

SAM Hoe bedoel je?

ROSA Ik zal je wel leiden zonder dat je ‘t merkt.

SAM Een tango is moeilijk.

ROSA Alles kost nu eenmaal moeite.

SAM Wat bedoelde je daarnet … met die gehoorzaam­heid van Eva aan Adam?

ROSA (lacht even) Ze blijft gehoorzaam aan Adam omdat ze die kracht die hij van God heeft gekregen, ook broodnodig heeft. Ook Eva heeft er alle baat bij dat haar man die kracht niet verliest.

SAM Waarom?

ROSA Als Adam dat vermogen verliest, staan ze allebei nergens. Trouwens! Adam kan ook Eva niet missen! Zonder haar kan hij die beruchte goddelijke gave niet gebruiken. En … een nageslacht creëren zo talrijk als de zandkorrels op het strand … dat blijft voor altijd hun opdracht!.

In het ritme van de tango treden er enkele variaties op.

SAM Een tango heeft een grillig arrangement.

ROSA Het klinkt zoals het leven Sam. Meestal kennen we vreugde maar soms wordt ook veel verdriet ons deel.

SAM Hoe deelt Eva dan die kracht met Adam?

ROSA Door te huwen!

SAM (duwt Rosa lichtjes van zich weg) Een tango is als twee lichamen die elkaar aantrekken ... of afstoten. … Hoe sloten zij dan hun huwelijk af?

ROSA (mijmert hardop) Adam brengt Eva tot bij God. Die straalt zoveel licht uit dat alle aanwezigen wel hun ogen moeten sluiten. Maar Adam niet! Die is gelijk aan God geworden en heeft dezelfde kracht. … Eva moet wel haar ogen sluiten. … Daarom draagt ze dan ook een sluier. Dan kan ze God ook in de ogen kijken zonder door dat felle licht gehinderd te worden. ... Sam ... Luister naar de muziek ... de muziek vertelt ons hoe je moet dansen.

SAM Inderdaad! Ik dans al veel beter! Mijn vader gelooft me nooit! Ik kan een tango dansen!

ROSA Met mekaar dansen, Sam, dat dwingt mekaars respect af.

SAM En na hun huwelijk! Wat gebeurt er dan?

ROSA Dan krijgt Eva eveneens die kracht. Die sluier heeft ze nooit meer nodig! Vanaf nu kan ook zij, God recht in de ogen kijken.

Haast perfect dansen Rosa en Sam samen verder de tango. De muziek stopt en Rosa en Sam kijken elkaar diep in de ogen. Plotseling rinkelt de bel van de voordeur.

ROSA Dat zullen de zendelingen zijn! Ik had hun gevraagd om na de vergadering even langs te komen!

Sam doet open en laat twee zendelingen binnen. Beiden dragen een hagelwit hemd met korte mouwen en das. Hun haar is netjes bijgeknipt. Op hun hemdzakje prijkt een naamschildje met daarop geschreven 'De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen' en hun respectievelijke namen Elder Kingsley en Elder Lookwell. Elder Lookwell is wel enkele jaren ouder als Elder Kingsley.

LOOKWELL Ha, die Rosa! Het huis voor jullie alleen?

ROSA De ouders van Sam zijn naar de les volksdansen.

Elder Lookwell zet zich dadelijk neer, een beetje schuchter volgt ook Elder Kingsley.

LOOKWELL Elder Kingsley is pas gisteren aangekomen. Fysiek zit hij al in Vlaanderen maar geestelijk nog ergens in Utah.

KINGSLEY Ik ben blai joelie te ontmoeten.

LOOKWELL Gisteravond is hij met de vlieger uit Salt Lake City op Schiphol geland.

KINGSLEY Ik al goed Nederlands praten ... (lacht even) ik shall nog veel progress moeten meeiken.

LOOKWELL Binnen twee maanden praat je net zo goed Nederlands als ik, broeder Kingsley. Maak je daarover maar geen zorgen.

ROSA Schattig niet? Een Amerikaan die Nederlands leert praten. (tot Sam) Ik ben nieuwsgierig naar welk land jij zult gestuurd worden! Misschien zie ik je wel ooit terug als een rasechte Mexicaan.

Sam grommelt wat tussen zijn tanden.

LOOKWELL Daarvoor zijn wij hier! (Tot Sam) Een week geleden vroeg de bisschop mij en mijn vroegere collega, om hier even langs te komen. Binnenkort vertrek je op zending, heb ik van broeder Lievens gehoord? Wat weetjes over het zendelingenleven zijn dan altijd graag meegenomen. Normaal was ik al eerder langsgekomen maar omdat ik een nieuwe collega verwachtte, is dat bezoekje een beetje verschoven geworden. Maar niet getreurd Sam! Hier zijn we dan! Schiet al je vragen maar op ons af ... of op mij? Ik denk dat de inbreng van Elder Kingsley eerder aan de magere kant zal zijn.

KINGSLEY I'm de eldest von sex kinders. Mai vader is bisshop in Bountifull. Main mo ... moe ... moeder is president euh presidente von de zoester ... euh de zoester ...

ROSA … de zusterhulpvereniging!

KINGSLEY (opgelucht) Yes!

SAM Voor dat praatje over het zendingswerk komen jullie te laat!

LOOKWELL Hoezo?

ROSA Doe niet zo fatalistisch Sam! Alles komt wel in orde.

LOOKWELL Zijn er soms problemen? Misschien kan ik helpen.

SAM Ik denk dat niemand me kan helpen.

Elder Kingsley gaapt openlijk en luid.

KINGSLEY Excuse me!

LOOKWELL (lachend) Heeft nog wat last van de jetlag. Binnen enkele dagen is Elder Kingsley weer de ouwe.

KINGSLEY (lacht zijn tanden bloot) Yes! Ja! Ja! (en geeuwt dan terug)

LOOKWELL Valt het je te zwaar om je bakermat te verlaten?

SAM Helemaal niet.

LOOKWELL Wat is er dan aan de hand? ...

Geluid van de telefoon die rinkelt. Sam haakt af.

SAM Hallo! Met Sam Peters!.....Ja Zr.Lievens! ... Ja, je dochter is hier ... een ogenblikje.

ROSA (aan de telefoon) Ja ma! ... Nee! Zijn ouders zijn niet hier ... Wat ga je doen? ... Boodschappen ! ... Waarom moet ik meegaan? ... Ik heb geen nieuw truitje nodig! ... Nee ma, nu niet! ...Waarom? Wel ... omdat de elders hier juist zijn aangekomen! Er is een nieuwe zendeling bij! Wat? ... Nu begrijp ik je niet ma! ... Hoe kan ik nu vragen of de elders met mij mee naar huis komen, ze zijn hier bij Sam nog maar net binnengekomen! ... Je gaat voor hen eten koken! ... Prachtig! Maar ik dacht zonet dat je boodschap­pen wou gaan doen?... (zucht) Oké! Ik zal naar huis komen, hoewel ik dat niet goed begrijp. (haakt boos op) ... Als ma iets in haar hoofd haalt, moet iedereen naar haar pijpen dansen.

KINGSLEY (geeuwend) Paipen?

LOOKWELL Verlaat je ons al?

ROSA Ma zei dat ik direct naar huis moest komen. Als er maar niks ergs is gebeurd. (loopt tot bij Sam en drukt hem een vluchtig zoentje op de wang) Good bye, everybody, see you next sunday in Church!

KINGSLEY (half ingedommeld veert ie op uit zijn stoel) Yes! I'll be there too! (zinkt dan terug weg in vergetelheid. Rosa verlaat de kamer)

LOOKWELL Liefdesperikelen? Rosa? Zij houdt in elk geval veel van jou.

SAM (schudt meewarig het hoofd) Ik weet echt niet meer wat ik moet doen. Ik denk dat ik in de puree zit!

Kingsley geeuwt weer.

SAM Ze zullen me uit de kerk gooien.

LOOKWELL (lacht) Heb je dan een pakt met de duivel gesloten?

KINGSLEY (opent even de ogen en mompelt) Where is de devil? (dan vallen zijn ogen terug dicht)

SAM Elder Kingsley! (schudt hem de arm) Elder Kingsley! (Elder Kingsley schiet wakker) Als je wil kun je ook wat in de zetel rusten! (Elder Kingsley schudt afwijzend het hoofd) Knikkebollen op een stoel is toch ook niet alles? Doe maar alsof je thuis bent!

LOOKWELL Elder Kingsley! I think it's better for you to take a little nap. Lay down on the coach over there and sleep a bit. God is here as well, so nothing can happen to us as long as you are asleep.

SAM (terwijl Lookwell Kingsley naar de zetel loodst) Leven de zendelingen altijd zo? Samen het zendingswerk, samen bood­schappen doen, samen uit, samen thuis! … Samen slapen gaan, samen wakker wor­den!

LOOKWELL Ja! Een hoofdregel door God zelf bedacht! Nooit wordt een zendeling door zijn collega alleen gelaten. Als één van ons ziek wordt, zal ook de andere thuisblijven. Zelfs niet om 's zondags naar de avondmaaldienst te gaan. De reden is heel eenvoudig! Als er iets met een zendeling gebeurt, is er steeds een getuige aanwezig! Het is niet de eerste keer dat een vrouw voor een zendeling in vuur en vlam komt te staan. (lacht nu hartelijk) Met een tweede zendeling erbij wordt haar opdracht wel een stuk moeilijker.

SAM Wel even wennen! Zo samen door 't leven te gaan?

LOOKWELL We zijn als echte broers voor mekaar. … En wat is nu jouw probleem?

SAM Met jou kan ik er misschien wat makkelijker over praten. Met mijn ouders was het een regelrechte ramp. Mijn 'outing' wilden ze maar moeilijk begrij­pen.

LOOKWELL Je outing! Wat bedoel je?

SAM Ik kan niet op zending gaan omdat ik ... anders ben.

LOOKWELL Ben je ...

SAM Ja! Ik ben ... homo!

Even ademt Elder Lookwell heel diep in. Dan grijpt hij naar de hand van Sam die, gebald tot een vuist, op de tafel rust.

LOOKWELL Troost je Sam! ... Ik ben ook homo!

Even snurkt Elder Kingsley hardop. Onrustig draait hij zich om in de zetel en slaapt verder. Lichten op de scène uit.

PAUZE

SCENE 5

SAMMY EN DE LIEFDE

Vervolg op vorige scène

Elder Lookwell houdt nog steeds de hand van Sammy vast.

LOOKWELL Troost je Sam! ... Ik ben ook homo!

Even snurkt Elder Kingsley hardop. Onrustig draait hij zich om in de zetel en slaapt verder.

SAM (ongelovig) Ben jij ook homo?

LOOKWELL Al jaren jongen, en ik voel me heel goed en gelukkig in mijn vel.

SAM Van de kerk mag een homo toch niet op zending gaan?

LOOKWELL (smalend) De kerk! Zelfs mijn ouders weten niet dat ik homo ben.

SAM Maar vooraleer je op zending vertrekt, word je toch door enkele kerkleiders gescreend?

LOOKWELL Heel juist! En ik heb doelbewust voor de leugen gekozen.

SAM Een Mormoon die liegt! Dat bestaat niet! Alleen Satan, de vader van alle leugens, kon bij jou zoiets bekokstoven?

LOOKWELL Satan! Laat me niet lachen! Een Mormoon die niet liegt is meestal de legendarische hond in ‘t kegelspel.

SAM Mijn ouders kennen mijn geaardheid. Zelfs de bisschop. Ik kan er niet meer over liegen!

LOOKWELL Sufferd! Vergeet dan maar je zending! Zolang je niet kunt bewijzen dat je terug in het gareel loopt, zal zendingswerk voor jou een ongrijpbaar spookbeeld blijven.

SAM Ik weet het! ... (zucht) … Mijn vader besterft het!

LOOKWELL Ach neen! Die houdt zich wel overeind! Die heeft zijn kerk nog! Erger is het met jou gesteld! Vanaf nu laat men jou denkelijk flink in de kou staan.

SAM Men beweert toch dat de broeders en zusters van de kerk al het moge­lijke zullen doen om ... mij terug tot de groep te laten behoren?

LOOKWELL Men beweert zoveel! ... Sam! In een wespennest ben je terechtgekomen! Hopelijk krijg je niet teveel steken.

SAM Hoe heb jij je al die tijd achter zo’n leugen kunnen verschuilen?

LOOKWELL Ik heb me nooit moeten verschuilen man! Tot op de dag van heden heeft me nog nooit ie­mand gevraagd of ik nu al een vriendinnetje heb of niet. Dat ik alleen maar mannen ken, schijnt niemand in de kerk op het idee te brengen dat ik … nu ja ... enigszins anders ben.

SAM Heb je thuis een vriend?

LOOKWELL Vanzelfsprekend man! ... En jij mag dat weten … Ik mis hem!

SAM Is hij lid van de kerk?

LOOKWELL Uiteraard! ... En hij vervult ook zijn zendingsplicht, juist zoals ik! Hij in Bolivia, ik in België!

SAM Ik zou dat niet kunnen. Iemand die me bemint zomaar voor twee jaar achter­laten.

LOOKWELL Dat valt best mee! Op zending kom ik ook toffe jongens tegen.

SAM (geschokt) Elder Lookwell! Bedoel je ... ?

LOOKWELL Seks? … Nee! Helemaal geen seks man! En by the way, call me Alan! … Maar somtijds is het wel leuk praten met een aantrekkelijke bekeerling … en soms komt er zelfs een knappe collega zendeling zomaar uit de lucht vallen! Imported by United Airlines!

SAM Bedoel je dat er meer dan één zendeling, onze neiging ook heeft?

LOOKWELL Néééééé! … Ik bedoel alleen maar, dat je ook met hen, al eens een aardig pretje kunt beleven.

Als een echte kwajongen die iemand een poets wil bakken, loopt Lookwell naar de slapende Elder.

SAM (angstig) Alan! Wat ben je van plan?

LOOKWELL Ik heb zin in mijn dagelijks opkikkertje.

In een handomdraai tovert Lookwell uit zijn broekzak een Hitleriaans snorretje. Voorzichtig plakt hij dat onder de neus van Kingsley. Die grommelt maar wat in zijn slaap.

SAM (kan een lachje niet onderdrukken) Wat doe je nu? Seffens wordt ie wakker!

LOOKWELL (grijnzend) Telkens ik een man voor het eerst ontmoet, tracht ik steeds het ware gelaat achter zijn masker te ontdekken. Voor ’t eerst zie ik nu mijn dierbare collega zoals hij werkelijk is. En ik ben aangenaam verrast … hij is een clown … (met weemoed) Of is hij een gevaar voor de mensheid geworden … zoals ik.

SAM Heb je mijn masker al afgerukt?

LOOKWELL (lacht) Begin niet over afrukken jong of ik besterf het! Jouw masker kan ik me wel voorstellen … (proest het zo stil mogelijk uit) maar ik heb het nog niet afgerukt!

SAM Ik begrijp niet wat je bedoelt! (Lookwell lacht ongestoord verder) … Nee! Dat gelach, je ganse gedrag, kan ik helemaal niet goedpraten!

LOOKWELL Je bent niet de enige jong! Paulus in zijn brief aan de Romeinen vindt ook dat wij maar een waardeloze gezindheid hebben. Homo’s zijn vervuld van allerlei ongerechtigheid, beweert hij. En dan die waslijst van slechte karaktertrekken! Vlijmscherp somt hij ze allemaal op. Hij moet ons milieu wel erg goed gekend hebben.

SAM Spreekt hij de waarheid over ons?

LOOKWELL Hij deelt wel rake klappen uit! Hij vindt ons kwaadaardig en be­drieglijk! (schaterlachend) Hij noemt ons zelfs roddelaars! Daar zal hij wel de nichten mee bedoeld hebben!

SAM Nichten?

LOOKWELL Ken je die nog niet? Al goed! Voor de liefde van één man stappen die met veel blabla, wel over wel honderd morsdode lijken.

SAM Jouw homowereld lijkt anders … anders dan de mijne. De jouwe ... is hard en wreed!

LOOKWELL Mijn wereldje is inderdaad een keihard wereldje, maat! Eens verzeilt in dat milieu, kom je er nog maar moeilijk uit. Ben ik blij dat ik voor een paar jaartjes uit San Francisco verdwenen ben! ... Hopelijk zijn ze me daar nu eindelijk voorgoed vergeten.

SAM Ik dacht dat homo’s echte ... ware liefde konden kennen?

LOOKWELL (geërgerd) Allicht man! Altijd zijn er uitzonderingen geweest! (meewarig) Maar meestal blijf je alleen zitten op je eilandje. De enkele ontmoetingen die je kent … zijn altijd zo … kortstondig … zo sporadisch! In je geest koester je ze als dure, echte pareltjes. Maar de tijd vreet ook aan jouw geheugen … Spijtig!

SAM (voelt medelijden) Je situa­tie maakt je niet gelukkig, hé Alan!

LOOKWELL (bloedsernstig) Waarom gedragen hetero’s zich zo hatelijk tegenover ons? Met een beetje moeite zouden ze ons kunnen aanvaarden en zouden we veel minder in de anonimiteit moeten leven. Ook ons openbaar leven, zelfs ons leven binnen de kerk, zou er op verrijken! Alle gemeenheden die Paulus ons naar het hoofd slingert, zouden dan wellicht in het niet verdwijnen.

SAM Zijn ze echt zo gemeen?

LOOKWELL Boosheid, hebzucht en slechtheid, nijd, ruzies, bedrog! Zelfs onze gewilde kwaadaardigheid! … Noem maar op! In Paulus’ smijtkraam krijg je gratis ballen om naar ons hoofd te mikken. We zijn ver­waand, vindingrijk in het kwaad en bovenal … onbestendig ... ook in de liefde!

SAM Dat kan Paulus niet menen …

LOOKWELL Toch wel! En op die brief baseren zich alle kerken … en ze blijven ons maar brandmerken. Zie me aan! … Ecce homo! … Ik! … De eeuwige schandvlek!

Voorzichtig legt Sam zijn hand op de schouder van Alan.

SAM Vergeet even de wereld Alan, jouw wereld! Weet je nog wat men ons in de evangelielessen vertelde? Wij priesters zijn wel 'in' deze wereld maar niet 'van' deze wereld! Dat weet je toch nog? Laten we vooral al hetgeen de wereld ons verwijt, gewoon negeren! Laat ons groeien naar het paradijs toe!

LOOKWELL Een homo kan geen priester worden! ...

Even heerst er een pijnlijke stilte.

SAM God zal onze werken weten te waarderen! Hij zal ons ook wel een plaatsje bezorgen in zijn paradijs!

LOOKWELL Een mooi paradijs! Een paradijs waar wij allemaal alleen zullen zijn! Dat lijkt me eerder een hel! ... Trouwens! Over welke werken heb jij het nu wel?

SAM We betalen toch ook tienden! En jij! ... Jij verkondigt het evangelie aan gans de wereld! Ik help mijn vader bij zijn familiegeschiede­nis! Diep in mijn hart … hoop ik … dat ik binnenkort, samen met hem, toch nog onze doden zal kunnen verlossen in de tempel!

LOOKWELL Doe je aan genealogie?

Sam knikt.

LOOKWELL Mag ik dan even jullie familiegeschiedenis zien?

Sam gaat naar de buffetkast en haalt er twee dikke dossiers uit. Vol eerbied legt hij die op tafel neer. IJverig begint Lookwell erin te bladen.

LOOKWELL Jan De Muylder! (bladert wat verder) Raymond De Vleeshouwer! (bladert nog wat verder) Felix Van Riet! (bladert er nu duchtig op los) En nog zovele anderen! (slaat dossier dicht)

SAM Wat bedoel je?

LOOKWELL Allemaal dode personen die in de tempel al hun verordeningen voor hun eeuwig leven, zomaar krijgen. En één voor één waren ze allemaal ongehuwd. Ik durf er mijn hoofd op verwedden dat er heel wat van die ongehuwden, homo waren. En toch worden die mannen van toen, door leden van nu, als dierbaren in de tempels tot heiligen verwerkt ... (er klinkt enige wrok in zijn stem) ... omdat ze dood zijn! Maar ik! Een levende homo! … Moest ik er niet om liegen, zou men me schaamteloos de toegang tot de tempel ontzeggen! ... Alleen maar omdat ik nog leef! … Wel! … Ik hou van mijn leven! … En ik wil geen mummie worden! (Alan barst in snikken uit)

SAM Niet huilen Alan! … Kom! … Ik hou ook nog van u!

LOOKWELL Hou je van mij?

Sam knikt.

LOOKWELL Hou je echt van mij ... zoals ik ben?

SAM Ja … en ik denk dat je me nodig hebt, Alan … nu.

LOOKWELL Je meent het, is ‘t niet?

Vriendschappelijk slaat Sam zijn armen om het middel van Alan.

SAM Als wij broeders, elkaar niet meer mogen beminnen, waar zouden we dan eindigen? ... Zeker niet in het paradijs!

LOOKWELL Waar is je kamer?

Met een hoofdbeweging duidt Sam de richting aan.

LOOKWELL (wijst op Kingsley) We mogen hem zeker niet storen!

Voorzichtig betreden beiden de slaapkamer. Het licht op de scène verduistert, alleen de slaapkamer blijft verlicht).

LOOKWELL Is dit je 'heilige der heiligen'?

SAM (wijst naar het volgepropte boekenplankje) Hier heb ik al mijn godsdienstwijsheid opgedaan!

Lookwell kijkt even rond en zet zich op het bed neer. Met vragende ogen kijkt hij Sam aan.

LOOKWELL Ben je er klaar voor?

Sam knikt. Langzaam knoopt Alan, Sams hemdje los.

LOOKWELL Als je wil, stop ik meteen! Aan jou de keuze!

Vrij vlug maar toch behoedzaam glijden de vingertoppen van Alan over gans het lijf van Sammy. Als een goed getrainde douanier fouilleert hij de jongen. Uiteindelijk belanden zijn handen op de rug van Sammy. Voorzichtig trekt hij hem naar zich toe. Zijn lippen zoeken die van Sam. Plots duwt Sammy hem weg.

SAM Zal ik op zending mogen gaan?

LOOKWELL Herroep toch die idiote bekentenis van jou! Beweer dat je een vergissing hebt begaan!

SAM Maar ik heb me niet vergist!

LOOKWELL De toekomst zal dat wel uitwijzen! (kijkt diep in de ogen van Sam en begint zijn hemd los te knopen) Nu jouw beurt! Trek dat hemd uit!

SAM ... Ik kan het niet.

LOOKWELL Kom! Zo moeilijk is dat ook weer niet. (Alan wil het hemd van Sam uittrekken).

SAM Niet doen! Misschien is dat hemd wel mijn enige bescherming?

LOOKWELL (licht verbaasd) Waarom denk je dat?

SAM Een stemmetje diep in mij, zegt me dat!

LOOKWELL Je vertelt onzin! … Dat weet je toch!

Lookwell knoopt zijn hemd verder los. Uitdagend gespt hij ook zijn broek los. Gelaten wacht Sam op de lippen die hem tergend traag benaderen. Abrupt drukt Alan zijn mond op die van Sam. Maar even plots staat ook de wakker geworden Elder Kingsley, snor incluis, onverschrokken voor hun neus.

KINGSLEY What the hell is going on here?

(Lichten uit op de scène).
SCENE 6

SAMMY EN HET AARDSE TRANENDAL

Diezelfde avond

Als twee gestrafte schoolkinderen zitten Sam en Alan samen aan de tafel. Met een blik vol schuld staren ze naar het tafelblad. Achter de tafel staat de bisschop. Hij is in burgerkledij. Knikkebollend zit Elder Kings­ley terug in de zetel. Antoon staat bij de buffet­kast. Spinnijdig bevindt Maria zich in de doorgang naar de slaapkamer. Onheilspellend blikt ze neer op Lookwell. De boeken met de familiegeschie­denis liggen nog steeds op tafel. Op de buffetkast staat de handtas van Maria.

MARIA Moest ik een pistool hebben, 'k schoot hem overhoop!

ANTOON Maria! Let op je woorden!

MARIA Ik had je gewaarschuwd! Als er één Mormoon aan zijn lijf zou komen, dan ...

ANTOON Laat maar! De situatie is al ernstig genoeg!

FRANS (Tot Sam en Elder Lookwell) Wie van jullie gaat me vertellen wat er gebeurd is?

Er komt geen antwoord. Alan en Sam blijven maar naar de tafel staren.

Elder Kingsley! Wat heb je juist gezien?

KINGSLEY (schrikt op) Elder Lookwell kis … koeste Sammy! Hai probeerde ook ... euh ... de buttocks van Sam ... te strelen.

Dreigend loopt Maria op Lookwell toe.

MARIA Ik vermoord hem! (verkoopt Alan een flinke draai om de oren)

Vliegensvlug loopt Antoon naar Maria en trekt haar van Alan weg.

FRANS Ben je zeker dat Elder Lookwell begon?

KINGSLEY Dat ... da t... euh... heb ik ... not seen.

LOOKWELL Ik ben niet begonnen! ... Het was Sam!

FRANS Verklaar je nader!

LOOKWELL Hij stelde me voor om met hem naar de slaapkamer te gaan.

FRANS (wendt zich tot Sam) Sammy?

Zwijgend blijft Sam zitten, een traan biggelt aan zijn oog. Even snuift hij, trekt een zakdoek uit zijn broekzak en veegt de traan weg.

Met tranen kom je nu wel wat te laat hé Sammy?

LOOKWELL Zie je wel, hij is begonnen!

MARIA (loopt terug naar Lookwell maar wordt door Antoon tegengehouden) Jij smerig, verachtelijk schepsel! ... Sammy! Zeg dan toch iets!

LOOKWELL Hij heeft ervoor gezorgd dat Elder Kingsley in de zetel mocht slapen en me dan met een smoesje naar zijn slaapka­mer gelokt!

FRANS Een smoesje?

LOOKWELL Hij vroeg me om samen met hem zijn genealogie te bekijken!

ANTOON (duidelijk gechoqueerd) Zijn genealogie! Mijn genealogie zeker! Sammy heeft daar nog nooit een hand naar uitgestoken. Hij laat mij alleen al dat zoekwerk naar die overledenen doen!

MARIA (Niet gelovend wat ze hoort) Je genealogie ligt toch daar in die kast, Antoon en niet op Sams kamer?

FRANS De plaats waar Antoon zijn boeken opbergt, is hier van weinig belang Maria! Trouwens in de kerk vergeet hij ook altijd de schuif waarin hij zijn rapporten heeft laten verdwijnen! Wat er in die kamer is gebeurd! … Dat is belangrijk! Ga verder elder.

LOOKWELL In de kamer toonde Sam me wel zijn rek met boeken. Maar geen enkel boek over familiegeschiedenis! Plots begon ie te prutsen aan mijn hemd. Eén voor één trok ie de knoopjes los en ...

MARIA Dat joch liegt dat ie zwart ziet!

FRANS Zwijg Maria! Als hij liegt dan zit hij morgen op de eerste vlucht naar Salt Lake City. Vandaag nog licht ik dan zijn ouders in over dat wansmakelijk gedrag van hun zoon. Weet je wat dat voor hem betekent, Maria? (Maria geeft geen antwoord) Iedereen zal zich ginder vragen stellen over het waarom van die zendings­onderbreking. En met de tijd komt iedere waarheid aan het licht! Ook in Amerika!

MARIA Zal mij een zorg wezen! Ik wil dat hij hier de waarheid vertelt!

FRANS Elder Lookwell? Je mag je relaas over de feiten verder geven!

LOOKWELL Mijn vader is een zeventiger! Nooit zou hij mij als een homo laten op­groeien!

FRANS Een zeventiger! Dat klinkt interessant! Heeft hij daar lang over gedaan? … Nu ja …een hoge rang bereik je niet zo vlug in onze kerk.

LOOKWELL Mijn vader komt uit een eerbare, oude Mormoonse familie, broeder Lievens! Mijn betover­grootvader heeft Joseph Smith nog persoonlijk gekend!

FRANS Kijk aan! Zijn betovergrootvader! … Prachtig!

MARIA Wanneer gaat dat ventje zijn gepoch nu eens eindelijk stoppen! Dat is trouwens geen relaas van wat er in die slaapkamer is gebeurd! Overigens! Wie zegt er dat die snotaap wel de waarheid spreekt?

KINGSLEY (opent even de ogen) True story! … Zijn father is een seventiger!

ANTOON (mompelend tot Maria) Hou nu toch eens je mond!

FRANS Oké Elder Lookwell! Vervolg je verhaal uit de slaapkamer!

LOOKWELL Sammy werd echt handtastelijk. In een handomdraai wist ie mijn broek los te knopen. Ik wist echt niet wat me over­kwam! Ik moet geroepen hebben! Wellicht is Elder Kingsley daarvan wakker geworden. Volledig uit mijn lood geslagen voelde ik dat Sam aan mijn broeksriem bleef friemelen. Even later stond Elder Kingsley in de kamer … als een reddende engel in nood.

FRANS (Tot Sam met boze stem) Kun jij ons dat smaadvol gedrag van jou, soms nog wat beter verklaren?

SAM (Stotterend, met zijn hoofd tussen de armen, nog steeds niet gelovend wat hem overkomt) Hij liegt! En ik dacht dat hij me nodig had.

FRANS Wat zeg je? Ik versta je niet!

SAM Ik dacht dat … dat hij mijn tederheid … alleen mijn liefde nodig had!

FRANS Wat is dat voor een uitleg! Kun je echt niets beters verzinnen?

SAM Ik verzin niks. Mijn tederheid voor hem was gemeend. Waarom wil Elder Lookwell me toch zoiets aandoen ...

Weer springen hem de tranen in de ogen. Plots wordt de ondervraging onderbroken. Kwaad komt Nadine de woonkamer binnengestormd. Aan haar schouder bengelt haar handtas.

NADINE Maria! Je hebt me bedrogen! Je hebt maar 50 euro op mijn rekening gestort! Je ging me 100 betalen!

MARIA (nijdig) Hoe ben je binnengeraakt?

NADINE Langs de voordeur! Staat wijdopen! Gans de straat kan hier zomaar binnen! Geef me direct die resterende 50 euro! Nu!

MARIA Zie je niet dat we bezoek hebben?

Nadine realiseert zich nu pas dat ze niet alleen is. Aandachtig kijkt ze de kamer rond. Haar ogen tintelen wanneer ze in de zetel Elder Kingsley ontdekt. Met wiegende heupen gaat ze op hem af.

NADINE En nog schoon bezoek ook!

MARIA Ik zal je direct die 50 euro geven! (Maria gaat naar de buffetkast en neemt geld uit haar handtas) Hier! Pak aan! En scheer je nu weg!

Grist het bankbiljet uit Maria's handen maar heeft helemaal geen zin om weg te gaan.

NADINE (tot Kingsley) Wie ben jij?

KINGSLEY (schrikt op als hij de vrouw ziet) Ik ben zendeling van de keurk van Jesoes Christ von de Hailigen der latest days.

ANTOON Nadine! Ik eis dat je direct mijn huis verlaat!

NADINE Maar ik ben geïnteresseerd in je kerk! Zie je dat niet Antoon?

ANTOON Ga direct weg of ...

FRANS Als je zo tewerk gaat Antoon, zal onze kerk in dit land nooit groeien! Laat Elder Kingsley zijn werk doen. De Heer heeft hem dat trouwens bevolen! Elder Kingsley! Aan u...

KINGSLEY (zo fier als een pauw) Ken I maken een afspraak met joe om joe over oenze keurk te onderwaizen?

NADINE (giechelend) Uw snor!

KINGSLEY What did you say?

NADINE Are you the son of Adolf Hitler?

KINGSLEY Son of who?

FRANS Verwijder onmiddellijk die belachelijke snor vanonder je neus, Elder! Je werkt hier op Gods akker, niet in een circustent!

KINGSLEY (Trekt de snor af) I … ik … niet begrijpen! Sorry!

NADINE (Vriendschappelijk legt ze haar arm rond zijn nek) Never mind baby! Now I like you even better!

FRANS (Tot Antoon) Wat zei ze? Ik versta geen Engels! (Ook Antoon haalt zijn schouders op)

MARIA Heeft die vleierij nu lang genoeg geduurd? Maak dat je wegkomt Nadine of ik bezorg je vanaf nu de slechtste werkjes in de fabriek!

NADINE (haalt een visitekaartje uit haar handtas en duwt dat in de handen van een uit zijn lood geslagen Kingsley) As you wish boss! (tot Kingsley) I’m expecting you soon.(verdwijnt lachend via de voordeur)

MARIA Dat mens verslindt mannen!

FRANS Voor iedereen die klopt, doet Jezus de deur open.

Met een niets verdoezelende blik naar de hemel laat Maria de bisschop in zijn wijsheid

MARIA (tot Sam) Wat betekende al dat gelul over tederheid?

SAM Elder Lookwell liegt! Ik wou hem enkel maar helpen door hem wat tederheid te geven.

FRANS Je wou hem helpen door hem zijn kleren uit te trekken ja! Bedoel je dat?

SAM (paniekerig) Nee, nee, nee! Het is juist andersom verlopen! Alan trachtte mij in mijn blootje te zetten!

FRANS Oh! Oh! Oh! ... Je noemt hem al Alan! Voel je jezelf al zo intiem met Elder Lookwell dat je zijn voornaam gebruikt?

Sam begint het nutteloze van zijn strijd in te zien. Verslagen laat hij zich terug op een stoel vallen.

FRANS (vervolgd) Het is jouw woord tegenover het zijne! Uw versie Sam tegen­over de versie van de zoon van een zeventiger.

SAM God is geen aannemer van een persoon! Dat staat toch in de schriften.

FRANS Maar God weet heel goed wie hij tot zeventiger roept!

MARIA Geloof je mijn zoon niet Franske? Vind je dat verwaand nest geloof­waardiger dan mijn kind. (wendt zich kwaad tot Antoon) Maar zeg dan toch iets! Het is ook jouw zoon hoor!

ANTOON Wat kan ik zeggen, Maria! Mijn zoon is oud genoeg om de verantwoor­delijk over zijn eigen daden te dragen. Hij is toch geen moederskindje meer?

SAM Ik heb altijd getracht te doen wat God van mij verlangde. Altijd eerde ik mijn ouders. Ook alle geboden van God wou ik onderhouden! In mijn leven alleen maar het juiste doen! Dat was mijn motto. Oké! Hier en daar heb ik wat gefaald maar nooit heb ik iemands persoonlijke ont­wikkeling willen storen. En nu word ik door iedereen overladen met alle zonden van Babylon! Is er dan niemand die mij gelooft? Echt niemand?

ROSA Ja! Ik!

Iedereen draait zich verbaasd naar de ingang waar Rosa staat.

ROSA Sorry! Maar de deur stond open!

MARIA Dat weten we nu al stilaan.

Liefdevol neemt Rosa Sams hoofd tussen haar handen en kust het.

ROSA Sam is de beste jongen die ik ken. Ik ben er zeker van dat hij als zendeling ontelbare mensen zou kunnen bekeren! Maar spijtig genoeg trachten jullie hem al van bij het begin te ondermijnen.

FRANS Rosa! Ik wil dat je dadelijk naar huis gaat! Je weet hoe je moeder over die relatie met Sammy denkt! … Nu ze weet dat hij een homo is!

ANTOON Hoe komt dat? Een bisschop mag toch niet met zijn vrouw over kerkelijke aangelegenheden praten?

FRANS Antoon! Iedereen is maar een mens! Toen je vrouw me die avond eruit had geschopt, heb ik bij mijn vrouw mijn hart eens flink en eerlijk uitgestort. Die avond bezat ik niet meer de gewenste controle over al mijn woorden.

MARIA (moppert) Stel je voor dat in de katholieke kerk, de pastoors alles tegen hun meid zouden vertellen. Zoiets vind ik gewoonweg ongehoord! Dat betaamt toch niet! Het is een echte schande! Zeker voor een bisschop!

Frans voelt zich in het nauw gedreven en tracht het gesprek naar een ander onderwerp over te schakelen. Hij grijpt naar één van de dossiers op tafel.

FRANS Oh Antoon! Hier ligt een stuk van je genealogie!

ANTOON (verbaasd) Wie heeft die daar gelegd?

SAM Ik vader! (Rosa blijft ondertussen zijn hoofd aaien) Elder Lookwell wou ze toch inkijken?

ANTOON Wat wou die klungel over onze familiegeschiedenis weten?

SAM Hij wou de ongehuwden opzoeken! Hij wees o.a. nonkel Felix aan!

MARIA Mijn lieve nonkel Felix zaliger! (met een gelukzalige glimlach als ze aan hem terugdenkt) Hij die me indertijd heeft uitgelegd vanwaar de kinderen komen. (terug tot de werkelijkheid) En wat wou die klojo over hem weten?

SAM Hij beweerde dat de meeste overleden ongehuwden, homo’s waren geweest!

MARIA Oh ja! (vol venijn) Waar staat dat hier?

Maria loopt naar de dossiers en begint ijverig te zoeken.

MARIA Dat kan toch niet dat Antoon zoiets over nonkel Felix in deze boeken heeft geschreven!

ANTOON Dat staat er ook niet in, Maria!

MARIA (zoekt ijverig verder) Nonkel Felix! Aan elke vinger had hij wel tien vrou­wen hangen! Elke week dook hij met een ander vrouwtje in bed! Van mijn moeder mocht ik hem natuurlijk nooit bezoeken maar eens een tiener hing ik wekelijks aan zijn lippen! Verhaaltjes dat die man kon vertellen! Casanova moet zeker ergens in zijn familiegeschiedenis opduiken! ... En jullie noemen hem zomaar een homo! (spinnijdig geworden) Doen jullie daarom aan familiegeschiedenis om uit te vinden wie er wat misdre­ven heeft?

ANTOON (bemerkt het dreigende gevaar) Nee Maria! Nee! Elder Lookwell heeft zich duidelijk vergist!

MARIA Als zoon van een zeventiger! Mag hij zich dan wel vergissen?

FRANS Maria! Je mag de zaken zomaar niet uit hun verband rukken!

MARIA Oh nee! Ik mag dat dus niet! Maar jullie wel!

ANTOON Maria! Laat die dossiers met mijn familiegeschiedenis liggen!

MARIA Familiegeschiedenis, familiegeschiedenis! Ik vraag me af wat jij onze Sammy allemaal hebt wijsgemaakt over 'mijn' nonkel Jos!

ANTOON 'Uw' nonkel Jos?

MARIA Die getrouwd was met tante Jeanne! Tante Jeanne heeft haar leven lang een minnaar gehad. 'Jos heeft niks tussen zijn benen hangen', klaagde ze altijd. Daarom werd jouw nonkel er maar bij gepakt.

ANTOON Jan de Muylder! Nonkel Jan? Die was toch niet getrouwd?

MARIA Natuurlijk niet! Die moest altijd bij tante Jeanne komen als haar wederhelft voor de zoveelste maal met zijn vriendjes in 't café hing.

FRANS Stop die onzin over jullie familieperikelen en laat ons het huidig probleem oplossen!

ANTOON Ja Maria! Luister naar de bisschop! En leg dat dossier terug op tafel!

MARIA Ik doe wat ik wil!

Met een duivelse glimlach opent Maria de sluitringen van één van de dossiers en neemt er een pak papier uit.

ANTOON Wat ga je doen?

Met een kreet van plezier gooit Maria de papieren in de lucht. Opnieuw grijpt ze naar een bundel papier. Al de anderen trachten met man en macht de uit de lucht vallende lijsten vast te grijpen. Elder Kingsley is in de zetel terug in slaap gevallen.

ANTOON Maria! Stop! Van al die overledenen moet ik nog werk in de tempel verrichten!

MARIA (gooit terug een pak papier in de lucht) Welke overledenen? (lacht) Ik zie enkel spoken vliegen! (Elder Lookwell kruipt over de grond om papieren op te rapen)

ANTOON (gaat op de knieën voor Maria) A.u.b. Maria! Respecteer mijn overleden familie!

MARIA (gooit weer papieren in de lucht) Respecteer dan ook je levende zoon!

ANTOON (veert terug recht en maakt zich kwaad) Dat zijn allemaal toekomstige heiligen die je zo maar weggooit!

MARIA (schaterlacht als ze weer een pak papier opgooit) Heiligen? Ik noem dat eerder vallende engelen!

Woedend geeft Antoon zijn vrouw een mep.

ANTOON Stop dat! Zeg ik je!

Perplex staart Maria Antoon aan. Ze wrijft over haar pijnlijke wang.

MARIA (weegt haar woorden) Heb je dat gezien bisschop? Een Mormoon die zijn vrouw slaat! ... En aan zo iemand ben ik gehoorzaamheid verschuldigd! ... Van mij mag iedereen de boom in! Ik ga hier weg! In dit spookhuis blijf ik geen seconde langer wonen!

Maria wil uit de woonkamer weglopen om haar koffers te pakken. Radeloos loopt Antoon haar achterna.

ANTOON Maria! Vergeef me! Verlaat me niet! Dat kun je mij en Sammy toch niet aandoen! Waar ga je trouwens wonen? Je ouders zijn al lang dood!

MARIA Bij een vriendin!

Maria verdwijnt uit de woonkamer.

FRANS Blijf kalm Antoon! Dat waait wel over! Binnen de kortste keren zit ze terug bij jou!

Gepakt en gezakt staat Maria al terug in de woonkamer.

MARIA Daar zou ik maar niet teveel op rekenen! Nooit zien jullie me nog terug! En in gans mijn leven wil ik nooit ofte nimmer nog een Mormoon ontmoeten! Volgende week al ontvang je de echtscheidingspapie­ren!

Woedend verlaat ze de woonkamer.

ANTOON (geschrokken) Wat ga ik toch zonder jou beginnen Maria?

MARIA (van buiten) Als je me te erg mist, ga dan maar wat in je kerk zitten!

Nog enkele seconden kijkt Antoon verbouwereerd naar de deuropening waardoor Maria verdween. Briesend van woede keert hij zich nu tot zijn zoon.

ANTOON Dat is verdomd allemaal jouw schuld! Was jij niet zo'n verwijfde klungel geweest, dan was mijn vrouw nu nog altijd bij mij!

FRANS Je zoon is inderdaad gevaarlijk Antoon! Bijna had hij een arme zendeling in ‘t verderf gestort.

ANTOON (jammerend) Mijn kans op een eeuwig huwelijk … verknalt! Mijn eeuwig nageslacht! … Me zomaar ontnomen door mijn enige zoon! En wat voor een zoon! Zelfs God zou verachting voor hem tonen! Veel liever had ik 'hem daar' door de voordeur zien verdwijnen! (begint te snikken) ... Liefste Maria … voorgoed ben ik je kwijt.

ROSA Maria en Antoon, pasten die wel bij elkaar vader?

Antoon begint nog luider te snikken.

FRANS (verwijtend) Hoe durf je zo'n ongepaste uitdrukking gebruiken? Zeker van die Sammy geleerd! Ik verbied je hem nog te ontmoeten! Kom Antoon! Laten we naar de kerk gaan voor een spoedzitting. De priesterschap zal over het lot van je zoon beslissen! En jij Rosa! Jij gaat direct naar huis! Dit was de laatste keer dat je Sam hebt gezien!

ROSA Maar pa!

FRANS Naar huis! Vooruit!

Tegen haar goesting verdwijnt Rosa van het toneel. Ook Frans begeeft zich naar de voordeur.

FRANS Kom Antoon! Laat ons gaan! Elders! Kom!

LOOKWELL We komen zo dadelijk bisschop. Ik wil nog even met Sam praten!

FRANS Eén minuut! Niet langer! En pas op dat hij je weer niet probeert te verleiden!

LOOKWELL Ik heb mijn lesje wel geleerd bisschop.

Antoon en Frans verdwijnen.

LOOKWELL Sorry voor wat er is gebeurd! (kijkt angstvallig rond) Ik moet op mijn woorden letten want Elder Kingsley is wakker.

SAM Je bent gemeen Alan!

Elder Kingsley komt uit de zetel.

LOOKWELL Misschien kan ik het een andere keer goedmaken?

SAM Je diensten kan ik best missen!

KINGSLEY (tot Lookwell) Hie ziet verkeerde van zonde in?

Lookwell knikt even.

KINGSLEY How nice!

SAM Elder Lookwell! Verdwijn uit mijn leven!… Je bent ...

Geluid van de deurbel. Sam loopt kwaad naar de voordeur. Hij is niet weinig verbaasd als Patrick voor zijn neus staat. Patrick is een hippe kerel die heel sportief oogt.

SAM Eindelijk! Wat ben ik blij om je nu terug te zien.

PATRICK Ik moet je dringend spreken Sammy. (bemerkt de elders) Sorry! Ik zie dat je bezoek hebt!

SAM Die gaan direct weg!

LOOKWELL Stel je mij ... euh ons, eerst niet voor?

SAM Nee! Ik zou Patrick graag onder vier ogen willen spreken.

LOOKWELL Heet je Patrick? Mijn broer in Utah heet ook Patrick!

PATRICK (geïnteresseerd) Kom je uit Amerika?

SAM Elder Lookwell! Ik zou graag met Patrick alleen willen zijn.

Lookwell met Kingsley in zijn vaarwater gaan naar de voordeur. Lookwell draait zich nog even om.

LOOKWELL (spottend) Wat ga je met hem doen? (bemerkt Sammy's grimmige blik) Sorry! ... Tot ziens Patrick! (de Elders verdwijnen van ’t toneel)

PATRICK Snelle jongen, die Lookwell! Die heeft zijn naam echt niet gestolen!

SAM Dat betwijfel ik! ... Patrick, ik heb je zo gemist. Ik had je verleden dinsdag al tijdens de voetbalmatch willen spreken. Maar je was er niet.

PATRICK (verveeld) Dat klopt! Ik zat bij Serge!

SAM Serge? De voorzitter van de voetbalclub! Wat deed je daar?

PATRICK (nichterig) Ik mag geen avances meer maken bij de leden van het elftal.

SAM Wat bedoel je?

PATRICK Ik mag de jongens niet meer lastig vallen! … Of ik vlieg eruit! … Weg ploeg! … De kwal! Alsof er maar één ploeg is waar ik met de ballen kan spelen!

SAM Dat is grof, Patrick!

PATRICK Iemand is gaan kletsen! Zoveel is zeker! Maar wie? (kijkt geniepig naar Sam) Jij toch niet hé?

SAM Waarom zou ik! Jij bent toch mijn vriend?

PATRICK Van je vrienden moet je 't meestal hebben. Heb ik per ongeluk soms wat teveel gescharreld met één van jouw oogappeltjes? Ben je op mij nu ineens zo jaloers geworden, dat alleen nog wat geouwehoer met de voorzitter je ego kan opkrikken?

SAM (ernstig) Ik heb maar één vriend, Patrick …dat ben jij.

PATRICK Twee vrouwen samen! … Dat vecht! … Altijd maar ruzie … en dat getetter erbij!

SAM Twee vrouwen? ... Ik begrijp je niet? Met jou heb ik toch nog nooit ruzie ge­maakt?

PATRICK Komt nog man! ... Geduld! … Weet je wat de voorzitter me zei? ... Hij zei: Patrick jongen! Die Sam is een Mormoon, een brave Mormoon. Laat hem zo! (raakt meer en meer opgewonden) Maar ik heb me verdedigd hoor! Ik zei dat ik nog geen vinger naar jou had uitgestoken! … Nog zelfs geen slap vingertje! Je had dus geen enkele reden om zomaar over mij te gaan roddelen.

SAM Maar ik heb over jou niet ...

PATRICK Zwijg! Heb ik je al ooit … ? Och laat maar zitten …Grietje! Eén zaak wil ik wel weten! Waarom ben jij over … Hansje … bij de voorzitter gaan zeveren?

SAM Maar ik ben niet ...

PATRICK Enkele weken geleden heb